Persian Language and Literature

fa تحلیل استعاره مفهومی شئ‌ انگاری ریا و تزویر با رویکرد فرهنگی در غزلیات حافظ شیرازی Conceptual Metaphor of the Objectification of Hypocrisy and Deceit: A Cultural Approach in Hafez Shirazi’s Ghazals ادبیات عرفانی ادبیات عرفانی پژوهشي Research معنیشناسیشناختی بهعنوان یکی از شاخههای زبانشناسی شناختی به بررسی ارتباط میان تجربه انسان، نظام مفاهیم و ساختار معنایی زبان میپردازد و از نظریات و رویکردهای مختلف و مفاهیم و مباحثی چون استعاره مفهومی تشکیل میشود. استعاره مفهومی براساس دو حوزه مبدأ، مقصد و با تمرکز بر نگاشت میان آنها پدید میآید. نظامهای مفهومی و الگوهای استعاریسازی در استعاره مفهومی از اهمیت ویژهای برخوردارند. این الگوها اساساً محصول فرهنگها و نگرشهای فرهنگی و بینافرهنگیاند. کشف و تحلیل آنها میتواند موجب شناخت عمیقتر فرهنگ و فهم دقیقتر متون ادبی گردد. حافظ شیرازی از شاعرانی است که اشعارش بیشترین آمیزش را با فرهنگ ایرانی داشته، چنانکه شعرش را عصاره فرهنگ اعصار پیش از او میدانند. این پژوهش بهشیوه توصیفی-تحلیلی و با رویکرد فرهنگی به بررسی استعاره مفهومی شئ انگاری ریا و تزویر در غزلیات حافظ پرداختهاست. عمدهترین نتیجه این پژوهش دستیابی به این کلاناستعاره بوده که «ریا، نابودگر است». نکته دیگر اینکه اغلب طرحوارههای مربوط به شیءانگاری ریا و تزویر از نوع قدرتی است و ماهیت و کارکرد آن نیز دلالتبر نابودگری ریا دارد. نابودگرانگاری ریا و تزویر توسط حافظ محصول تجربیات فرهنگی اوست. اگرچه بعضی از این تجربیات، صبغه بینافرهنگی دارند،‌ اما بیشتر آنها پیشینه و صبغه درونفرهنگی (فرهنگ ایرانی) داشته، روایتگر آرزوی روانِ جمعی ایرانیان در طول تاریخاند. Cognitive semantics, as a branch of cognitive linguistics, explores the relationship between human experience, conceptual systems, and the semantic structure of language. It draws on diverse theories and approaches and encompasses notions such as conceptual metaphor, which emerges through the mapping between a source and a target domain. Within this framework, conceptual systems and metaphorical patterns occupy a central role, as they are profoundly shaped by cultural and cross-cultural perspectives. The discovery and analysis of such patterns can yield deeper insight into a culture and a more nuanced understanding of literary texts. Among Persian poets, Hafez of Shiraz stands out for the intimate interweaving of his poetry with Iranian cultural consciousness—his verses are often considered the distilled essence of the cultural spirit of preceding ages. Adopting a descriptive–analytical method within a cultural approach, this study examines the conceptual metaphor of objectifying hypocrisy and deceit in Hafez’s Ghazals. The principal finding of this research is the identification of the overarching metaphor “hypocrisy is destructive.” Furthermore, most image schemas related to the objectification of hypocrisy and deceit are of a power-based type, signifying the destructive force inherent in hypocrisy. Hafez’s portrayal of hypocrisy and deceit as annihilating entities reflects his cultural and experiential worldview. Although some of these experiences exhibit cross-cultural dimensions, most of them are rooted in the intracultural context of Iranian thought and tradition, embodying the collective psychological aspiration of the Iranian people throughout history. حافظ شیرازی, ریا و تزویر, استعاره مفهومی, شئ‌انگاری, رویکرد فرهنگی. Hafez Shirazi, hypocrisy and deceit, conceptual metaphor, objectification, cultural approach. 0 0 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3704-1&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Kalantari زینب کلانتری z.kalantari05@umail.umz.ac.ir 10031947532846008282 10031947532846008282 Yes دانشگاه مازندران Ali Akbar Baqeri Khalili علی اکبر باقری خلیلی aabagheri@umz.ac.ir 10031947532846008283 10031947532846008283 No دانشگاه مازندران Masoud Rouhani مسعود روحانی m.rouhani@umz.ac.ir 10031947532846008284 10031947532846008284 No دانشگاه مازندران Shahram Ahmadi شهرام احمدی sh.ahmadi@umz.ac.ir 10031947532846008285 10031947532846008285 No دانشگاه مازندران