fa تحلیل علم‌سنجی ساختار مفهومی و روندهای پژوهشی برنامه‌ریزی شهری تاکتیکال طی سال‌های 2000 تا 2025 جغرافیا و برنامه ریزی شهری Geography and Urban Planning پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">برنامه‌ریزی شهری تاکتیکال با اتکا بر مداخلات سریع و مشارکتی در فضاهای کوچک مقیاس، زمینه‌ای برای خلاقیت شهروندان فراهم کرده و ضمن تقویت تاب‌آوری محله‌ای، مدل‌های پایداری شهری را دگرگون می‌سازد. هدف این پژوهش، ارائه تحلیلی نظام‌مند و جامع از ساختار و روندهای پژوهشی حوزه برنامه‌ریزی شهری تاکتیکال با رویکرد بیبلیومتریک است. با استفاده از داده‌های </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۷۶۴</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> مقاله نمایه‌شده در پایگاه </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Web of Science</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> طی سال‌های </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۲۰۰۰</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> تا </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۲۰۲۵</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و بهره‌گیری از نرم‌افزار </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">VOSviewer</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، سه نقشه بیبلیومتریک (شبکه‌ای، زمانی و چگالی) ترسیم و تحلیل شد. نتایج نشان داد که برنامه‌ریزی شهری تاکتیکال به عنوان رویکردی نوین و مشارکتی، در مرکز شبکه مفهومی پژوهش‌های برنامه‌ریزی شهری و شهرسازی قرار دارد و با مفاهیمی چون فضاهای عمومی، سیاست شهری و نوآوری پیوند عمیق دارد. روند زمانی مقالات، رشد چشمگیر توجه به موضوعاتی مانند طراحی مشارکتی، شهرنشینی هوشمند و تاب‌آوری شهری را در سال‌های اخیر آشکار ساخت. همچنین، نقشه چگالی نشان داد که بیشترین تمرکز پژوهشی بر محورهای برنامه‌ریزی شهری تاکتیکال و پیوند آن با توسعه پایدار و مشارکت شهروندی است. این مطالعه با شناسایی خوشه‌های موضوعی، شبکه‌های همکاری علمی و خلأهای پژوهشی، تصویری جامع از وضعیت فعلی و مسیرهای آینده‌ی پژوهش در این حوزه ارائه می‌دهد و می‌تواند به عنوان مرجعی برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران شهری جهت ارتقای کیفیت زندگی شهری و توسعه پایدار مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></b></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Tactical urban planning, which depends upon quick and participatory interventions within small-scale areas, creates a platform for citizen creativity and, by reinforcing neighborhood resilience, redefines models of urban sustainability. This study aims to provide a systematic and comprehensive overview of the composition and research trends within the area of tactical urban planning from a bibliometric perspective. Based on data from 764 papers listed in the Web of Science database between 2000 and 2025 and utilizing VOSviewer software, three bibliometric maps (network, temporal, and density) were created and analyzed. The findings indicated that tactical urban planning, as an innovative and participatory strategy, occupies the center of the theoretical network of urban planning and urbanism scholarship, with deep connections to concepts such as public space, urban policy, and innovation. The temporal trends of papers indicate a significant increase in concern with issues such as participatory design, smart urbanization, and urban resilience in recent years. Moreover, the density map indicated that priority of investigations is assigned to the axes of tactical urban planning interaction with sustainable development, and citizen involvement. Identifying thematic clusters, scientific collaboration networks, and knowledge gaps, this article provides an overall view of the existing status and further research directions within the area. Researchers and urban policymakers can use it to improve urban quality of life and promote sustainable development.</span></span></div> برنامه‌ریزی شهری تاکتیکال، تحلیل کتاب‌سنجی، موضوعات پژوهشی، نقشه‌های دانش. Tactical urban planning, Bibliometric analysis, Research topics, Knowledge maps. 0 0 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5083-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Salehi janati فاطمه صالحی جنتی fatemeh.salehi@iau.ac.ir 100319475328460024613 100319475328460024613 No Islamic Azad University, Najafabad Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد Hamid Saberi حمید صابری hamid.saberi@iau.ac.ir 100319475328460024614 100319475328460024614 Yes Islamic Azad University, Najafabad Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد Shirin Toghyani شیرین طغیانی toghyani.shirin@iau.ac.ir 100319475328460024615 100319475328460024615 No Islamic Azad University, Najafabad Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد Hojat Mahkouei حجت مهکوئی h.mahkouii@phu.iaun.ac.ir 100319475328460024616 100319475328460024616 No Islamic Azad University, Najafabad Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد