fa بررسی تکنیک‌های مدرن انعکاس ذهن در رمان شازده‌احتجاب پژوهشي Research <p>نویسندگان داستان‌های مدرن برای رهایی از نا‌هنجاری‌های تمدن جدید به دنیای درون و ذهن که بس گسترده‌تر از دنیای بیرون است روی می‌آورند و به‌جای نمایش جدال‌های بیرونی و اجتماعی افراد داستانی، انعکاس دنیای درون و محتویات ذهنی شخصیت‌ها را مورد توجه قرار می‌دهند. واضح است که با گسترش روان‌شناسی و دریافت عمق و پیچیدگی روان انسان‌ها، ورود به دنیای ذهنیات با همان تکنیک‌های سابق داستان‌نویسی امکان‌پذیر نبوده است؛ بنابراین نویسندگان مدرن برای کشف و آشکارسازی ضمیر پنهان شخصیت‌ها به ابداع شگردهای جدیدی در داستان‌نویسی دست می‌یازند. این مقاله به روش کتابخانه‌ای نوشته شده است و با توجه به یافته‌های جدید درباب ماهیت ذهن و تکنیک‌های موجود برای انعکاس این یافته‌ها، یکی از نخستین آثار مدرن ذهن‌گرای فارسی، یعنی رمان شازده احتجاب هوشنگ گلشیری، را مورد بررسی قرار می‌دهد. مطابق این پژوهش، ذهنیت‌گرایی رمان شازده احتجاب بر دو محور خاطره و خیال بنا شده و در نتیجه منطق داستان برمبنای این دو محور پایه‌ریزی شده است. برای دستیابی به این مهم نویسنده از انواع تکنیک‌های انعکاس ذهن که با به‌کارگرفتن آن‌ها خواننده مستقیماً با عملکردهای ذهنی شخصیت مواجه می‌شود استفاده می‌کند تا منطق ذهن‌گرای رمان را به بهترین وجه به نمایش بگذارد. این امر البته پیچیدگی رمان را نیز در پی دارد؛ پیچیدگی‌ای که باوجود تصور بسیاری از خوانندگان تعمد نویسنده نیست، بلکه در نتیجه نزدیک‌سازی ساختار رمان به ساختار ذهن به دست آمده است که با درک درست این ساختار می‌توان بر دشواری‌های موجود در این رمان‌ فائق آمد.</p> <p>The authors of modern stories for the deliverance from the deformity of the new civilization attend the inner world, which is more expanded than the external world. They disregard specific philosophies in art and life and try to display the subjective and psychological personalities. Moreover, instead of revealing social objective challenges of the characters, they aim at displaying the contents of the mind&rsquo;s inner world. However, to describe the inner world and the mind with the same writing methods used formerly is not possible. Modern writers in order to show the twisted layers of the mind and its world have tried to introduce new ways of narration and story writing. Of course, using such methods may cause some complexity in the novel, but the writer does that deliberately to bring the structure of his novel close to the structure of the mind.This article is a library research highlighting the nature of the mind and presenting one of the first Persian modern subjective novelsShazdeEhtejab by HushangGolshiri. It attempts to discuss how this novel shows the hidden world of the characters and investigates in depth the basic techniques that reveal the mind and the innerworld of the characters.</p> <p></p> شازده احتجاب , ذهن‌گرایی , خاطره , تخیل , ShazdeEhtejab, Golshiri, mentality, memento, fancy 33 65 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-35&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Jafari Kamangar فاطمه جعفری کمانگر sara_jafari10@yahoo.com 10031947532846002444 10031947532846002444 Yes محقق پسادکتری دانشگاه اصفهان Mojtaba Damavandi مجتبی دماوندی dr.damavandi@yahoo.com 10031947532846002445 10031947532846002445 No دانشیار دانشگاه شهید بهشتی تهران