fa اثر قیمت گذاری بلوکی افزایشی بر مصرف آب شرب در استان های کشور انرژی، منابع و محیط زیست انرژی، منابع و محیط زیست كاربردي Applicable حاکمیت اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک در پهنه وسیعی از کشور و افزایش مصرف آب ناشی از رشد جمیعیت و رشد شهرنشینی در سال‌های اخیر، برنامه‌ریزی دقیق‌تر و عملکرد کاراتر در جهت تخصیص بهینه و حفاظت از منابع آبی کشور را ضروری می سازد. در دهه‌های اخیر بسیاری از کشورها از جمله ایران، برای کنترل و مدیریت مصرف آب شرب، سیاست قیمت‌گذاری بلوکی افزایشی را که نوعی تعرفه تصاعدی است انتخاب کرده‌اند. در این مقاله، برای بررسی اثر قیمت‌گذاری بلوکی افزایشی بر مصرف آب شرب، از آمار سری زمانی- مقطعی سال‌های 1383 تا 1387 استان‌های کشور استفاده شده و الگوهای قیمت متوسط و قیمت نهایی تقاضای آب شرب با بهره گیری از روش داده‌های تابلویی (اثرات ثابت) برآورد شده است. همچنین، میزان اثرگذاری متغیرهای جوی و درآمد خانوار بر مصرف آب شرب کشور در دوره مورد بررسی تعیین شده است. نتایج حاصل از برآورد مدل و مقایسه ضرایب متغیرهای دو الگوی قیمت متوسط و قیمت نهایی نشان می‌دهد که در دوره مورد بررسی، سیاست قیمت‌گذاری بلوکی افزایشی در مجموع نتوانسته است به طور کارا باعث کنترل مصرف آب شرب در کشور شود. Dominance of arid and semiarid climate in a vast area of Iran along with the water consumption growth necessitates a more sophisticated planning, a more efficient operation towards an optimal allocation and conservation of water resources in the country. In recent decades many countries, including Iran, have adopted increasing block tariffs for domestic water management. This policy is based on a progressive tariffs applied to control and manage the residential water consumption. In this paper, we developed a panel data model to investigate the impact of increasing block pricing on the residential water consumption during 2004-2008. The average and marginal price models of demand for residential water have been estimated to examine the effects of households’ income and the climate conditions on the residential water consumption. Results show that the increasing block pricing system has not efficiently controlled the residential water consumption in Iran. قیمت گذاری بلوکی افزایشی، مصرف آب شرب، الگوی قیمت متوسط، الگوی قیمت نهایی، داده های تابلویی. Increasing Block Pricing, Residential Water Consumption, Average Price Model, Marginal Price Model, Panel Data. 29 49 http://jfm.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-156-4&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hassan Fotros محمد حسن فطرس fotros@basu.ac.ir 10031947532846003908 10031947532846003908 Yes Bu Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی Hossein Yari حسین یاری h.yari@gmail.com 10031947532846003909 10031947532846003909 No Bu Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی Reza Maboudi رضا معبودی R.maaboudi@basu.ac.ir 10031947532846003910 10031947532846003910 No Bu Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی