Journal of Applied Research in Geographical Sciences

fa شناسایی مناطق مستعد فرسایش خاک با استفاده از روش اولویت‌بندی مورفومومتریک اصلاح شده و میزان تولید رسوب(مطالعه موردی حوضه کامیاران) Identification of Prone Areas of Soil Erosion Using Modified Morphometric Prioritization and Sediment Production Rate (Case Study of Kamyaran Basin) پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">حوضه های مناطق نیمه خشک نسبت به فرایند فرسایش خاک حساس بوده و هر ساله خسارات زیادی را در این زمینه متحمل میشوند. مطالعات مورفومتریکی روش مهمی در شناسایی مناطق مستعد فرسایش بوده و به نوعی پیش نیاز ارزیابی الگوی فرسایش در حوضه های آبخیز میباشد. حوضه نیمه خشک کامیاران به دلیل تنوع لیتولوژیکی، ژئومورفولوژی متنوع، توپوگرافی ناهموار و معیشت طبیعت محور ساکنان آن در معرض خطر فرسایش خاک قرار داشته و تعیین میزان پتانسیل فرسایش خاک این حوضه، جهت مدیریت علمی و توسعه پایدار آن ضروری است. هدف پژوهش اولویت بندی پتانسیل فرسایش خاک در زیرحوضه های، حوضه کامیاران است. از نظر روش شناسی این پژوهش مبتنی بر روشهای <span dir="LTR">WSA</span> و میانگین گیری بوده که بر مبنای محاسبه و رتبه بندی پارامترهای مورفومتریک میباشد. نتایج نشان داد، که بر اساس روشهای <span dir="LTR">WSA</span> و میانگین گیری به ترتیب 53.63% و 75.91% مساحت حوضه کامیاران در پهنه های با پتانسیل فرسایش خاک زیاد قرار گرفته و نیازمند طرح های حفاظتی می باشند. روش <span dir="LTR">WSA</span> به علت مد نظر قرار دادن پارامترهای مورفومتریک مختلف و نحوه محاسبه دقیق کارایی بهتری برای مطالعات اولویت بندی فرسایش خاک دارد. زیرحوضه های واقع در نواحی شمالی حوضه کامیاران دارای پتانسیل زیاد برای فرسایش خاک بوده و زیرحوضه های واقع در نواحی جنوبی آن دارای پتانسیل کم فرسایش خاک است. به طورکلی میزان پتانسیل فرسایش خاک در زیرحوضه های کامیاران متاثر از شرایط لیتولوژیکی و ژئومورفولوژیکی زیرحوضه ها بوده و پارامترهای مرتبط با نفوذ بیشترین تاثیر را در میزان پتانسیل فرسایش خاک زیرحوضه ها دارند.</div> <div style="text-align: justify;">Semi-arid watersheds are sensitive to soil erosion process and suffer considerable losses each year. Morphometric studies are an important method for identifying susceptible erosion zones and are a prerequisite for assessing erosion patterns in watersheds.The semi-arid Kamyaran basin is at risk of soil erosion due to lithological diversity, varied geomorphology, rugged topography and the nature-based livelihoods of its inhabitants and determination of soil erosion potential of this basin is essential for scientific management and sustainable development. The purpose of this study is to prioritize soil erosion potential in the Kamyaran basin. Methodologically, this research is based on WSA and averaging methods based on the calculation and ranking of morphometric parameters. The results showed that according to WSA methods and averaging 53.63% and 75.91% of Kamyaran catchment area, respectively, are located in areas with high soil erosion potential and require protection plans. The WSA method has better performance for prioritizing soil erosion studies due to different morphometric parameters and how to calculate it accurately. Sub-basins located in the northern areas of the Kamyaran Basin have high potential for soil erosion and sub-basins in the southern areas have low soil erosion potential. In general, the amount of soil erosion potential in Kamyaran basins is affected by the lithological and geomorphological conditions of the basins and the parameters related to infiltration have the most influence on the extent of soil erosion potential in the basins.</div> <br>   فرسایش خاک, پارامترهای مورفومتریک, روش WSA, حوضه کامیاران Soil Erosion, Morphometric Parameters, WSA Method, Kamyaran Basin 478 461 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4060-1&slc_lang=fa&sid=1 mansor parvin منصور پروین mansorparvin@yahoo.com 100319475328460017508 100319475328460017508 Yes PNU دانشگاه پیام نور