جستجو در مقالات منتشر شده


2 نتیجه برای پهنه‌بندی خطر

- الهام صالحیان دهکردی، - هیوا علمیزاده،
دوره 0، شماره 0 - ( 1-1300 )
چکیده

زمین‌لغزش‌ها از جمله مخاطرات طبیعی کلیدی در حوضه شمال تهران هستند که به دلیل ویژگی‌های زمین‌شناختی، توپوگرافی ناهموار و فعالیت‌های انسانی مانند جاده‌سازی، تهدیدات قابل‌توجهی ایجاد می‌کنند. این مطالعه یک رویکرد ترکیبی نوآورانه با وزن‌دهی پویا (Dynamic Weighting) مبتنی بر الگوریتم‌های PSO و GA برای پهنه‌بندی حساسیت زمین‌لغزش در حوضه شمال تهران ارائه می‌دهد. برخلاف روش‌های سنتی مانند نسبت فراوانی (FR)، شاخص آماری (SI) و آنتروپی شانون (SE) که از وزن‌های ثابت استفاده می‌کنند، این روش وزن‌های عوامل (مانند فاصله از رودخانه، شیب، و سنگ‌شناسی) را بر اساس داده‌های زمانی مانند بارندگی فصلی و فعالیت‌های انسانی با استفاده از الگوریتم (PSO) تنظیم می‌کند. داده‌های بارندگی و 150 رویداد زمین‌لغزش (2024-2005) از ایستگاه‌های هواشناسی محلی و پایگاه‌های داده زمین‌شناسی جمع‌آوری شدند. داده‌های ورودی شامل هشت عامل کلیدی (فاصله از رودخانه، فاصله از جاده، شیب، سنگ‌شناسی، ارتفاع، جهت شیب، فاصله از گسل، و کاربری اراضی) و داده‌های بارندگی فصلی بودند. نتایج نشان داد که وزن‌دهی پویا دقت پیش‌بینی را تا 15% (بر اساس AUC-ROC) نسبت به مدل‌های ثابت بهبود می‌دهد، به‌ویژه در فصول پرباران که وزن فاصله از رودخانه افزایش می‌یابد (vj=8.2 در مقایسه با vj=7.21 در مدل ثابت). مدل PSO با AUC-ROC=0.923 و GA با AUC-ROC=0.917 دقت بالاتری نسبت به مدل‌های سنتی (FR با AUC-ROC=0.804) نشان دادند. نقشه‌های خطر پویا مناطق پرخطر (مانند نزدیکی رودخانه‌ها با vj=8.23 در فصل بارانی) را با دقت بالاتری شناسایی کردند. این رویکرد برای مدیریت ریسک زمین‌لغزش در مناطق کوهستانی شهری مانند حوضه شمال تهران ارزشمند است و می‌تواند به‌عنوان الگویی برای سایر مناطق مشابه استفاده شود.

مهدی فیض اله پور، مرضیه منافی، رضا خوشرفتار، یونس خسروی،
دوره 21، شماره 62 - ( 7-1400 )
چکیده

مرور خسارات ناشی از زمین‌لغزش، لزوم بررسی عوامل تأثیرگذار بر وقوع این پدیده و پیش‌بینی رخداد آن را به اثبات می‌رساند. ازاین‌رو، هدف از پژوهش حاضر بهبود نتایج پیش‌بینی وقوع زمین‌لغزش در حوضه آبریز طالقان با استفاده از تئوری آنتروپی شانون می باشد. از میان عوامل مؤثر بر وقوع زمین‌لغزش، ده عاملِ ارتفاع، شیب، جهت شیب، زمین‌شناسی، پوشش گیاهی، کاربری اراضی، تراکم آبراهه، گسل، جاده، بارش به‌عنوان متغیرهای مستقل و پهنه‌های لغزشی به‌عنوان متغیرهای وابسته در نظر گرفته شد. سپس با استفاده از اندکس آنتروپی، برای هر یک از این عوامل با توجه به میزان اثرگذاری آن‌ها، وزن دهی انجام گرفته و نقشه ارزش هر پارامتر با توجه به وزن آن، تهیه شد. در مرحله بعد، با استفاده از تلفیق این نقشه‌ها با نقشه پراکنش لغزش‌ها، نقشه پهنه‌بندی خطر برای حوضه موردمطالعه ترسیم شد. پس از محاسبه شاخص آنتروپی شانون، مشخص شد 86 درصد از مساحت زمین‌لغزش‌ها در سه رده خطر متوسط، پرخطر و خیلی پرخطر قرار دارند و این نشان می‌دهد نقشه نهایی پهنه‌بندی، بر مبنای شیوه صحیحی تهیه‌شده است. هم‌چنین، شاخص مجموع کیفیت (Qs) در این روش برابر با 3/2 به دست آمد که بیانگر صحت و مطلوبیت بیشتر این روش جهت پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در حوضه آبریز طالقان است. میزان شاخص دقت روش(P) نیز، برای مدل آنتروپی، برابر 24/0 بود که نشان از تفکیک‌پذیری مناسب‌تر پهنه‌های خطر در این روش دارد.


صفحه 1 از 1     

کلیه حقوق این وبگاه متعلق به تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی است.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Applied Researches in Geographical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons — Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)