Persian Language and Literature

fa تحلیلی روان شناسانۀ حکایات لیلی و مجنون در آثار عطار با تکیه بر نظریه تداعی فروید ویونگ The roots of association of Laili and Majnoon stories in Attar's works (Psychological reading of Laili and Majnoon in Al-Tayr Mantiq- al tair, Elahi Nameh and Mosibat Nameh) سایر سایر پژوهشي Research پژوهش حاضر خوانشی روان‌شناسانه از حکایات کوتاه لیلی و مجنون در سه اثر برجستۀ عطار نیشابوری ـ الهی‌نامه، منطق‌الطیر و مصیبت‌نامهـ ارائه می‌دهد. این حکایات به‌عنوان بازتاب‌هایی از مفاهیم عرفانی در ضمیر و ناخودآگاه شاعر شکل گرفته‌اند و با ساختاری تداعی‌گرایانه، جهان ذهنی و روحی عطار را بازنمایی می‌کنند. مسئلۀ اصلی این پژوهش، تحلیل شخصیت‌ها، موقعیت‌ها و نمادهای کهن‌الگویی در این حکایات است؛ به‌منظور نیل به این هدف، از آرای دو روان‌شناس برجستۀ قرن بیستم، زیگموند فروید و کارل گوستاو یونگ، بهره گرفته شده است. در چارچوب نظریۀ شخصیت فروید، میزان وابستگی شخصیت‌های عرفانی به سه لایۀ روان یعنی غرایز(ایگو)، واقعیت (نهاد) و اخلاقیات (فرامن) بررسی می‌شود. همچنین، با تکیه بر نظریۀ کهن‌الگوهای یونگ، نمادهای بازتولیدشده در شخصیت‌ها و موقعیت‌های روایی تحلیل می‌گردد. هدف اصلی پژوهش، گشودن افقی نو در خوانش متون عرفانی از منظر روان‌شناسی تحلیلی است و به‌ویژه نشان‌دادن قابلیت حکایات لیلی و مجنون در آثار عطار برای تحلیل بر اساس نظریه‌های فروید و یونگ. ابتدا حکایات مرتبط با لیلی و مجنون در سه اثر مذکور گردآوری شده و چگونگی ارتباط آن‌ها با مضامین پیش از خود از حیث تداعی مشخص می‌گردد. این مرحله اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان می‌دهد شخصیت‌ها چگونه در ناخودآگاه شاعر ساخته و به نمادهایی عرفانی بدل شده‌اند. سپس با اتکاء به نظریه‌های فروید و یونگ، تحلیل روان‌شناختی حکایات صورت می‌گیرد. نتایج نشان می‌دهد که تداعی‌های عطار عمدتاً بر سه اصل شباهت، مجاورت و تضاد استوار است، که در این میان تداعی از نوع شباهت بیشترین بسامد را دارد. با بررسی درون‌مایۀ حکایات، به شخصیت‌ها و نمادهایی کهن‌الگویی دست یافته‌ایم که در بستر روایت، محملی برای بروز مفاهیم عرفانی می‌شوند. برخی از مهم‌ترین کهن‌الگوهای شناسایی‌شده در این حکایات عبارت‌اند از: سرنمون عشق، غریزه، پیر روحانی و خدا. نسبت‌های میان این کهن‌الگوها نیز با ساختار معنایی عرفان اسلامی انطباق دارد و نشان‌دهندۀ عمق روانی و نمادین روایت‌هاست   The presented research is a psychological reading of the short stories of Laili and Majnoon in Attar's three important works, namely, Elahi Nameh, Mantegh Al-Tair, and Mosibat Nameh, which aims to express the mystical concepts that have been formed in the mind and consciousness of Attar. The inquire about issue of this proposition is to explore the characters, circumstances and model images of these conventions. For this reason, the conclusions of two popular clinicians, Freud and Jung, have been utilized; Based on Freud's identity hypothesis, it is conceivable to check the degree of having a place of enchanted characters to instinctual (Forman), reality (man) and profound quality (Faraman), and with the assistance of Jung's paradigm hypothesis, the typical prime examples duplicated by these characters in these conventions can be found. The main purposes of the presented research are as follow: 1- creating a new perspective for the readers of mystical texts. 2- The effectiveness of Lili and Majnoon's stories in Attar's works through the Freud and Weaving's theories. The working method here is that first the stories of Lili and Majnoon are collected from these three works and the type of association between them is determined with the theme before it. This case is important in order to understand what mystical concepts these characters symbolize in Attar's subconscious mind and how they were created and discussed. Then they are analyzed based on Freud's personality theory and Jung's archetype is investigated, we realize that Attar's associations are based on similarity, contiguity and contrast, which is the largest volume of associations of the type of similarity. Considering the content of the stories, we found the characters and archetypal symbols of these stories. Current investigation revealed that the archetypes expressed in the stories of the above-mentioned works have been the place of emergence of associations for the mystical theme, and the most important of them are the meeting place of love, instinct, spiritual elder and God, and their relationship with each other is exactly in line with mystical teaching is.   لیلی و مجنون, عطار نیشابوری, تداعی, فروید, یونگ Lili and Majnoon, Attar Nishaburi, association, Freud, Jung 0 0 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3645-1&slc_lang=fa&sid=1 shahin Ojagh Alizadeh شهین اوجاق علیزاده alizade@riau.ac.ir 10031947532846008250 10031947532846008250 Yes Roudhen Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد رودهن Faramarz kamaliporazad فرامرز کمالی پور آزاد fkamalipor1349@yahoo.com 10031947532846008251 10031947532846008251 No Roudhen Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد رودهن ali eynalilou علی عین علیلو alieynalilou@yahoo.com 10031947532846008252 10031947532846008252 No Roudhen Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد رودهن