Journal of Applied Research in Geographical Sciences

fa پهنه ‌بندی مخاطرات جوی در شمال‌غرب ایران Zoning atmospheric Hazards in North West of Iran اب و هواشناسی climatology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family: b nazanin;">هدف پژوهش حاضر، پهنه بندی اقلیمی مخاطرات جوی در شمالغرب ایران می باشد. برای این منظور از داده های سازمان هواشناسی کشور شامل دمای متوسط، دمای حداقل، دمای حداکثر و بارش در مقیاس روزانه و ماهانه برای تعداد سیزده ایستگاه هواشناسی سینوپتیک در محدوده سه استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل برای یک دورهی ۲۶ ساله</span> <span style="font-family: b nazanin;">(۲۰۱۵-۱۹۹۰) استفاده شد. در این تحقیق تعداد ده مخاطره جوی مهم مورد بررسی قرار گرفت. سپس نقشههای فراوانی وقوع به تفکیک برای هر یک از مخاطرات با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی(</span><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">GIS</span></span><span style="font-family: b nazanin;">) تهیه شد. یافتههای تحقیق نشان داد که در شمالغرب بخشهای شرق و جنوب شرق، مرکز و غرب آن از ﺟﻬﺖ ﻓﺮاواﻧﻲ وﻗﻮع ﺟﺰء ﭘﺮﻣﺨﺎﻃﺮه ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ هستند. در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺑﺨﺶﻫﺎی شمالشرق از ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﻄﺮﺧﻴﺰی ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ. کولاک و توفان گرد و غبار از ﻣﻬﻢ<sub></sub>ﺗﺮﻳﻦ ﻣﺨﺎﻃﺮات ﺟﻮی شمالغرب بود. بالاترین فراوانی مخاطره در منطقهی شمالغرب پدیده ی کولاک با مجموع ۴۱۴۸ بار مخاطره در طی دورهی مورد مطالعه است. بیشترین فراوانی کولاک در ایستگاه اهر با مجموع ۵۱۴ بار مخاطره مشاهده گردید. دومین مخاطره در شمالغرب پدیدهی گرد و غبار با مجموع ۱۹۴۸ بار مخاطره است. بیشترین فراوانی آن در ایستگاه مراغه با مجموع ۴۱۰ بار مخاطره مشاهده میگردد. سومین مخاطره در شمالغرب پدیده ی توفان تندری با مجموع ۱۷۷۳ بار مخاطره بوده است. ششمین مخاطره پدیده ی یخبندان با میانگین ۱۳۱۵ بار مخاطره است. بیشترین فراوانی یخبندان در ایستگاه خلخال با مجموع ۱۴۴ بار مخاطره شد. هفتمین مخاطره صورت گرفته در شمالغرب پدیده ی تگرگ با مجموع ۳۴۱ بار مخاطره است. بیشترین فراوانی تگرگ در ایستگاه مراغه با مجموع ۵۶ بار مخاطره گردید. هشتمین مخاطره پدیده ی مه با مجموع ۳۳۳ بار بوده است. بیشترین فراوانی مه در ایستگاه اهر با مجموع ۱۳۵ بار مخاطره می باشد. نهمین مخاطره صورت گرفته در شمالغرب پدیده ی خشکسالی با مجموع ۱۶۸ بار مخاطره است. بیشترین فراوانی خشکسالی در ایستگاههای ارومیه و اردبیل هر دو با مجموع ۱۶ بار مخاطره مشاهده گردید. دهمین و کمترین مخاطره مشاهده شده در شمالغرب پدیده ی بارش حدی با مجموع ۱۴۹ بار مخاطره می باشد. بیشترین بارش حدی در ایستگاه پارسآباد با مجموع ۱۹ بار مخاطره مشاهده گردید. کمترین فراوانی بارش حدی در ایستگاه های ماکو، خلخال هر دو با مجموع ۴ بار مخاطره بوده است.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">The aim of current research is atmospheric hazards climate zoning in Iran Northwest. So meteorological organization data were used in cases such as mean temperature , minimum temperature , maximum temperature, precipitation in monthly and daily scale for 13 synoptic stations in range of East Azerbaijan province, West Azerbaijan province) and Ardebil province during 26 years. (1990-2015) in this research , it was investigated 10 main atmospheric hazards such as famine or drought , hailstone,, heavy snow , thunder storm, severe precipitation, margin precipitation , blizzard , fogging , dust storm in range of Northwest bound. Then happening frequency maps were prepared with separating form for hazards by using Geographic information system. (GIS) Also spatial zoning maps were prepared for every class. Finally by combining all of hazards investigation; it was prepared Northwest region atmospheric hazards extensive map. Results show that, East, Southeast, center and West parts in Northwest region are located among most hazard zones based on happening frequency. But Northeast parts and zones have the least hazards. Also results express that blizzard and dust storm are main atmospheric hazards at Northwest regionThe highest hazard frequency in Northwest region relate to blizzard with 4148 hazards during 1990-2015 study period. The highest blizzard frequency in Ahar station is observed with 514 hazards. The second hazard in Northwest relate to dust phenomenon with 1948 cases. The highest frequency of mentioned case was observed in Maragheh station with 410 hazards. The third case in Northwest relate to thunder storm phenomenon with 1773 hazards. The sixth case relate to icing phenomenon with 1315 hazards meaning. The highest icing frequency is observed in Khalkhal station with 144 hazards. The seventh case relate to hailstone phenomenon at Northwest with 341 hazards. The highest of hailstone frequency is observed in Maragheh station with 56 hazards. The eighth case relate to fogging phenomenon with 333 hazards. The highest of fogging is observe in Ahar station with 135 hazards. The ninth case relate to famine or drought phenomenon at Northwest with 168 hazards. The highest of famine or drought frequency is observed in Urmia and Ardebil stations with 16 hazards totally. The highest margin precipitation is observed in Parsabad station with 19 hazards. The lowest frequency of margin precipitation relate to Makou and Khalkhal stations with 4 hazards totally.</div> پهنه بندی اقلیمی, شمالغرب, مخاطرات جوی, ARCGIS Climate zoning, Northwest, Atmospheric hazards, ARCGIS 177 193 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3578-1&slc_lang=fa&sid=1 batool zeinali بتول زینالی zeynali.b@uma.ac.ir 10031947532846008984 10031947532846008984 Yes Mohaghegh Ardabili university استادیار گروه اقلیم شناسی دانشگاه محقق اردبیلی sima khalili سیما خلیلی simai.khalili@yahoo.com 10031947532846008985 10031947532846008985 No Mohaghegh Ardabili university کارشناس ارشد اقلیم شناسی دانشگاه محقق اردبیلی saideh eiyni سعیده عینی saeideh.eini@gmail.com 10031947532846008986 10031947532846008986 No Mohaghegh Ardabili university دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه محقق اردبیلی