Journal of Applied Research in Geographical Sciences

fa تحلیل همبستگی مکانی و زمانی بین بخار آب قابل بارش سنجنده AIRS و داده های 29 ایستگاه سینوپتیک ایران Analysis of temporal and spatial correlation between precipitable water vapor retrievals from AIRS satellite sensor and 29 synoptic station measurements in Iran سنجش از دور Rs پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">بخار آب قابل بارش (PWV) یکی از کمیت های مهم در هواشناسی و تغییرات اقلیم است. شیدسنج خورشیدی، سنجنده <span dir="LTR">AIRS</span> و رادیوسوندها ابزارهایی هستند که PWV را از سطح، فضا و داخل جو زمین اندازه گیری می کنند. در این مقاله از داده های PWV اندازه گیری شده با شیدسنج خورشیدی دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان، سنجنده <span dir="LTR">AIRS</span> و داده های ایستگاه های سینوپتیک شامل دما، دمای نقطه شبنم، فشار و رطوبت نسبی 29 ایستگاه سینوپتیک ایران استفاده شده است. داده های شیدسنج خورشیدی دربازه اندازه گیری دسامبر 2009 تا دسامبر 2013 و داده های سنجنده <span dir="LTR">AIRS</span> و 29 ایستگاه سینوپتیک از سپتامبر 2002 تا دسامبر 2015 میباشد. برای اعتبارسنجی داده های سنجنده <span dir="LTR">AIRS</span> از اندازه گیری های شیدسنج خورشیدی استفاده شد که همبستگی 90 بین آنها بدست آمد. میانگین PWV اندازه گیری شده با شیدسنج خورشیدی و سنجنده <span dir="LTR">AIRS</span> به ترتیب برابر 9/8 و 10/8 میلیمتر است. مقدار PWV بیشترین مقدار را در سواحل دریای عمان، خلیج فارس و دریای خزر دارد و کمترین مقدار آن در داخل ایران و در بالای رشته کوهای زاگرس می باشد. میانگین همبستگی PWV و دما، دمای نقطه شبنم، فشار و رطوبت نسبی به ترتیب 73، 74، 40 - و 30 – درصد بدست آمد. نقشه همبستگی دما و PWV یک روند افزایشی با عرض جغرافیایی را نشان می دهند که به ازای افزایش هر درجه در عرض جغرافیایی 2/8 درصد همبستگی افزایش می یابد. </div> <div style="text-align: justify;">Precipitable Water Vapor (PWV) is one of the most important quantities in meteorology and climate studies. PWV in Earth's atmosphere can be measured by Sun-photometer, the Atmospheric Infrared Sounder (AIRS), and radiosonde from surface, atmosphere and space-based systems, respectively. In this paper, we use PWV measured by Sun-photometer located in Institute for Advanced Studies in Basic Sciences (IASBS), AIRS and 29 Iranian synoptic stations data include temperature, dew-point temperature, pressure and relative humidity. For validation of AIRS data, the correlation coefficient between AIRS and Sun-photometer data calculated. The correlation is 90%. Average of PWV measured with sun-photometer and AIRS are 9.8 and 10.8 mm, respectively. Pearson's correlation coefficients between PWV of AIRS  data set and temperature, dew-point temperature, pressure and relative humidity for synoptic stations are calculated. Correlation between PWV and temperature, dew-point temperature, pressure, and humidity are 73%, 74%, -40% and -30%, respectively. PWV and temperature correlation coefficient map shows a positive trend between latitude and correlation coefficient. Rising a degree in latitude lead to increasing 2.8 percent in the correlation coefficient.</div> آب قابل بارش, سنجنده AIRS, شیدسنج خورشیدی, همبستگی Precipitable water vapor, AIRS, Correlation coefficient, temperature, Sun-photometer 19 32 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3586-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Bayat علی بیات abayat@znu.ac.ir 10031947532846006811 10031947532846006811 Yes University of Zanjan استادیار گروه فیزیک دانشگاه زنجان Saeed Mashhadizadeh Maleki سعید مشهدی زاده ملکی saeed.mashhadizadeh@gmail.com 10031947532846006812 10031947532846006812 No University of Isfahan دانشجوی دکتری نقشه برداری دانشگاه اصفهان