Journal of Applied Research in Geographical Sciences

fa تحلیل فراوانی خشکسالی های روزانه در ایران با شاخص خشکسالی مؤثر Frequency Analysis of Daily Droughts in Iran by Using Effective Drought Index <div style="text-align: justify;">استعداد ایران برای وقوع خشکسالی با شدتهای مختلف، ضرورت بررسی این پدیده را با شاخصهای جدیدتر بیش از پیش روشن میسازد. محدودیت مهم شاخصهای موجود این است که قادر به پایش خشکسالیها در مقیاس روزانه نیستند. شاخص خشکسالی مؤثر این نقص را برطرف کرده است. مطالعۀ حاضر، با هدف تحلیل فراوانی خشکسالیهای روزانه با شاخص خشکسالی مؤثر در 43 ایستگاه سینوپتیک کشور در یک دورۀ آماری 30 ساله بهانجام رسیده است. بر این اساس، فراوانی خشکسالیهای روزانه در ایستگاههای کشور در طی فصول و سال با شاخص خشکسالی مؤثر محاسبه شد. سپس ایستگاههای کشور با استفاده از تحلیل خوشهای بر پایۀ مجموع فراوانی خشکسالیهای ملایم تا بسیار شدید (رده‌های 1 الی 4) به پنج گروه تقسیم گردید و الگوهای فراوانی در هر گروه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که خشکسالیهای بسیار شدید، بهجز سه ایستگاه گرگان، زنجان و تربت حیدریه در سایر ایستگاهها رخ نداده است. در مقابل، فراوانی وقوع خشکسالیهای ملایم، متوسط و شدید در کشور، خیلی بیشتر از خشکسالیهای بسیار شدید و تعداد آنها تقریباً با هم برابر بوده است. در کل کشور در 56 درصد از روزها انواع خشکسالی (ملایم تا بسیار شدید) رخ داده است. بر اساس نقشههای خروجی، توزیع فراوانی خشکسالیها در کشور از الگوی جغرافیایی خاصی تبعیت نمیکند. لذا میتوان گفت که انواع خشکسالی در تمام مناطق کشور اتفاق افتاده است. مقادیر کاهشیِ شاخص خشکسالی مؤثر در طول زمان، نشان از گرایش اغلب ایستگاههای کشور بهسمت خشکسالی دارد.</div> <div style="text-align: justify;">Iran's Potential for the occurrence of drought at various severities illuminates the need to examine this phenomenon with new indexes. The major deficiency of the current indexes is that they cannot monitor the droughts in daily scale. Effective Drought Index (EDI) overcomes this defect. The goal of this study is to analyze the frequency of daily droughts by EDI in 43 synoptic stations in a 30-year period. Accordingly, the frequency of daily droughts in the stations was calculated by EDI during the seasons and the year. Then the stations were divided into five groups using cluster analysis based on total frequency of mild to most severe droughts (categories 1 to 4), and frequency patterns in each group were examined. The results showed that the most severe droughts have not happened in the stations except for Gorgan, Zanjan and Torbat-Heydariyeh. In contrast, the frequencies of mild, moderate and severe droughts, all being equal, are much more than most severe droughts, and their frequencies are almost equal. In 56 percent of the days, a variety of droughts (mild to most severe) has occurred in the whole country. Based on the output maps, frequency distribution of droughts in the country does not follow a certain geographical pattern, so it could be cocluded that all types of droughts have happened in all regions of the country. However, maximum total frequency of daily droughts (mild to most severe) is observed in the east and center parts. The decrease in the EDI values over time shows the tendency of the most stations towards drought.</div> خشکسالی روزانه , فراوانی , شاخص خشکسالی مؤثر , روند , ایران , daily drought, frequency, Effective Drought Index (EDI), trend, Iran 29 48 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-52&slc_lang=fa&sid=1 firooz mojarad فیروز مجرد f_mojarrad@yahoo.com 100319475328460016016 100319475328460016016 Yes Associate Professor of Climatology, Department of Geography of Razi University of Kermanshah, Iran. دانشیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیای دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران razieh kheiri راضیه خیری email: raziye.khairy@yahoo.com 100319475328460016017 100319475328460016017 No Master of Climatology, Department of Geography of Razi University of Kermanshah, Iran. کارشناس ارشد اقلیم شناسی، گروه جغرافیای دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران Zahra Noorisameleh زهرا نوری سامله z.noorisameleh@mail.utoronto.ca 100319475328460016018 100319475328460016018 No Master of Climatology, Department of Geography of Razi University of Kermanshah, Iran. کارشناس ارشد اقلیم شناسی، گروه جغرافیای دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران