GharehBeygi M, Ghalibaf M B, Badiee Azandahi M, Zakki Y, Rajabifard A. Explanation of the I.R.I’S Political Economy and Reconstructing of the Social Economy. jgs 2023; 23 (68) : 25
URL:
http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3960-fa.html
قره بیگی مصیب، قالیباف محمدباقر، بدیعی ازنداهی مرجان، ذکی یاشار، رجبی فرد عباس. تبیین اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی ایران و برساخت شبکهی اقتصاد اجتماعی. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. 1402; 23 (68) :459-445
URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3960-fa.html
1- دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، ایران. ، m.garehbaygi@ut.ac.ir
2- دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، ایران.
3- استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، ایران.
4- استاد مهندسی داده های مکانی، دانشگاه ملبورن، استرالیا.
چکیده: (2658 مشاهده)
سیاستهای اقتصادی در ایران پس از انقلاب با وجود دولت های مختلف، کمابیش مسیر یکسانی را پیموده است؛ بهگونه ای که امروزه بخش های مهمی از اقتصاد ایران به بازتولید فضای غیررقابتی و غیرتولیدی مبادرت میورزد. بنابراین، بررسی و مطالعه ی سازوکارهای حاکم بر اقتصاد ایران با توجه به افت شاخصهای اقتصادی ضروری مینماید. در این راستا، پژوهش حاضر با روش تحلیل گفتمان و با استفاده از مصاحبهی نیمهساختار یافته، نخست به کشف و استخراج مهمترین کنشگر-شبکه های مرتبط با اقتصاد سیاسی ایرانِ پساانقلاب پرداخته و سپس با استفاده از الگوی پاردایمیک، به برساخت استراتژی مناسب در راستای مدیریت بهینهی اقتصاد اقدام کرده است. نتایج نشان داد که ناسیالیت فضا و اقتصاد نفتی با هم قابل جمعاند و کنشگر-شبکه انتزاعیتر دولت پادجغرافیا را شکل میدهند. همچنین، پنج مفهوم نظام اداری عقیم، ساختار شدیداً متمرکز، دولت پادجغرافیا، عدم شناخت اقتصاد بین الملل و دولت رانتیر، به عنوان کنشگر-شبکه ی بسترساز در ناکارآمدی اقتصاد ایران نقش ایفا کردهاند. از این میان، دو عامل نظام اداری عقیم و ساختار شدیداً متمرکز در ایران و اتکای دولت به منابع غیر تولیدی، سبب شده است تا دولتها در ایران خصلت پادجغرافیایی بیابند؛ به گونه ای که از دولت ها همه ی نیروهای خود را صرف تصرف و استخراج منابع جغرافیایی می کنند اما از متحول کردن ساختارهای اجتماعی و اقتصادی ناتوان هستند. چهار مفهوم تحریم ها، تعارض نهادها-نیروها، بستِ قدرت و تکامل نیافتگی اقتصاد تولیدمحور نیز در راستای تشدید ناکارامدی سیاستهای اقتصادی عمل کرده اند. در بخش استراتژیها نیز، شبکه ی اقتصاد اجتماعی به عنوان استراتژی و جایگزینی بهینه به جای اقتصاد غیرتولیدی و کمپرادور، استخراج شده است.
شمارهی مقاله: 25
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
جغرافیای سیاسی