fa سنجش و شناسایی مناطق مستعد پخش سیلاب از منظر سازند‌های زمین‌شناسی در حوزه آبخیز بیرجند با استفاده از RS/GIS پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="background:white;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">پخش سیلاب یکی از راهکارهای مدیریت منابع آب در مناطق خشک و نیمه‌خشک است. همچنین در کاهش خسارات ناشی از سیل، افزایش حجم سفره آب زیر زمینی، احیاء مراتع و بیابان زدایی موثر است. پخش سیلاب بر آبخوان یک روش ساده برای استحصال سیلاب&shy;های حامل از رسوبات است.که در بیشتر نقاط کشور از دسترس خارج می&shy;شوند. درحالی&shy;که به نظر می&shy;رسد سیلاب&shy;ها دارای مواد غنی بوده و می&shy;توانند در حاصلخیزی مخروط‌افکنه و دشت&shy;های سیلابی متشکل از رسوبات دانه&shy;درشت مؤثر واقع شده و بهره&shy;برداری اقتصادی از آنها را امکان&shy;پذیر سازد. بدین منظور استفاده از اطلاعات ماهواره‌ای و تکنیک</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> GIS&nbsp;</span></span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">سرعت و دقت دست&shy;‌یابی به این مناطق را زیادتر می‌کند. ازاین‌رو </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">شناسایی مناطق سیل‌خیز و بخش سیلاب در اراضی مستعد پایین‌دست حوضه بیرجند باعث کمک به تغذیه &nbsp;محیط حوضه آبخیز می‌شود. <span style="background:white;"><span style="color:black;">هدف پژوهش حاضر شناسایی مناطق مستعد پخش سیلاب از منظر</span></span><span style="color:black;"> <span style="background:white;">سازند&shy;های&nbsp; زمین‌شناسی است. تمامی فرایندها و تجزیه و تحلیل داده‌ها&nbsp; در محیط</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> GIS </span></span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">به کمک سه روش </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">saw</span></span></span></strong> <strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;AHP </span></span></span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;">و منطق بولین برای وزن‌دار کردن و تلفیق لایه‌هایی همچون(شیب،فرسایش،کاربری اراضی،شبکه آبراهه،خاک،پراکنش گسل،واحد زمین &shy;شناسی،سطح آب‌های زیرزمینی،تصاویر ماهواره&shy;ای)&nbsp; استفاده گردید. و مناطق پر مخاطره آن مشخص شد. با توجه به نقشه نهایی بدست آمده 2765 هکتار از مساحت تعیین شده در حوضه آبخیز بیرجند در اولویت اول(مناسب برای پخش سیلاب) و19452 هکتار در اولویت دوم(نامناسب برای پخش سیلاب) قرار گرفت. بهترین روشی که توانست، ارزیابی و نتیجه‌گیری بهتری را در این مورد ارائه دهد، روش منطق بولین در مکان‌یابی بخش سیلاب بود</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">.</span></strong><br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;">Rivers are the natural flow of surface waters that flow in a certain bed seasonal or permanently. Rivers include a vast range of narrow waterways and with mountainous high steep to low steep and wide beds flowing in plains. However, rivers have had an effective role in urban development and human civilization, therefore, identification of flood prone areas and flood part in the potent lower fields of Birjand watershed would lead to aid feeding the artificial environment of the water shed and would also lead to increase of quality in the environment fields. The purpose of this study is to identify the environment about the river and evaluating the danger in case of occurrence of flood crisis. All of the processes and analyses of data were performed in the GIS atmosphere utilizing the three methods of saw Fuzzy, AHP and Boleyn logic for weighting data such as (gradient, erosion, land application, watershed system, soil, geological fault distribution, quaternary unit, level of underground waters, and satellite imagery) and the potent areas in terms of confronting danger were located. The results of the study showed that the areas that the effort for exploiting floods was made have characteristics such as (existence of alluvium and colluvium sediments in the high steep feet of the slopes and watersheds with major stone occurrences, existence of fan-shaped sediments and alluvial fan in the external aperture of dry rivers and water ways with mountainous watersheds and hills leading to low steep fields, existence of low fields from the manner of altitude in proportionate to fields near). Finally, the best model that could present a better evaluation and conclusion about this matter was the Boleyn logic model in locating the flood part.</span></p> سنجش, سازندهای زمین‌شناسی,پخش سیلاب, حوزه آبخیز بیرجند, RS,GIS. flood, Birjand watershed, evaluation, GIS, RS, Fuzzy and Boleyn combination method 1 24 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3422-1&slc_lang=fa&sid=1 Parviz Ziaiian Firouz Abadi پرویز ضیائیان فیروز آبادی p.zeaiean@gmail.com 100319475328460017900 100319475328460017900 No Kharazmi Universiy, Tehran, Iran. دانشیار ژئوانفورماتیک و سنجش از دور دانشگاه خوارزمی Ayoub Badragh Nejad ایوب بدراق نژاد badragh@gmail.com 100319475328460017901 100319475328460017901 Yes Payame Noor University عضو علمی گروه جغرافیا ،دانشگاه پیام نور دانشگاه پیام نور Reza Sarli رضا سارلی RS.MOHA@YAHOO.COM 100319475328460017902 100319475328460017902 No Golestan University, Gorgan, Iran. کارشناس جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه گلستان Mahboub Babaie محبوب بابایی mahbob.babae@yahoo.com 100319475328460017903 100319475328460017903 No Kharazmi Universiy, Tehran, Iran. دانشجوی دکترای برنامه ریزی روستایی دانشگاه خوارزمی