مقالات آماده انتشار(موقت)                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر
2- دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر ، Elmizadeh@kmsu.ac.ir
چکیده:   (219 مشاهده)
زمین‌لغزش‌ها از جمله مخاطرات طبیعی کلیدی در حوضه شمال تهران هستند که به دلیل ویژگی‌های زمین‌شناختی، توپوگرافی ناهموار و فعالیت‌های انسانی مانند جاده‌سازی، تهدیدات قابل‌توجهی ایجاد می‌کنند. این مطالعه یک رویکرد ترکیبی نوآورانه با وزن‌دهی پویا (Dynamic Weighting) مبتنی بر الگوریتم‌های PSO و GA برای پهنه‌بندی حساسیت زمین‌لغزش در حوضه شمال تهران ارائه می‌دهد. برخلاف روش‌های سنتی مانند نسبت فراوانی (FR)، شاخص آماری (SI) و آنتروپی شانون (SE) که از وزن‌های ثابت استفاده می‌کنند، این روش وزن‌های عوامل (مانند فاصله از رودخانه، شیب، و سنگ‌شناسی) را بر اساس داده‌های زمانی مانند بارندگی فصلی و فعالیت‌های انسانی با استفاده از الگوریتم (PSO) تنظیم می‌کند. داده‌های بارندگی و 150 رویداد زمین‌لغزش (2024-2005) از ایستگاه‌های هواشناسی محلی و پایگاه‌های داده زمین‌شناسی جمع‌آوری شدند. داده‌های ورودی شامل هشت عامل کلیدی (فاصله از رودخانه، فاصله از جاده، شیب، سنگ‌شناسی، ارتفاع، جهت شیب، فاصله از گسل، و کاربری اراضی) و داده‌های بارندگی فصلی بودند. نتایج نشان داد که وزن‌دهی پویا دقت پیش‌بینی را تا 15% (بر اساس AUC-ROC) نسبت به مدل‌های ثابت بهبود می‌دهد، به‌ویژه در فصول پرباران که وزن فاصله از رودخانه افزایش می‌یابد (vj=8.2 در مقایسه با vj=7.21 در مدل ثابت). مدل PSO با AUC-ROC=0.923 و GA با AUC-ROC=0.917 دقت بالاتری نسبت به مدل‌های سنتی (FR با AUC-ROC=0.804) نشان دادند. نقشه‌های خطر پویا مناطق پرخطر (مانند نزدیکی رودخانه‌ها با vj=8.23 در فصل بارانی) را با دقت بالاتری شناسایی کردند. این رویکرد برای مدیریت ریسک زمین‌لغزش در مناطق کوهستانی شهری مانند حوضه شمال تهران ارزشمند است و می‌تواند به‌عنوان الگویی برای سایر مناطق مشابه استفاده شود.
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: ژئومورفولوژی

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وبگاه متعلق به تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی است.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Applied Researches in Geographical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons — Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)