fa به که سخن دیرپسند آوری پژوهشی در بازنگری‌ها و دست‌کاری‌های هنری حافظ پژوهشي Research <p>از ویژگی‌های برجسته سروده‌های حافظ، هندسه، هنجار، ساخت و پرداخت سنجیده و استواری است که کم‌تر می‌توان در آن دست برد و پاره‌ای از نغزکاری‌های آن را از دست نداد. یکی از زمینه‌های سامان‌پذیری این هندسه و هنجار بی‌هنباز، کوشش و کنکاش‌های هماره‌ای است که حافظ در کار بازنگری و دست‌کاری و به‌سازی سروده‌های خویش هزینه می‌کرده است. بازنگری‌ها و دست‌کاری‌هایی که بسیاری از نسخه‌بدل‌ها و دیگرنویسه‌های گوناگونی را که در نسخه‌ها و دست‌نوشته‌های دیوان او دیده می‌شود، از پی داشته است. از این‌ روی ویراستاران دیوان او ناگزیر باید بکوشند بر پایه هنجارهایی پسندیده، دیگرنویسه‌هایی را که پی‌آمد این بازنگری‌ها و دست‌کاری‌ها می‌نمایند باز شناسند و در متن بیاورند. در این گفتار پس از بازنمایی این نکته‌ها با آوردن پاره‌ای از دیگرنویسه‌ها و نسخه‌بدل‌ها کوشیده‌ایم برخی از دست‌کاری‌های او در سروده‌های خویش را برای رسیدن به هندسه‌ای چنین سخته و سنجیده بازنماییم.</p> <p>Geometry, norm, and exact and contemplated plot/form are considered as distinct features of Hafez&#39;s poems. The manipulation of these features will entail the loss of some grace. A part of these poems which can be improved is geometry and <strong><u>bihanbaz</u></strong> norm. That&#39;s the continuous attempts and deliberations made by Hafez to revise, manipulate and improve his own poems. The revisions and manipulations resulted in various versions and revised scripts all of which can be found in his Divan. Thus, those editing Hafez&#39;s Divan should necessarily recognize and include in the texts the versions derived from the revisions and manipulations on the basis of accepted norms.</p> <p>In this article, first these developments will be presented by showing some revised scripts and versions. Then, an attempt will be made to delineate some of Hafez&#39;s manipulations in his poems for the purpose of accomplishing geometry of such exactness and contemplation.</p> <p></p> حافظ , ساخت سخن , هندسه سخن , نسخه‌بدل , بازنگری هنری , دست‌کاری هنری , پیش‌سروده , Hafez, geometry of poetry, revised script (copy), artistic revision, artistic manipulation, first version 109 138 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-83&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mohammad Rastgoo سید محمد راستگو 10031947532846001197 10031947532846001197 Yes کاشان، دانشگاه کاشان