fa شناسایی و تحلیل تأثیر متغیرها و شاخص‌های مؤثر در اهمیت راهبردی هریرود برای ایران با رویکرد تحلیل تاثیرات متقابل جغرافیای سیاسی Political geography پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin: 0px; text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><font color="#000000"><span b="" lang="AR-SA" style="margin: 0px;">یکی از مشکلات در تجزیه و تحلیل مناسبات هیدروپلیتیک در سیستم رودخانه‌های بین المللی این است که عوامل یکسان می</span><span dir="LTR" style="margin: 0px;"><font face="Times New Roman">‌</font></span><span b="" lang="AR-SA" style="margin: 0px;">توانند طیف متنوعی از منازعه یا همکاری ایجاد کنند و حتی یک متغیر یکسان ممکن است در هر کشور ساحلی نقش متفاوتی در ارتباط با سایر متغیرها ایفا کند؛ بنابراین شناخت متغیرها و نقشی که هر متغیر در تدوین الگوی تجزیه‌وتحلیل فرصت‌ها و مخاطره‌ها برای کشورهایی که حوضه‌ی آبریز مشترک با دیگر کشورها دارد، ضروری است. ایران در حوضه‌ی آبریز هریرود با افغانستان مشترک است. قرار گرفتن این حوضه در نوار خشک و نیمه‌خشک جهانی سبب وابستگی ایران به آب هریرود برای تأمین نیاز آب خاور و شمال خاوری‌ و به‌ویژه کلان‌شهر مشهد شده‌است. برنامه‌های توسعه‌ای افغانستان در نظام پساطالبان سبب کاهش ورود آب هریرود به ایران شده که می‌تواند زمینه‌ساز چالش در امنیت ملی ایران گردد. <span style="margin: 0px;">&nbsp;</span>از‌این‌روی سوال پژوهش این است: متغیرها و شاخص‌های تاثیرگذار در اهمیت راهبردی هریرود برای ایران کدام است؟ برای این منظور با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی ۸۶ شاخص شناسایی و در قالب نشست‌های تخصصی با کارشناسان در سه‌ گروه<span style="margin: 0px;">&nbsp; </span>متغیرهای جغرافیایی ـ ژئوپلیتیکی، فنی ـ اقتصادی و سیاسی ـ اجتماعی دسته‌بندی شدند. پس از شناسایی مهم‌ترین متغیرها با روش دلفی، نقش هر متغیر در تحلیل ساختاری متغیرها با نرم‌افزار میک‌مک بررسی شده‌است. نتایج حاکی از آن است که متغیر جغرافیایی‌ـ‌‌ ژئوپلیتیکی تاثیرگذارترین و تاثیرپذیرترین متغیر و شاخص‌های اهمیت هریرود برای آب آشامیدنی، امنیت غذایی، امنیت منابع آبی و جایگاه افغانستان در سیاست خارجی ایران شاخص‌های راهبردی در اهمیت هریرود برای ایران هستند.</span></font></span></p> <font color="#000000"><span font-size:="" new="" style="margin: 0px; font-family: " times="">One of the problems in analyzing hydro-political relations in the system of international rivers is that the same factors can create a wide range of conflict or cooperation, and even an identical variable may play a different role in relation to other variables in each coastal country</span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><i><span b="" dir="RTL" font-size:="" lang="AR-SA" style="margin: 0px; font-family: "><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span><span style="margin: 0px;" dir="RTL"></span>;</span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span font-size:="" lang="AR-SA" new="" style="margin: 0px; font-family: " times=""><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span><span style="margin: 0px;" dir="LTR"></span> </span></i><span font-size:="" new="" style="margin: 0px; font-family: " times="">Therefore, the recognition of the variables and the role that each variable has in developing a pattern of analysis of opportunities and risks for countries that share transboundary waters with other countries is essential. Iran is in the Harirud basin shared with Afghanistan. The presence of this basin in a dry and semi-arid strip of world has caused Iran&#39;s dependence on the water of Harirud to provide water to the east and northwest, and especially to the metropolis of Mashhad. Therefore, the research question is: What are the variables and indicators effective on the Strategic Importance of Harirud for Iran? For this purpose, 86 indicators were identified using library and field studies and categorized in geographical-geopolitical, technical-economical, and political-social variables in expert meetings with experts. After identifying the most important variables using the Delphi method, the role of each variable in the structural analysis of the variables has been investigated with the help of the Micmac software. The results indicate that geopolitical -geographical variables are the most effective and Most impressive variables, and indicators of the importance of Harirud for drinking water, food security, security of water resources and Afghanistan&#39;s position in Iran&#39;s foreign policy, strategic indicators for the importance of Heriud for Iran.</span></font> هیدروپلیتیک, هریرود, امنیت ملی, تحلیل ساختاری Hydropolitics, Harirud, National Security, Structural Analysis 1 22 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3606-1&slc_lang=fa&sid=1 Morad Kaviani Rad مراد کاویانی راد kaviani75@yahoo.com 10031947532846007857 10031947532846007857 Yes Kharazmi University دانشیار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی Afshin Mottaghi افشین متقی afshin_mottaghi@yahoo.com 10031947532846007858 10031947532846007858 No Kharazmi University دانشیار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی Hadi Zarghani سید هادی زرقانی h-zarghani@um.ac.ir 10031947532846007859 10031947532846007859 No Ferdowsi University دانشیار گروه آموزشی جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد Hasan Sadrania حسن صدرانیا h.sadrania@gmail.com 10031947532846007860 10031947532846007860 No Kharazmi University دانشحوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی