fa تحلیل کارائی و بهره‌وری شرکت‌های توزیع برق ایران:رویکرد مدل مازاد مبنای(SBM) بخش عمومی بخش عمومی بنیادی بنیادی <p>  تحلیل کارایی در وضع سیاست‌های تنظیم قیمت در بخش توزیع برق نقش مهمی را بر عهده دارد . در این مطالعه‌ کارایی و بهره‌وری 38 شرکت توزیع برق کشور در دوره‌ی زمانی 90-1387 با استفاده از مدل‌ مازاد مبنا( SBM ) محاسبه شده­ است. برای رتبه‌بندی کامل شرکت‌های دارای کارایی واحد از مدل‌های اَبَرکارایی استفاده شد. بر اساس نتایج، شرکت‌های توزیع برق تبریز، اهواز و خراسان جنوبی بهترین عملکرد را داشته‌اند. برای آزمون اهمیت تلفات توزیع بر مقادیر کارایی هم از آزمون‌های آماری استفاده شد و نتایج آن حاکی از وجود تفاوت معناداری بین مقادیر اَبَرکارایی قبل و بعد از لحاظ کردن تلفات است. طبق نتایج به دست آمده متوسط بهره‌وری مجموعه‌ شرکت‌های توزیع در دوره‌ مورد بررسی چهار درصد کاهش یافته است. برای بررسی عوامل موثر بر کارایی شرکت‌های توزیع از تحلیل‌های اقتصادسنجی استفاده شد و نتایج آن نشان می‌دهند که میزان تلفات، چگالی شبکه و ضریب بار ترانسفورماتور از عوامل مهم‌ و اثرگذار روی اَبَر کارایی می‌باشند.  </p> Efficiency analysis plays an important role in price regulation in the electricity distribution sector. This paper analyses efficiency and productivity of 38 electric distribution companies in Iran from year 1387 to 1389 (Iranian calendar year) by using slack based model (SBM). Super efficiency analysis is employed to rank full efficient companies. According to results, Tabriz, Ahwaz and north Khorasan companies have best performance among others. To examine importance of losses inclusion as input on super efficiency scores, statistical tests are utilized. Results indicate significant difference in super efficiency scores with and without accounting for losses. Average productivity index of total companies has declined by 4 percent under investigated period. Further, Panel data analysis applied to specify determinants of super efficiency of electricity distribution companies. According to results, Loss rate, network density and transformer load factor are the main determinants of super efficiency. کارایی، بهره‌وری، مدل مازاد مبنا، تلفات، شرکت‌ توزیع برق. Efficiency, Productivity, Slack Based Model, Losses, Electricity Distribution Company. 119 146 http://jfm.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-832-1&slc_lang=fa&sid=1 علی رضائی ali.rezaei.ee@gmail.com 10031947532846004239 10031947532846004239 Yes دانشگاه علامه طباطبائی