دوره 23، شماره 68 - ( 1-1402 )                   جلد 23 شماره 68 صفحات 135دوره115فصل__Se | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Pakru N, Moosavi M S. (2023). Urban Resilience Assessment on Earthquake (Case Study: District 1 of Tabriz City). jgs. 23(68), : 7 doi:10.52547/jgs.23.68.115
URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3459-fa.html
پاکرو نازلی، موسوی میرسعید.(1402). ارزیابی تاب‌آوری شهری در برابر زلزله (مطالعه موردی : منطقه یک شهر تبریز) تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی 23 (68) :135-115 10.52547/jgs.23.68.115

URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-3459-fa.html


1- دانشجوی دکتری رشته شهرسازی، دانشگاه آزاد واحد تبریز، تبریز، ایران، n.pakru@yahoo.com
2- استادیار گروه شهرسازی و معماری، دانشگاه آزاد واحد تبریز، تبریز، ایران، ms.moosavi@iaut.ac.ir ، ms.moosavi@iaut.ac.ir
چکیده:   (9805 مشاهده)
شهرها محل تجمع سرمایه های مادی و معنوی بشریت به شمار می‌رود که از اهمیت بالایی برخوردار است. این نوع از سکونت‌گاه‌ها با جای دادن بیش از 50 درصد جمعیت جهان در خود، در سال­های اخیر اهمیتی بیش از پیش یافته و برای حفظ اصولی و مدیریت پایدار آن انواع برنامه‌ریزی‌ها مدنظر قرار گرفته است. یکی از این برنامه‌ریزی‌ها تاب‌آورسازی شهرها بوده است. تاب‌آور‌سازی در برابر تهدیدات و خطراتی احتمالی که درصورت بروز، آن‌را تحت تأثیرات سوئی قرار می‌دهد. مفهوم تاب‌آوری در ابعاد و سطوح مختلفی مورد طرح و بحث قرار گرفته است که در این پژوهش بر ابعاد کالبدی تاب‌آوری در شهرها تأکید می‌شود. هدف پژوهش حاضر ارزیابی تاب‌آوری منطقه 1 شهر تبریز در برابر زلزله می‌باشد که با استفاده از مدل Fuzzy AHP به تحلیل این امر پرداخته شده است. 8 معیار شامل؛ فاصله از مراکز امدادی، فاصله از مراکز آسیب‌زا، مصالح ابنیه، کیفیت ابنیه، عمربنا، فاصله از شبکه راه‌ها، فاصله از فضاهای سبز و باز و فاصله از گسل پایه تحلیل قرار گرفته است. بعد از تهیه لایه مربوط به هر معیار، با استفاده از توابع فازی سازی، لایه‌های فازی استخراج شده است. با استفاده از عملگرهای SUM,AND,GUMMA لایه‌های نهایی تهیه شدند که با ارزیابی انجام گرفته از طریق ابزار Band Collection Statistics ، لایه گامای 9/0 به عنوان بهترین خروجی انتخاب گردید. نتایج نشان‌دهنده این است که در سناریوی گامای 9/0 در محدوده مورد مطالعه، حدود 26% از محدوده تاب‌آوری خیلی کم و کمی دارند. در مقابل بیش از 22%  تاب آوری متوسط و 51 درصد از محدوده، تاب‌آوری زیاد و خیلی زیاد را دارا می ‌باشد.
شماره‌ی مقاله: 7
متن کامل [PDF 1980 kb]   (1990 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: جغرافیا و برنامه ریزی شهری

فهرست منابع
1. احدنژاد، محسن؛ محمدی ترکمانی، حجت؛ خوش روی، قهرمان (1394). مدلسازی آسیب¬پذیری اجتماعی شهرها در برابر زلزله با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی و نرام افزارGIS. فصلنامه برنامه¬ریزی توسعه شهری و منطقه ای، 1‌‌(2). 1-32.
2. احمدی، حسن(1376). نقش شهرسازی در کاهش آسیب¬پذیری، تهران: مسکن و انقلاب.
3. آفریدی، صنم؛ صالحی، اسماعیل؛ سیدرزاقی، مهران (1390). ارزيابي کاربري زمين شهري با توجه به خطرات زلزله (نمونه موردي: ناحيه 4، منطقه 20). پژوهش¬هاي محيط زيست‌: بهار و تابستان، 2‌(3). 77-86.
4. پورمحمدی، محمدرضا؛ یوسفی شهری، هانیه؛ حسین¬زاده دلیر،کریم(1397). ارزیابی تاب¬آوری کاربری¬های حیاتی کلان شهر تبریز در برابر مخاطره طبیعی زلزله. پژوهش¬های جغرافیایی برنامه¬ریزی شهری. 6(1): 74-55.
5. داداش پور، هاشم؛ عادلی، زینب (1394). سنجش ظرفيت¬هاي تاب¬آوري در مجموعه شهري قزوين. مدیریت بحران، 4‌(8): 84-73.
6. دادرسی سبزواری، ابولقاسم؛ خسروشاهی، محمد (1387). شناخت مناطق مستعد برای گسترش سیلاب به روش کاربرد مدل¬های مفهومی(راهکاری برای مهار بیابانزایی). فصلنامه تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 15(2). 227-241.
7. درودی، محمدرضا (1391). کاهش آسیب¬پذیری ناشی از زمین لرزه با توجه به ساختار شهری. نشریه عمران و مقاوم سازی، 20: 33-21.
8. رستمي، فرض اله (1387). اصلاح مدل برآورد رسوب ام پسياك با بكارگيري تكنيك فازي در حوضه سد زاگرس. پايان نامه كارشناسي ارشد، رشته جغرافيا، دانشكده ادبيات، دانشگاه تربيت معلم.
9. رئوف فرد، زهرا (1386). منطق فازی.
10. سلامي، میثم (1389) .تحليل پارامترهاي كيفي آب تالاب انزلي با استفاده از روش رياضي فازي. پايان نامه كارشناسي ارشد، دانشكده علوم، دانشگاه تربيت معلم .
11. صفاری، امیر؛ جان احمدی، مریم؛ رعیتی شوازی، منیره (1394). کاربرد مدل تلفیق AHP/Fuzzy در مکان¬یابی عرصه¬های مناسب پخش سیلاب جهت تغذیه مصنوعی. فصلنامه هیدروژئومورفوولوژی، 1‌(3): 81-97.
12. علیزاده، سمانه؛ هنرور، محسن (1397). سنجش تاب¬آوري کالبدي نواحي شهري(نمونه مطالعاتي: نواحي منطقه 7 شهرقم). نشریه معماری شناسی، 1: 13-1.
13. غفاری،عطا؛ پاشایی، اصغر، آقائی، واحد(1396). سنجش و اولویت¬بندی تاب¬آوری شهری در مقابل زلزله. نمونه موردی شهر اردبیل و مناطق چهارگانه آن. نشریه جغرافیا و مخاطرات محیطی. 21: 65-45.
14. ‌فرزاد بهتاش، محمدرضا؛ کی نژاد، محمدعلی؛ پیربابایی، محمدعلی؛ عسگری، علی (1392). ارزیابی و تحلیل ابعاد و مولفه¬های تاب¬آوری کلانشهر تبریز. نشریه هنرهای زیبا، 18(3):33-42.
15. قنواتی، عزت الله؛ دلفانی گودرزی، فاطمه (1392). مکان¬یابی بهینه توسعه شهری با تأکید بر پارامترهای طبیعی با استفاده از مدل تلفیقی فازی/AHP(مطالعه موردی: شهرستان بروجرد). دوفصلنامه ژئومورفولوژی کاربردی ایران، 1(1): 45-60.
16. مالچفسکی، یاچک (1385). سامانه اطلاعات جغرافیایی و تحلیل تصمیم چندمعیاری. ترجمه اکبر پرهیزکار و عطا غفاری گیلانده، تهران.
17. محمدی سرین دیزج، مهدی(1397). تحلیل تاب¬آوری فیزیکی- کالبدی نواحی شهری برمبنای سناریو در زمان وقوع زلزله- مورد مطالعه: شهر زنجان. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، مقالات آماده انتشار.
18. محمدی سرین دیزج، مهدی؛ احدنژاد روشتی، محسن (1395). ارزيابي ميزان تاب¬آوري کالبدي شهري در برابر مخاطره زلزله مورد مطالعه: شهر زنجان. نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 3(1): 114-103.
19. محمدی، علیرضا؛ پاشازاده، اصغر (1396). سنجش تاب¬آوري شهري در برابر خطر وقوع زلزله مطالعه موردي: شهر اردبيل. پژوهش های دانش زمین، 8(2): 126-112.
20. محمودزاده، حسن؛ هریسچیان، مهدی(1397). ارزیابی و سنجش تفاوت فضایی در میزان برخورداری از شاخص¬های تاب¬آوری. مطالعه موردی کلانشهر تبریز. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، مقالات آماده انتشار.
21. مزینی، منوچهر (1387). مقالاتی در باب شهر و شهرسازی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ ششم.
22. مومنی، منصور (1387). مباحث نوين تحقيق در عمليات. چاپ دوم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
23. نوعی پور، بهروز (1385). منطق فازی چیست؟، نشریه الکترونیک شبکه، 71: 270-280.
24. هادی، الهام (1395). سنجش برنامه ریزی کاربری اراضی در میزان تاب آوری شهری در برابر زمین لرزه مطالعه موردی شهر بناب. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز.
25. Beatley, T., & Newman, P. (2013). Biophilic cities are sustainable, resilient cities. Sustainability, 5(8): 3328-3345. [DOI:10.3390/su5083328]
26. Brown, K. (2014). Global environmental change IA social turn for resilience? Progress in Human Geography, 38: 107-117. [DOI:10.1177/0309132513498837]
27. Godschalk, D. (2003). Urban Hazard Mitigation: Creating Resilient Cities. Natural Hazard Review: 136-144. [DOI:10.1061/(ASCE)1527-6988(2003)4:3(136)]
28. Harifi, A., & Yamagata, Y. (2014). Resilient urban planning: Major principles and criteria. Energy Procedia, 61: 1491-1495. [DOI:10.1016/j.egypro.2014.12.154]
29. Kusumastuti, R. D. et al. (2014). Developing a resilience index towards natural disasters in Indonesia. International Journal of disaster Risk Reduction, 10: 327-324 (Developing a resilience index towards natural disasters in Indonesia). [DOI:10.1016/j.ijdrr.2014.10.007]
30. Madhuri, H. R., & Tewari, P. k. (2014). Livelihood vulnerability index analysis: an approach to study vulnerability in the context of Bihar. Original research. Jamba: Journal of Disaster Risk Studies, 6(1): 1-13. [DOI:10.4102/jamba.v6i1.127]
31. Matyas, D., & Pelling, M. (2015). Positioning resilience for 2015: the role of resistance, incremental adjustment and transformation in disaster risk management policy. Disasters, 39: 1-18. [DOI:10.1111/disa.12107] [PMID]
32. Mayunga J. S (2007). Understanding and Applying the Concept of Community Disaster Resilience: A Capital-based Approach. A draft Working Paper Prepared for the Summer Academy for Social Vulnerability and Resilience Building: 22 - 28.
33. Mc Entire, D. A., Fuller, C., & Weber, R. (2002). A Comparison Disaster Paradigm: the search for a Holistic policy. Public Administration review, 62(3): 267-281. [DOI:10.1111/1540-6210.00178]
34. Mitchel, T., & Harris, K. (2012). Resilience; a risk management approach. Background note, ODI.
35. Vale, L. J., & Campanella, T. J. (2005). The resilient city: Trauma, recovery, and remembrance. [DOI:10.1093/oso/9780195175844.001.0001]
36. Windle, G. (2011). What is resilience? A review and concept analysis. Reviews in Clinical Gerontology, 21: 152-169. [DOI:10.1017/S0959259810000420]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وبگاه متعلق به تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی است.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Applied Researches in Geographical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons — Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)