fa بررسی وجود همگرایی تصادفی و بتا در مصرف سرانه‌ی انرژی کشورهای عضو اوپک انرژی، منابع و محیط زیست انرژی، منابع و محیط زیست كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify; margin-right: 14.4pt;">در این مطالعه به بررسی وجود همگرایی تصادفی و همگرایی بتا در مصرف سرانه انرژی کشورهای عضو اوپک طی دوره زمانی 2011&ndash;1971 پرداخته می شود. بدین منظور برای آزمون وجود یا عدم وجود همگرایی تصادفی از آزمون ریشه واحد ارائه شده توسط لی و استرازیسیچ(2003) و همچنین جهت آزمون همگرایی بتا از مدل ارائه شده توسط پرون و یابو(2009) استفاده می شود. نتایج حاصل از روش پرون و یابو نسبت به وجود یا عدم وجود ریشه واحد حساس نبوده و به این دلیل نتایج حاصله قابل استنادتر از نتایج سایر روش ها می باشد. نتایج آزمون ها بطور کلی نشان می دهد که در بین مصرف سرانه انرژی تک تک کشورها، همگرایی تصادفی وجود دارد. بر اساس نتایج روش پرون و یابو، می توان اذعان داشت که همگرایی بتا برای مصرف سرانه ی انرژی کشورهای آنگولا، اکوادور، ایران، نیجریه، قطر و ونزوئلا در رژیم اول (دوره قبل از شکست ساختاری) و برای کشورهای الجزایر، آنگولا، عربستان، اکوادور، امارات، ایران، عراق، لیبی و قطر در رژیم دوم (دوره ی بعد از شکست ساختاری) برقرار است گرچه برای کشورهای نیجریه و ونزوئلا نتایج حاکی از واگرایی مصرف سرانه انرژی می باشد. &nbsp;تاریخ شکست های ساختاری برآورد شده از این روش ها به شکل خوشه ای در سال های 1977-1974، 1984-1979، 1994-1989 و 1998-1996 متمرکز شده اند که دلیل آن، وقوع شوک های بزرگ انرژی یا اقتصادی در این سال ها می باشد.</p> <div style="text-align: justify;">The stochastic and &beta; convergences of per capita energy use (PCEU) in the OPEC member countries are examined during the period 1971-2011. Several unit root tests, including the test introduced by Lee and Strazicich (2003) are used to examine the existence of the stochastic convergence in the series. Next, to study the possibility of the existence of &beta;-convergence, the approach of Perron and Yabu (2009) is employed. Both methods allow for an endogenous structural break point in the series. In addition, the approach of Perron and Yabu (2009) is robust to the presence of a unit root and the results remain the same for the unit-root and stationary series. The results show that the PCEU in Angola, Ecuador, Iran, Nigeria, Qatar, and Venezuela had experienced beta convergence during the first regime (the period before the break point). In the second regime, the PCEU in Algeria, Angola, Saudi Arabia, Ecuador, UAE, Iran, Iraq, Libya, and Qatar shows a convergent pattern. In addition, the estimated break points are clustered and correspond to the major energy and economic crises.</div> مصرف سرانه انرژی , همگرایی بتا, همگرایی تصادفی, شکست ساختاری, ریشه واحد Per capita Energy Use, β-convergence, Stochastic Convergence, Structural Break, Unit Root 169 200 http://jemr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-521-3&slc_lang=fa&sid=1 Firouz Fallahi فیروز فلاحی ffallahi@tabrizu.ac.ir 10031947532846007926 10031947532846007926 Yes University of Tabriz دانشگاه تبریز Reza Ranjpour رضا رنج پور reza.ranjpour@gmail.com 10031947532846007927 10031947532846007927 No University of Tabriz دانشگاه تبریز Tohid Shokri توحید شکری shokritohid@gmail.com 10031947532846007928 10031947532846007928 No University of Tabriz دانشگاه تبریز