fa بررسی تراز و رفتار زمانی – مکانی غلظت وردسپهری NO2 با استفاده از سنجنده OMI و تأثیرش بر روی بارش (مطالعه موردی کشور ایران) اب و هواشناسی climatology پژوهشي Research <p style="text-align: justify;">نیتروژن دی اکسید یکی از عوامل کاهش کیفیت هوا در اکثر مناطق دنیا است. هدف از این تحقیق بررسی غلظت و روند تغییرات آلاینده‌ی نیتروژن‌دی‌اکسید در طی سال‌های 2018-2005 و همچنین ارتباط آن با مقدار بارش در منطقه می باشد. میانگین غلظت ستون قائم وردسپهری دی‌اکسید نیتروژن در بازه‌ی زمانی بین سال‌های 2005 تا 2018 توسط سنجنده‌ی OMI را روی ایران نشان&nbsp;می‌دهد که بیشترین غلظت نیتروژن‌دی‌اکسید روی ایران در حدود&nbsp;<span style="font-size:10px;"><i><span style="line-height:125%"><span cambria="" math=""><m:r>3</m:r><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="bi"></m:sty></m:scr></m:rpr>.</m:r><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="bi"></m:sty></m:scr></m:rpr>07</m:r><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="bi"></m:sty></m:scr></m:rpr>*</m:r><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="bi"></m:sty></m:scr></m:rpr>10</m:r></span></span></i> <i><span style="line-height:125%"><span cambria="" math=""><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="bi"></m:sty></m:scr></m:rpr>+</m:r><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="bi"></m:sty></m:scr></m:rpr>16</m:r></span></span></i> </span><span style="font-size:8px;"><span style="line-height:125%"><span calibri=""><span style="position:relative"><span style="top:5.5pt"><img alt="" src="" style="width:84px; height:22px" ></span></span></span></span></span><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:125%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-size:8px;">&nbsp;</span>&nbsp;</span></span></span></b>مولکول بر سانتی متر مربع از مقطع ستون هوای وردسپهری می‌باشد و در کلان شهر‌ها به ویژه کلان شهر تهران که بیشترین تراکم جمعیت و به دنبال آن بیشترین نقل و انتقالات جاده‌ای را دارا می‌باشد با بررسی روند تغییرات سالانه‌ی غلظت ستون قائم وردسپهری نیتروژن‌دی‌اکسید و متوسط سالانه‌ی بارش روی ایران مشاهده می‌کنیم که غلظت این آلاینده با افزایش جمعیت و فعالیت‌های انسانی از سال 2005 تا 2016 روند افزایشی و از سال2016 تا 2018 با توجه به رشد جمعیت روند کاهشی داشته است ولی در مجموع با شیب ((molecule&times;cm-2)&times;1013&times;year-152/3+) روند افزایشی داشته، در مقابل سری زمانی متوسط بارش سالانه روی ایران با شیب (mm&times;year-159/0-) روند کاهشی داشته و از مقایسه روند این دو پارامتر مشاهده می‌کنیم که روی یکدیگر تاثیر منفی گذاشته اند.</p> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:125%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:125%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Nitrogen dioxide is a significant factor affecting air quality in various regions worldwide. The aim of this study is to examine the concentration and trends of nitrogen dioxide pollution between 2005 and 2018, and explore its association with precipitation levels in the region. Based on data derived from the OMI sensor in Iran, the average vertical column concentration of nitrogen dioxide during this period revealed that the highest concentration was observed in the troposphere. Megacities, particularly Tehran metropolis, exhibited elevated levels of nitrogen dioxide due to the high population density and extensive road transportation. Analyzing the annual changes in nitrogen dioxide concentration in the troposphere alongside the average annual precipitation in Iran, it was observed that the pollutant concentration increased from 2005 to 2016 and subsequently decreased from 2016 to 2018, primarily due to population growth. However, when considering the overall trend, there was an upward trend with a slope of 3.53&times; -2. In contrast, the time series analysis of average annual precipitation in Iran demonstrated a declining trend with a slope of (-0.159 mm &times; ). Comparing the trends of these two variables, it can be deduced that they exhibit a negative correlation.</span></span></span></span></span></span></div> نیتروژن دی‌اکسید, آلودگی‌هوا, سنجنده‌یOMI, بارش Nitrogen dioxide, air pollution, OMI , precipitation 248 261 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4753-1&slc_lang=fa&sid=1 abolhassan gheibi ابوالحسن غیبی abolhassang@yahoo.com 100319475328460022642 100319475328460022642 Yes University of hormozgan دانشگاه هرمزگان ali soleymani علی سلیمانی دامنه a.soleymani67@yahoo.com 100319475328460022643 100319475328460022643 No University of hormozgan دانشگاه هرمزگان hossein malakooti حسین ملکوتی malakooti@hormozgan.ac.ir 100319475328460022644 100319475328460022644 No University of hormozgan دانشگاه هرمزگان