fa تحلیل تأثیر عوامل مؤثر بر ردپای اکولوژیکی با تأکید بر شدت مصرف انرژی در ایران: رویکرد TVP-VAR انرژی، منابع و محیط زیست انرژی، منابع و محیط زیست كاربردي Applicable <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" style="font-family:" trebuchet=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">هدف اصلی این تحقیق، بررسی تأثیر عوامل مؤثر بر ردپای اکولوژیکی با تأکید بر نقش شدت مصرف انرژی در ایران با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری با پارامترهای متغیر در طول زمان</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"> (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">TVP-VAR</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%">) </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">است. با توجه شدت فزاینده مصرف انرژی، ایران با ردپای اکولوژیکی قابل توجه در فعالیت‌های اقتصادی خود مواجه است که این مسئله نیازمند ریشه‌یابی عوامل مؤثر بر آن است. سایر متغیرهای تحقیق شامل درجه شهرنشینی، توسعه انسانی، توسعه مالی، بازبودن تجاری و تولید ناخالص داخلی سرانه را در بازه زمانی 1990 تا 2021 است. نتایج نشان می‌دهد، افزایش شدت مصرف انرژی سبب افزایش مثبت و معنادارای در طول زمان بر ردپای اکولوژیکی می‌شود. علامت تأثیرگذاری سایر متغیرهای تحقیق بر ردپای اکولوژیکی نیز مطابق انتظارات تئوریکی بوده است. این یافته‌ها تأکید می‌کنند که نوع و منبع انرژی مصرفی و همچنین فرایندهای تولید نقش مهمی در این رابطه دارند. همچنین، تحلیل‌ها نشان می‌دهد که پایداری محیط زیستی با افزایش مصرف انرژی کاهش یافته و ردپای اکولوژیکی را افزایش داده&nbsp; و نیازمند سیاست‌های کارآمد و پایدار است. در نهایت، این مطالعه به ضرورت تدوین و اجرای سیاست‌های انرژی پایدار و استفاده بهینه از منابع انرژی تأکید دارد تا بتوان به تعادل بین رشد اقتصادی و حفاظت از محیط زیست دست یافت.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; The main purpose of this study is to investigate the effect of factors affecting the ecological footprint with an emphasis on the role of energy consumption intensity in Iran using the Vector Autoregression Model with Variable Parameters Over Time (TVP-VAR). The ecological footprint reflects the environmental constraints of communities and the extent to which the environment is destroyed by exceeding these limitations. Due to the increasing intensity of energy consumption, Iran is faced with a significant ecological footprint in its economic activities, which requires the root causes of the factors affecting it. Other research variables include the degree of urbanization, human development, financial development, trade openness, and GDP per capita in the period from 1990 to 2021. The results show that increasing the intensity of energy consumption causes a positive and significant increase over time on the ecological footprint. The effect of other research variables on the ecological footprint was also in accordance with theoretical expectations. These findings emphasize that the type and source of energy consumed, as well as the production processes, play an important role in this relationship. Also, the analyses show that environmental sustainability decreases with increasing energy consumption and the ecological footprint of ردپای اکولوژیکی, شدت مصرف انرژی, مدل TVP-VAR, محیط زیست Ecological Footprint, Energy Consumption Intensity, TVP-VAR Model, Environment 73 124 http://jemr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2448-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad hosein Karim محمدحسین کریم karim@khu.ac.ir 100319475328460013540 100319475328460013540 Yes Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Mohammad Sayadi محمد صیادی m.sayadi@khu.ac.ir 100319475328460013541 100319475328460013541 No Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Saeed Solgi سعید سلگی saeed.solgi7@gmail.com 100319475328460013542 100319475328460013542 No Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Mohammadreza Ariafar محمدرضا آریافر m.ariafar@mail.um.ac.ir 100319475328460013543 100319475328460013543 No دانشگاه فردوسی مشهد