fa مطالعه فرایند تغییر اقلیم در استان گیلان با استفاده از شاخص های اقلیم شناسی درختی اب و هواشناسی climatology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">تغییر اقلیم و گرمایش جهانی از موضوعات بسیار مهم عصر کنونی می باشد. فرآیند تغییر اقلیم به ویژه تغییرات دما و بارش ،مهمترین بحث مطرح در قلمرو علوم محیطی است. تغییر اقلیم به معنای تغییر میانگین ها در دراز مدت است. ایران در محدوده پرفشار جنب حاره در منطقه&shy;ای خشک و نیمه خشک واقع شده و جنگل هیرکانی ازاین حیث گردنبند سبزی بین دریای کاسپین ورشته کوه البرزمی باشد که در چهل و سومین اجلاس یونسکو، جنگل های هیرکانی به عنوان دومین میراث طبیعی ایران به ثبت رسید. راش از گونه های درختی مهم و صنعتی ترین گونه جنگل های هیرکانی است. منطقه مورد مطالعه در غرب استان گیلان واقع شده است در این پژوهش با استفاده از علم اقلیم شناسی درختی از پهنای دوایر رویشی درختان راش وآمار ایستگاه هواشناسی&nbsp; واقع درمنطقه مورد مطالعه و روش آماری ناپارامتریک من کندال برای بررسی تحلیل روند تغییر اقلیم&nbsp; بر روی سری زمانی حلقه های رشد و روش آماری پیرسون&nbsp; برای ارزیابی همبستگی رشد قطری حلقه های درختان راش با متغیرهای اقلیمی در منطقه اقدام شد. نتایج به دست آمده از سری زمانی حلقه های رشددرختان راش نشان داد&nbsp; که تغییرات حلقه های رشد &nbsp;دارای روندی نزولی و منفی بوده و در سطح5درصدمعنی دار بود. دمای کمینه و میانگین و بیشینه و تبخیردر فصل رشد روندی صعودی داشته و بارندگی سالیانه دارای روندی نزولی بود. با استفاده از روش پیرسون طی برازش همبستگی قطر حلقه های رشد با دما&nbsp; ،برای میانگین ماهیانه در ماههای تیر، مرداد و شهریور &nbsp;همبستگی منفی وبهمن &nbsp;مثبت و میانگین کمینه دما در ماههای&nbsp; تیر، مرداد و شهریور &nbsp;همبستگی منفی و برای میانگین بیشینه دما در ماه بهمن، همبستگی&nbsp; مثبت و در سطح 95%درصد&nbsp; معنی دار بوده و&nbsp; با بارش &nbsp;در خردادماه &nbsp;همبستگی در سطح 95%مثبت ومعنی دار بوده است.</div> <div style="text-align: justify;">Climate change and global warming are very important issues of the present century. Climate change process, especially temperature and precipitation changes, the most important issue is environmental science. Climate change means a change in the long-term average. Iran is located in the subtropical high pressure zone in arid and semi-arid regions and the Hyrcanian forest is a green area between the Caspian Sea and the Alborz mountain range. At the 43rd UNESCO Summit, the Hyrcanian forests were registered as the second natural heritage of Iran. Beech is one of the most important tree species and the most industrial species of Hyrcanian forests It accounts for about 18 percent of the northern forest volume (from Astara to Gorgan with a life span of about 250 years). The study area is located in the Shanderman basin in western Guilan province<span dir="RTL">.</span> In this research using tree dendroclimatology, Use of vegetative width of beech tree rings, Weather station statistics located in the study area, And Mann-Kendall nonparametric statistical method, To Investigate Climate Change Trend on Growth Time Series and Pearson Statistical Method, in order to evaluate the correlation of diameter growth of beech tree rings with climate variables in the region, an attempt was made. Results of time series of beech tree growth rings over 202 years. Using the nonparametric method Mann- Kendall showed, Changes in growth rings of beech trees have a downward and negative trend, at level 5 %, it was significant. Temperature Minimum, Average, Maximum, and Evaporation during the growing season, there was an upward trend and Annual precipitation there was a downward trend. Using the Pearson method Fit correlation of growth ring diameter with temperature, For the average monthly in February and the average minimum temperature in July, August and September and Negative correlation, for average maximum temperature in February, July, August and September at 95% level, it was significant and precipitation in June, the correlation was 95% positive and significant.</div> تغییر اقلیم, اقلیم شناسی درختی, جنگل هیرکانی, راش Climate change, Dendroclimatology, Hyrcanian forest, Beach 160 177 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4358-1&slc_lang=fa&sid=1 Farzad Shirzad فرزاد شیرزاد shirzad@guilan.ac.ir 100319475328460024653 100319475328460024653 No PhD student of climatology, Kharazmi University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه خوارزمی تهران Bohlol alijani بهلول علیجانی bralijani@gmail.com 100319475328460024654 100319475328460024654 Yes Professor of climatology, kharazmi University, Tehran, Iran . استاد اقلیم شناسی دانشگاه خوارزمی تهران Mehry akbary مهری اکبری mehryakbary@khu.ac.ir 100319475328460024655 100319475328460024655 No Associate Professor of climatology, university of kharazmi دانشیار گروه اقلیم شناسی دانشگاه خوارزمی تهران Mohammad saligheh محمد سلیقه saligheh@khu.ac.ir 100319475328460024656 100319475328460024656 No Associate Professor of climatology, university of kharazmi دانشیار گروه اقلیم شناسی دانشگاه خوارزمی تهران