سبحان الله سبحانی، رضا شهبازنژاد، سید علی منوری،
دوره 0، شماره 0 - ( مقالات آماده انتشار(موقت) 1300 )
چکیده
افغانستان به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی خود همواره درمرکز رقابت قدرتهای جهانی قرار داشته است، پس ازخروج نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱، این کشور به عرصهای برای رقابت میان چین، روسیه، آمریکا، ایران، هند و پاکستان تبدیل شده است. این پژوهش با استفاده ازنظریه موازنه قوا ونظریه هارتلند مکیندر، نقش این رقابتها را درتحولات امنیتی، اقتصادی وسیاسی افغانستان مورد بررسی قرار میدهد، این تحقیق به دنبال پاسخ به این پرسش استکه چگونه رقابتهای ژئوپلیتیکی میان قدرتهای جهانی بر امنیت، سیاست و اقتصاد افغانستان پس ازخروج نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱ تأثیر گذاشته است؟ رقابتهای ژئوپلیتیکی میان قدرتهای جهانی (چین، روسیه، آمریکا، ایران، هند و پاکستان) موجب افزایش وابستگی اقتصادی افغانستان، تشدید رقابتهای نیابتی وپیچیدگی درسیاست داخلی این کشورشده ومانعی برای ایجاد ثبات پایدار در افغانستان پس از سال ۲۰۲۱ بوده است.
چین ازطریق سرمایهگذاریهای کلان والحاق افغانستان به طرح کمربند و راه(BRI) به دنبال تقویت نفوذ اقتصادی و تأمینمنافع استراتژیک خوداست، روسیه برجنبههای امنیتی ومهارتهدیدات تروریستی تأکید دارد ودرتعامل محتاطانهای با طالبان قرار دارد. درمقابلآمریکا سعی دارد ازطریق تحریمهای اقتصادی، فشارهای دیپلماتیک و همکاری با بازیگران منطقهای از قدرتگیری بیشتر طالبان و نفوذ چین و روسیه جلوگیری کند. ایران، هند و پاکستان نیز با اهداف متفاوتی درافغانستان فعالیت دارندکه باعث پیچیدگی بیشتر درتعاملات منطقهای شده است، نتایج این پژوهش نشان میدهدکه رقابت قدرتهای جهانی منجر به افزایش وابستگی اقتصادی افغانستان، تشدید رقابتهای نیابتی و ایجاد چالشهای جدید درسیاست داخلی طالبان شده است.