1- دانشگاه یزد، nezamyas@gmail.com
2- دانشگاه یزد، komidvar@yazd.ac.ir ، omidvar@yazd.ac.ir
چکیده: (114 مشاهده)
الگوهای دورپیوند بر بسیاری از پارامتر های اقلیمی از جمله بارش، دما و به دنبال آن بر پوشش برف و نوسانات این عنصر حیاتی تاثیر گذار است. هدف از این پژوهش بررسی اثر 29 الگوی دورپیوندی منطقهای و فرامنطقهای بر تغییرات مکانی و زمانی پوشش برف حوزه آبریز رودخانه مارون است. این حوزه بهعنوان منبع حیاتی تأمین آب شرب، کشاورزی و زیستمحیطی جنوبغرب ایران، طی دهههای اخیر با نوسانات شدید هیدرولوژیکی از جمله خشکسالیها و سیلابها مواجه بوده است. ازاینرو شناخت عوامل اقلیمی مؤثر بر آن برای مدیریت منابع آب و پیشبینی نوسانات اقلیمی ضروری است. برای این منظور، دادههای روزانه پوشش برف حاصل از سنجنده MODIS ماهواره TERRA طی دوره ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۲ از سامانه گوگل ارث انجین استخراج شد. شاخص نرمالشده تفاضلی پوشش برف (NDSI) با آستانه 4/0 برای تفکیک نواحی برفی بهکار رفت و دادهها در مقیاسهای ماهانه و دوره سرد تجمیع شدند. از طرفی،داده های ۲۹ شاخص دورپیوندی از جمله ENSO، NAO، PDO، TSA، TNA، EPO، SCA، AAO و SOLAR از پایگاه NOAA دریافت و روابط آنها با پوشش برف با استفاده از همبستگی پیرسون تحلیل گردید .نتایج نشان داد برخی از شاخصها از جمله TSA ،EPO، TNA، ESPI، RMM2، WARMPOOL، PBO و OSI بیشترین همبستگی منفی را با پوشش برف داشتند. همچنین شاخص PDO، PNA، MEIVE2و الگوهای NINO در مناطق مختلف در فاز گرم خود به صورت همزمان و تأخیری با افزایش وسعت پوشش برف والگوی SCA در دوره بهار سبب تقویت پوشش برف شد. بهطور کلی، تغییرات برف حوزه مارون تحتتأثیر ترکیب نوسانات اقیانوسی–جوی و تابش خورشیدی است؛ بهویژه در فصول سرد و گذار فصلی مشهود تر است. بنابراین تحلیل همزمان شاخصهای دورپیوندی و تابشی میتواند مبنایی برای پیشبینی تغییرات هیدرولوژیکی و مدیریت پایدار منابع آبی حوزه مورد نظر را فراهم آورد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
سنجش از دور