fa شناسایی عوامل موثر بر تحقق‌پذیری کاربری‌های خدماتی با رویکرد آینده پژوهی(مطالعه موردی: شهر زنجان) جغرافیا و برنامه ریزی شهری Geography and Urban Planning پژوهشي Research <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">برنامه‌ریزی کاربری اراضی یکی از جنبه‌های اساسی توسعه پایدار شهری است که هدف آن ایجاد تعادل میان کاربری‌های اراضی در مناطق شهری می‌باشد. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر تحقق‌پذیری کاربری‌های خدماتی در شهر زنجان، با استفاده از رویکرد آینده‌پژوهی انجام شده است. برای جمع‌آوری داده‌ها، از روش‌های ترکیبی کتابخانه‌ای و میدانی استفاده شد. در مرحله میدانی، روش دلفی به‌کار گرفته شد و 35 نفر از خبرگان حوزه‌های برنامه‌ریزی شهری، مدیریت شهری و مسکن از طریق دو دور پرسشنامه، عوامل کلیدی مؤثر را ارزیابی کردند. در مجموع، 36 عامل در پنج بُعد قانونی، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، کالبدی-فضایی و مدیریتی شناسایی شد و داده‌های حاصل با نرم‌افزار میک‌مک تحلیل شدند</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">.</span></span><span dir="RTL" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> نتایج نشان داد که عوامل &laquo;قوانین و مقررات کاربری زمین شهری&raquo; و &laquo;نحوه مکان‌یابی و پراکنش فضایی خدمات&raquo; با امتیازهای تأثیرگذاری مستقیم 85 و 82، بیشترین نقش را در تحقق‌پذیری کاربری‌های خدماتی ایفا می‌کنند. همچنین، ضعف هماهنگی نهادی، سیاست‌های نامناسب توسعه فیزیکی، و عدم مشارکت مؤثر شهروندان، از موانع کلیدی شناسایی شده‌اند. تحلیل ماتریس اثرات متقاطع نیز درجه پرشدگی 55.32 درصد را نشان داد، که بیانگر وابستگی و تأثیر متقابل عوامل در سیستم ناپایدار تحقق‌پذیری کاربری‌های خدماتی است</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">.</span></span><span dir="RTL" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> این پژوهش راهکارهایی برای بهبود وضعیت ارائه داده است، از جمله بازنگری در قوانین شهری، تقویت هماهنگی میان نهادهای مرتبط، استفاده از فناوری‌های نوین مانند</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"> GIS </span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">برای مکان‌یابی صحیح خدمات، و ارتقای فرهنگ مشارکت شهروندان در برنامه‌ریزی شهری. نتایج تحقیق، علاوه بر شناسایی عوامل کلیدی تأثیرگذار، بر اهمیت توجه به ابعاد چندبعدی و پایداری در برنامه‌ریزی کاربری‌های خدماتی تأکید دارد و زمینه‌ساز توسعه پایدار و عدالت فضایی در شهر زنجان است.</span></span></b> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="font-size:10.0pt">Land use planning is one of the essential aspects of sustainable urban development, aiming to balance land use in urban areas. This study seeks to identify the factors influencing the realizability of service land uses in Zanjan city through a futures studies approach. Data collection employed a combination of library and field methods. In the field phase, the Delphi method was used, engaging 35 experts in urban planning, urban management, and housing, who assessed key factors across two rounds of questionnaires.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="font-size:10.0pt">A total of 36 factors were identified across five dimensions: legal, economic, socio-cultural, physical-spatial, and managerial. The data were analyzed using MICMAC software. The results indicated that &quot;urban land use laws and regulations&quot; and &quot;service location and spatial distribution&quot; scored the highest direct influence values (85 and 82, respectively), playing the most significant roles in realizing service land uses. Key barriers identified include weak institutional coordination, inappropriate physical development policies, and lack of effective citizen participation. Cross-impact matrix analysis revealed a 55.32% fill rate, indicating a system of interdependent and mutually influential factors that contribute to the instability of service land use realizability. The study proposed solutions to improve the current situation, including: Revising urban laws and regulations, Strengthening institutional coordination among relevant bodies, Utilizing modern technologies such as GIS for proper service location planning, and Enhancing citizen participation culture in urban planning. The findings not only identified key influential factors but also emphasized the importance of considering multidimensional and sustainable aspects in service land use planning. This research provides a foundation for sustainable development and spatial justice in Zanjan city.</span></span></span></span> شناسایی عوامل موثر بر تحقق‌پذیری کاربری‌های خدماتی با رویکرد آینده پژوهی(مطالعه موردی: شهر زنجان) Urban Land Use, Service Land Uses, Zanjan city, Futures Studies, Sustainable Development. 0 0 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3726-5&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Ahadnejad Reveshty محسن احد نژاد روشتی ahadnejad@znu.ac.ir 100319475328460023059 100319475328460023059 No University of Zanjan دانشگاه زنجان Hossein Tahmasbi Moghadam حسین طهماسبی مقدم tahmasebihossein@znu.ac.ir 100319475328460023060 100319475328460023060 Yes University of Zanjan دانشگاه زنجان Ameneh AliBakhshi آمنه علی بخشی Ami.alibakhshi@yahoo.com 100319475328460023061 100319475328460023061 No University of Tabriz دانشگاه تبریز