هفتخوان یا هفتخان؟
|
محمّدحسن جلالیان چالشتری ![](./files/0allsites/images/pubmed20.png) |
دانشگاه تبریز ، mohammadhasanjalalian@gmail.com |
|
چکیده: (6925 مشاهده) |
از میان بخشهایی از شاهنامه که در درازای تاریخ، مورد توجّه بسیارِ عامّ و خاص واقع شده، هفتخوان/خانهای رستم و اسفندیار است. بر خلاف املای سنّتیای که برای این مجموعۀ نبردهای پهلوانان در بیشتر دستنویسهای شاهنامه و اکثر آثار فارسی به صورت هفتخوان به کار رفته، برخی پژوهندگان معاصر با اتّکاء به این موضوع که در این نبردها، پهلوان از هفت منزل و مرحله عبور میکند، معتقدند که صورت صحیح این نام باید بدون واو معدوله و به شکل هفتخان بوده باشد. برخی نیز با این دستاویز که اسفندیار پس از هر نبرد به بزم نشسته، جزء دوم این واژه (= خوان) را سماط و نطع دانستهاند. این نظر اخیر به درستی نقد و رد شده، امّا نظر نخست مورد تأیید عموم پژوهشگران واقع شده است. در این نوشتار، پس از سنجش میزان صحّت ادلّۀ این نظر و با رویکرد زبانشناسی تاریخی، نظری متفاوت، اما سازگار با محتوای درونی این سلسله نبردها ارائه خواهد شد. در این برداشت با اصیل دانستن صورت هفتخوان و ارائۀ اشتقاقی جدید برای خوان، معنای «نبرد و ستیز» برای این واژه پیشنهاد شده است. |
|
واژههای کلیدی: شاهنامه، هفتخوان/خان، خوان، خان، زبانشناسی تاریخی. |
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
سایر
|
|
|
|