fa بررسی عوامل مؤثر بر تغییرات تولید گندم در اقلیم های مختلف استان فارس اب و هواشناسی climatology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: justify; line-height: normal; unicode-bidi: embed; direction: rtl;"><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">در یک سامانه &shy;ی کشاورزی، تولید محصول با شرایط اقلیمی مرتبط است. بنابراین، فهم عمیق تر تأثیر تغییرات اقلیمی مناطق بر میزان تولید، تضمین کننده امنیت غذای جهان می &shy;باشد. گندم از راهبردی&shy;ترین محصولات زراعی بوده و بررسی جوانب مختلف تولید آن از ضروریات هر جامعه کشاورزی می&shy; باشد. طبق مطالعات، تولید گندم تحت تأثیر متغیرهای مختلفی از جمله زیست&shy; محیطی، فردی و اجتماعی، اقتصادی و تکنولوژیکی است. این پژوهش با هدف برآورد میزان اثر این متغیرها در تغییرات تولید گندم در اقلیم&shy;های مختلف استان فارس انجام شده است. داده&shy;های مورد نیاز از طریق نمونه&shy; گیری طبقه &shy;ای تصادفی چندمرحله&shy; ای و طی 522 پرسشنامه تکمیل شده از طریق مصاحبه حضوری با کشاورزان استان گردآوری و تحلیل شده&shy; است. سنجش نگرش&shy; کشاورزان در طیف لیکرت بوده و از توابع تولید کاب داگلاس، ترانسندنتال و ترانسلوگ برای برآورد میزان تأثیر متغیرها استفاده شده است. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج حاصل از مقایسه متغیرهای مؤثر </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">در سه تابع</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> کاب داگلاس، ترانسن دنتال و ترانسلوگ</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">؛ برتری </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">ترانسلوگ</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> را نشان می&shy; دهد. از دیدگاه کشاورزان استان در تابع ترانسلوگ، به ترتیب؛ رطوبت خاک در زمان کشت (0/69)، بارش مؤثر در فصل رشد (0/68) و در تاریخ کشت (0/66)، موج گرمایی در زمان برداشت (0/63)، بارش آسیب زننده (0/59)، سود حاصل از تولید گندم (0/51)، تحصیلات کشاورز (0/49)، کیفیت خاک (0/49) و روش کشت (0/49) با ضریب تعیین&shy;های ذکر شده در کنار آن&shy;ها؛ مهمترین عوامل تبیین کننده تولید گندم در استان فارس می&shy; باشند.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">متغیرهای مستقل در تابع ترانسلوگ، </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">92</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> درصد از تغییرات تغییرات تولید گندم در استان فارس را تبیین می کنند.</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></span></strong></p> <div style="text-align: justify;">In an agricultural system, crop production is related to climatic conditions. Therefore, a deeper understanding of the impact of regional climate change on production ensures global food security. Wheat is one of the most strategic crops and examining different aspects of its production is a necessity of every agricultural community. According to studies, wheat production is affected by various variables including environmental, individual and social, economic and technological. The aim of this study was to estimate the effect of these variables on changes in wheat production in different climates of Fars province. The required data were collected and analyzed through multi-stage random stratified sampling and 522 completed questionnaires through face-to-face interviews with farmers in the province. Farmers&#39; attitudes were measured in the Likert scale and Cobb Douglas, Transcendental and Translog production functions were used to estimate the effect of variables. Results of comparing effective variables in three Cobb-Douglas, Transcendental and Translog functions; demonstrates the superiority of translog. From the perspective of the farmers of the province in the translog function, respectively; Soil moisture at planting time (0.692), effective rainfall during growing season (0.68) and at planting date (0.66), heat wave at harvest time (0.63), damaging rainfall (0.59) , Profit from wheat production (0.51), farmer education (0.49), soil quality (0.49) and cultivation method (0.49) with the coefficient of the mentioned criteria next to them; The most important factors explaining wheat production in Fars province. Independent variables in the translog function explain 92% of the changes in wheat production in Fars province<span dir="RTL">.</span></div> گندم, نواحی اقلیمی, استان فارس, عملکرد تولید Wheat, Climatic regions, Fars province, Production function 371 390 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2364-2&slc_lang=fa&sid=1 leyla sharifi لیلا شریفی Leyla.sharifi@ut.ac.ir 100319475328460013625 100319475328460013625 No PhD student in Agricultural Climatology, Department of Geography, University of Tehran, Iran. دانشجوی دکتری اقلیم شناسی کشاورزی دانشگاه تهران saeed bazgeer سعید بازگیر sbazgeer@ut.ac.ir 100319475328460013626 100319475328460013626 Yes Assistant Professor of Agricultural Meteorology, Department of Geography, University of Tehran, Iran استادیار هواشناسی کشاورزی، گروه جغرافیای دانشگاه تهران، ایران. hosain mohmmadi حسین محمدی hmmohammadi@ut.ac.ir 100319475328460013627 100319475328460013627 No Professor of Agricultural Climatology, Department of Geography, University of Tehran, Iran. استاد گروه آب و هواشناسی دانشگاه تهران، ایران. alireza darbaneh astaneh علیرضا دربان آستانه astaneali@ut.ac.ir 100319475328460013628 100319475328460013628 No Assistant Professor of Geography and Rural Planning, Department of Geography, University of Tehran, Iran. استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تهران، ایران. mostafa karimi ahmadabad مصطفی کریمی احمدآباد mostafakarimi.a@ut.ac.ir 100319475328460013629 100319475328460013629 No Assistant Professor of Dynamic Climatology, Department of Geography, University of Tehran, Iran استادیار گروه آب و هواشناسی دانشگاه تهران