fa تحلیل چندنمایشی و رابطه چندمقیاسی بین بارش ماهانه عراق با پدیده ENSO (النینیو ـ نوسان جنوبی) اب و هواشناسی climatology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black">پدیده </span></span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">ENSO</span></span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black"> به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نوسان‌های بین‌سالانه در سیستم زمین ـ جو محسوب می‌شود که نقش قابل‌توجهی در تغییرات بارش مناطق مختلف جهان برعهده دارد. در این مطالعه به‌منظور شناسایی رابطه چندمقیاسی بین فازهای مختلف </span></span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">ENSO</span></span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black"> و</span></span></span></b> <b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black">تغییرات بارش ماهانه کشور عراق از شاخص ماهانه </span></span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">Ni&ntilde;o3.4</span></span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black"> و آنالیز موجک گسسته با بیشینه همپوشانی </span></span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">(MODWT)</span></span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black"> و آنالیز موجک پیوسته مورلت استفاده شد. به این ترتیب، نخست با تجزیه چندنمایشی سیگنال بارش ماهانه 16 ایستگاه واقع در عراق (1990-2020) تا </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black">شش (6)</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black"> سطح فرکانسی (مقیاس زمانی ماهانه تا چندین ساله) مشخص شد که سیگنال بارش تمامی ایستگاه‌ها از الگوی رفتاری نسبتاً مشابه با دامنه نوسان‌های متفاوتی پیروی می‌کنند. بدین ترتیب که دامنه نوسان‌های بارش در مقیاس‌های زمانی ماهانه و فصلی برای ایستگاه‌های شمالی و کوهپایه‌ای (کرکوک، موصل و خانقین) شدیدتر از سایر مناطق عراق بوده که نشاندهنده فاصله کمتر بین ماه بارشی با ماه خشک در مناطق شمالی عراق است. همچنین روند کلی سیگنال </span></span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">A6</span></span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black"> تمامی ایستگاه‌ها برای بازه زمانی 1995-2010 کاهشی بوده که شدت این روند در مناطق جنوبی و مرکزی عراق شدیدتر از منطقه شمالی است. نتایج تحلیل همبستگی و همبستگی موجکی چندمقیاسی نشان از رابطه مثبت و چندمقیاسی بین پدیده </span></span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">ENSO</span></span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black"> و بارش ماهانه عراق دارد که با کاربرد آزمون معناداری سوروگیت مشخص شد که این رابطه برای سطوح 1 تا 3 موجکی معنادار نیست و تنها برای مقیاس‌های زمانی 5/1 -3 سال و 5/2-5/5 سال (سطوح 4 و 5 موجکی) معنادار است. بنابراین بارش‌های عراق با رخداد ال‌نین</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black">ی</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black">و یا فاز گرم </span></span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="color:black">ENSO</span></span><b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"><span style="color:black">، گرایش به افزایش و با رخداد لانینیا (فاز سرد)، گرایش به کاهش دارند. </span></span></span></b></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="color:black">The ENSO phenomenon is considered one of the most important interannual oscillations in the Earth&ndash;atmosphere system and plays a significant role in precipitation variability across different regions of the world. In this study, to identify the multiscale relationship between different ENSO phases and monthly precipitation variability in Iraq, the monthly Ni&ntilde;o3.4 index, the Maximum Overlap Discrete Wavelet Transform (MODWT), and the Continuous Morlet Wavelet Transform were employed. First, using multiresolution</span></span></span> <span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="color:black">decomposition of the monthly precipitation signal from 16 stations across Iraq (1990-2020) into six (6) frequency levels (from monthly to multi-year scales), it was revealed that the precipitation signals at all stations follow a relatively similar pattern, although with different oscillation amplitudes. The amplitude of precipitation fluctuations at monthly and seasonal scales was found to be stronger at northern and foothill stations (Kirkuk, Mosul, and Khanaqin) compared to other regions of Iraq, indicating a shorter transition between wet and dry months in northern Iraq. Furthermore, the overall trend of the A6 component at all stations exhibited a decreasing pattern during 1995&ndash;2010, with this downward trend being more pronounced in the central and southern regions than in the north. The results of correlation analysis and multiscale wavelet coherence demonstrated a positive and multiscale relationship between ENSO and monthly precipitation in Iraq. Surrogate significance testing indicated that this relationship is not significant at wavelet levels 1 to 3 but becomes significant at 1.5&ndash;3-year and 2.5&ndash;5.5-year scales (wavelet levels 4 and 5). Overall, precipitation in Iraq tends to increase during El Ni&ntilde;o (warm ENSO phase) events and decrease during La Ni&ntilde;a (cold ENSO phase) events.</span></span></span></div> بارش, النینیو, لانینیا, فرکانس, موجک. Precipitation, El Niño, La Niña, Frequency, Wavelet 0 0 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-396-3&slc_lang=fa&sid=1 Nazok Hossein Asad نازک حسین اسد nazkalarkwazy098@gmail.com 100319475328460024805 100319475328460024805 No Department of Geographical, Faculty of Literature and Humanities, University of Lorestan, Khorramabad, Iran. گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. Dariush Yarahmadi داریوش یاراحمدی d.yarahmadi@gmail.com 100319475328460024806 100319475328460024806 Yes Department of Geographical, Faculty of Literature and Humanities, University of Lorestan, Khorramabad, Iran. گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. Hamid Mirhashemi حمید میرهاشمی mirhashemi.h@lu.ac.ir 100319475328460024807 100319475328460024807 No Department of Geographical, Faculty of Literature and Humanities, University of Lorestan, Khorramabad, Iran. گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.