Journal of Applied Research in Geographical Sciences

fa تحلیل خطر زلزله خیزی بر اساس پارامترهای رابطه گوتنبرگ – ریشتر در منطقه ارومیه Earthquake risk analysis based on Gutenberg-Richter relationship parameters in Urmia region ژئومورفولوژی Geomorphology پژوهشي Research هدف از این مطالعه بررسی خطر زلزله خیزی منطقه ارومیه با تعیین پارامترهای a  و b رابطه بزرگی- فرکانس گوتنبرگ -ریشتر است. برای این منظور  4 زون چشمه لرزه زای مختلف در منطقه پژوهشی بر اساس داده های تکتونیکی و لرزه نگاری شناسایی سپس با استفاده از متدهای تحلیل فضایی زمین آمار در محیط ARCGIS 10.3 پهنه بندی شد. در این پژوهش مقدار b را که شیب رابطه فرکانس - بزرگی رابطه گوتنبرگ - ریشتر است از روش حداکثر درستنمایی (ML) محاسبه گردید. همچنین، میانگین دوره‌های بازگشت، محتمل‌ترین حداکثر بزرگی در بازه زمانی t سال و احتمال وقوع زلزله با بزرگی M => 7 در بازه های زمانی t سال را برآورد کردم. سپس نقشه لایه های مقادیر ارزش پارامترهای a و b را با استفاده از روش ML تولید کردم. بدین طریق کمترین مقدار b  414/0 را در زون لرزه ای 1 و بیشترین در زون 2 برابر 96/0 زون های 3 و4 بترتیب 553/0 و 72/0 به دست آوردم.  این نتایج قویاً از مقدار احتمال (90 درصدی) پشتیبانی می شود که بزرگترین  زلزله ای با بزرگی بیشتر یا مساوی 6 ریشتر در زون های 3 و 4 رخ می دهد. میانگین کمترین دوره بازگشت چنین زلزله ای با بزرگی مذکور بترتیب  79 و 169 سال در زون های 3 و 4 منطقه برآورد کردم. محتمل ترین زلزله ای با بزرگی 6 و بالاتر در 100 سال آینده در 4 زون منطقه برآورد کردم و بالاترین مقدار مقیاس بزرگی زلزله در زون 4  (7/7 M=) تعیین شد. بر اساس پارامترهای رابطه مذکور و نوع رژیم تکتونیکی منطقه زون های 3و 4 که غالباً نواحی جنوب غرب و شمال منطقه را پوشش می دهد خطرناکترین زون ها از نظر خطرات لرزه خیزی در منطقه ارومیه تعیین شدند.    The purpose of this study is to investigate the risk of earthquakes in the Urmia region by determining the parameters a and b of the Gutenberg-Richter magnitude-frequency relationship. For this purpose, based on the tectonic and seismographic data of the region, 4 different seismic springs were identified and zoned using geostatistical spatial analysis methods in the ARCGIS 10.3 environment. In this research, the value of b, which is the slope of the frequency-magnitude relationship of the Gutenberg-Richter relationship, was calculated using the maximum likelihood (ML) method. Also, I estimated the average return periods, the most probable maximum magnitude in the time interval of t years, and the probability of an earthquake with magnitude M => 7 in the time intervals of t years. Then we produced a map of the values of the parameters a and b using the ML method. We obtained the lowest b value of 0.414 in seismic zone 1 and the highest value in zone 2 equal to 0.96 and zones 3 and 4 respectively 0.553 and 0.72. These results are strongly supported by the probability value (90 percent) that the largest earthquake with a magnitude greater than or equal to 6 on the Richter scale occurs in zones 3 and 4. We estimated the minimum return period of such an earthquake with the mentioned magnitude to be 79 and 169 years respectively in zones 3 and 4 of the region. We estimated the most probable earthquake with a magnitude of 6 and above in the next 100 years in 4 zones of the region, and the highest value of the earthquake magnitude scale was determined in zone 4 (M=7.7). Based on the parameters of the mentioned relationship and the type of tectonic regime of the region, zones 3 and 4, which mostly cover the southwest and north of the region, are the most dangerous zones in terms of seismic risks in Urmia region. خطر، زلزله خیزی، ارزش b، گوتنبرگ – ریشتر، ارومیه Risk, seismicity, b value, Gutenberg-Richter, Urmia 0 0 http://jgs.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2041-4&slc_lang=fa&sid=1 ALI NASIRI علی نصیری pnuworld@pnu.ac.ir 100319475328460024791 100319475328460024791 Yes payam e noor university دانشگاه پیام نور