Karimi M, Jafari M, Khosh Akhlgh F, Bazgir S. Changes in Moisture entering the atmosphere of Iran and its relationship with seasonal wet and dry periods. jgs 2018; 18 (51) :115-131
URL:
http://jgs.khu.ac.ir/article-1-2794-fa.html
کریمی مصطفی، جعفری مهناز، خوش اخلاق فرامرز، بازگیر سعید. تغییرات رطوبت ورودی به جو ایران و ارتباط آن با دورههای مرطوب و خشک فصلی. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. 1397; 18 (51) :115-131
URL: http://jgs.khu.ac.ir/article-1-2794-fa.html
1- دانشکده حغرافیای دانشگاه تهران ، mostafakarimi.a@ut.ac.ir
2- دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی
3- دانشکده حغرافیای دانشگاه تهران
چکیده: (4402 مشاهده)
در این پژوهش تغییرات رطوبت ورودی جو ایران و ارتباط آن در وقوع دورههای مرطوب و خشک فصلی بررسی گردید. با توجه به هدف پژوهش از دادههای دوباره واکاوی شدهی ERA interim مرکز پیشبینیهای میان مدت اروپا (ECMWF)، در دوره آماری 2011-1981 بهره گرفته شده است. برای استخراج دورههای مرطوب و خشک فصول پائیز، زمستان و بهار ایران، از شاخص استاندارد شده z (ZSI) استفاده شد. فصول دارای بیشینه درصد مساحت رخداد خشکسالی و ترسالی در دورههای فوق، گزینش شدند. مجموع قائم واگرایی شار رطوبت ورودی در سه لایه زیرین، میانی و بالایی وردسپهر برروی ایران در دورههای منتخب، استخراج گردید. نتایج حاصله نشان داد که در هر سه فصل در تمامی لایه ها، شار رطوبت در دوره مرطوب، بیشینه و در دوره خشک کاهش یافته است. به طوری که مقادیر شار رطوبت در کل ضخامت وردسپهر، در فصول پائیز، زمستان و بهار در دوره مرطوب به ترتیب 16/6، 19/2 و 21/6 و در دوره خشک به ترتیب 11/1، 12/7 و 18/6 کیلوگرم بر متر مربع بر روز بوده است. در همه لایه ها در دورههای مرطوب و خشک، مقادیر رطوبت ورودی به ایران در فصل گرم سال، نسبت به فصول سرد افزایش داشته است. همچنین تفاوت و تغییرات مقادیر رطوبت، در فصل گرم، در مقایسه با فصول سرد کمتر و دارای تغییرات اندکی بوده است. در ترازهای بالایی تغییرات قابل ملاحظهای در مقادیر رطوبتی در سه فصل مشاهده نمیشود. بطورکلی تفاوت معناداری به لحاظ الگوی جریان حاکم در دوره خشک و مرطوب وجود دارد. شرایط مساعد الگوهای جریان برروی سطوح آبی منطقه، وضعیت را برای افزایش انتقال رطوبت توسط جریانهای عبوری مساعد و زمینه انتقال رطوبت به ایران را فراهم کرده است. اما در دوره خشک انحراف و تغییر جهت جریانها بویژه در ترازهای زیرین، شرایط را برای کاهش انتقال رطوبت و رخداد دوره خشک در ایران مهیا نموده است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
اب و هواشناسی