Persian Language and Literature

other تحلیل ساختاری ترکیبات وصفی و اضافی نو در غزلیات شمس Structural Analysis of the Descriptive and Additional Compounds in Ghazaliat-e Shams فنون بلاغی فنون بلاغی پژوهشي Research ترکیبات باهمآیند در زبانشناسی به زنجیرهای از واژهها گفته میشود که با یکدیگر هم‌نشین می‌شوند و یک سازه معنایی تشکیل میدهند؛ مانند ترکیبات وصفی و اضافی. نوآوری در این حوزه یکی از وظایف اصلی شعر خلاق و ماندگار است. غزلیات شمس یکی از آثار برجسته ادب فارسی است که ترکیبسازی از مشخصههای بارز سبکی آن محسوب می‌شود. مولانا برای بیان اندیشه والا و عرفانی خود به آفرینش صدها سازه نو زبانی پرداخته و از انواع هنجارگریزی بهره گرفته است تا تنگنای موجود واژگان را وسعت بخشد یا از آوردن واژهها و ترکیبات تکراری بپرهیزد. در میان آثار او، غزلیات شمس نمونهای تمام‌عیار از جوشش اندیشه محسوب میشود. در بافت غزلهای او صدها ترکیب وصفی نو مانند «اندیشه کژمژ»، «خیال بادشکل»، «بهانههای زرین» و ترکیبات اضافی نو چون «اوباش خیالات»، «جهان رنگ و بو»، «ترهزار دل» یافت میشود که به بررسی و تحلیل نیاز دارد. نوآوریهای مولانا به ترکیبات وصفی و اضافی محدود نمیشود و گونههای مختلف سازههای نو در قالب اشتقاقات و ترکیبات اسمی، صفتی، قیدی و فعلی نو در غزلیات او یافت میشود، اما در این جستار صرفاً به بررسی و تحلیل این نوع از نوآوری‌های او پرداخته شده است. یافتهها نشان میدهد مولانا با استفاده از این ترکیبات کنایهها و استعارههای نو و بدیعی در زبان فارسی خلق کرده و علاوه‌بر توانمندسازی زبان با پرهیز از کاربرد ترکیبات و واژههای تکراری بر جاذبههای آن افزوده و اندیشههای بیان‌نشدنی خود را در قالب زبان به تصویر کشده است.   Linguistic combinations are referred to as a chain of words that associate with one another and form a semantic phrases, such as adjectival and noun. Innovation in this field is one of the main tasks of creative poetry. Shams's sonnets are of the prominent works of Persian literature and their composition is characterized by its stylistic features. In order to express his sublime and mystical thought, Molana has created hundreds of neologisms and used a variety of norms to widen the bottleneck of the vocabulary or to avoid duplicate words and combinations. Among his works, Shams's sonnets are great examples of the fusion of thoughts. In the texts of his sonnets, there are hundreds of fresh adjective phrases such as "Perverted Thought", "Fantasy Imagination", "Golden Excuses" or noun phrases like "Mobs of Fancy", " World of Colors and Smells", “Farm of Heart” that require analysis. Rumi's innovations are not limited to this and different types of new structures are found in his nominative, adjectival, adverbial and verbal phrases and combinations, but this article deals only with this type of innovation. The findings show that Rumi created new and exquisite allusions and metaphors in Farsi using these combinations. And in addition to empowering the language by avoiding the use of repetitive combinations and words, Molana has added to its appeal and has portrayed his inimitable ideas in the form of language.   شعر فارسی, مولانا, غزلیات شمس, نوآوری, ترکیبات وصفی, ترکیبات اضافی Persian Poetry, Rumi, Gazaliat-e-Shams, Innovation, Descriptive Compounds, Additional Compounds 47 66 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-2493-4&slc_lang=other&sid=1 Yadollah Bahmani Motlagh یدالله بهمنی مطلق y_bahmani43m@yahoo.com 10031947532846005222 10031947532846005222 Yes Shahid Rajaee Teacher Training University دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی Mansooreh Hoosh-Alsadat منصوره هوش السادات mahsad1375@gmail.com 10031947532846005223 10031947532846005223 No Shahid Rajaee Teacher Training University دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی