fa زرّین‌قبانامه: منظومه پهلوانی ناشناخته پژوهشي Research <p>یکی از منظومه‌های پهلوانی تا امروز ناشناخته ادبِ حماسی ایران زرین‌قبانامه است که در سه دست‌نویسِ موجود از آن با نام‌های شاهنامه اسدی، رستم و سلیمان و زرین‌قبای هفت‌لشکر معرفی شده است. سراینده شیعی متن ناشناس است و بنابر قراینی اثر خویش را در عصر صفویان و در شصت‌سالگی ـ و شاید یکی‌دو سال پیش و پس‌ـ به نظم درآورده است. داستان منظومه در زمان پادشاهی کیخسرو در ایران و پیامبری حضرت سلیمان(ع) روی می‌دهد و با آمدن فرستاده سلیمان(ع) به نام زرین‌قبا، که در پایان معلوم می‌شود نوه رستم است‌ـ به دربار ایران و دعوت ایرانیان به پذیرش کیش سلیمان(ع) آغاز می‌شود. بعد از آن روایات متعدد و بسیار متنوعی به شیوه داستان در داستان در 23133 بیت نقل می‌شود که شخصیت‌های اصلی آنها غالباً زرین‌قبا و دیگر پهلوانانِ رستم‌نژاد هستند. ساختار و موضوعِ این روایات نقالی‌ـ عامیانه است و ناظم ناشناس در عین تأثّراتِ زبانی و بیانی گوناگون از شاهنامه نهایتاً منظومه‌ای میان‌مایه عرضه کرده است که واژه‌ها و گزاره‌های ویژه نقّالی نیز در آن دیده می‌شود. در این مقاله در هفت بخش، ذیل عنوان‌ها و موضوع‌های نام منظومه، سراینده، زمان نظم، موضوع، مأخذ، کیفیت نظم و برخی ویژگی‌های سبکی به معرفی این متنِ تقریباً گم‌نام و ناشناخته پرداخته‌ایم تا علاقه‌مندان با یکی از بلندترین منظومه‌های پهلوانی پس از شاهنامه آشنا شوند.</p> <p>Zarrin-gabā Nāmeh is one of the unknown epic poems, which has been named Asadi&rsquo;s Shāhnameh, Rostam and Soleymān and Zarrin-gabāye Haft Lashkar in three different manuscripts. Its Shiite poet is unknown and probably wrote the poem in the Safavid period. The events of the story happen during Keykhosrow&rsquo;s reign in Iran and the life of Soleyman the Prophet. It begins with the arrival of Zarrin-gabā, Soleyman&rsquo;s messenger, to Iran to call the Iranians to accept the religion of Soleyman. Zarrin-gabā Nāmehis written in 23533 lines and it is mainly about Rostam and his sons including his grandchild Zarrin-gabā. The structure of these verses is narrative and folkloric.</p> زرین‌قبانامه , منظومه پهلوانی , عصر صفویه , شاهنامه , ادب حماسی , Zarrin-gabā Nāmeh, heroic poem, Safavid period, Shāhnāmeh, epic 7 38 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-17&slc_lang=fa&sid=1 Sajjad Aydenloo سجاد آیدنلو aydenloo@gmail.com 1003194753284600983 1003194753284600983 Yes دانشیار دانشگاه پیام نور ارومیه