fa بررسی تأثیر عوامل زمین شناسی و خصوصیات ژئومکانیکی توده سنگ بر انتخاب ماشین حفاری تمام مقطع در تونل انتقال آب سبزکوه زمین شناسی مهندسی Engineering Geology مطالعه موردی Case-Study پروژۀ تونل انتقال آب سبزکوه، به‌طول تقریبی ۱۱ کیلومتر به‌منظور انتقال 90 میلیون مترمکعب آب در سال از حوزۀ سبزکوه به سد چغاخور در استان چهارمحال و بختیاری و در حدود ۸0 کیلومتری جنوب شهرکرد در حال بررسی است. با توجه به‌طول زیاد تونل و لزوم اجرای هرچه سریع­تر و ایمن این طرح و با عنایت به میزان اندک تونل‌سازی با روش­های سنتی، استفاده از روش حفاری مکانیزه با در اولویت کار قرار گرفته است. به‌علت محدودیت دامنۀ کاربرد TBMها در شرایط پیچیده و نامطلوب زمین­شناسی، انتخاب این ماشین‌ها با بررسی‌های دقیق دستگاه و شرایط محیط انجام می‌شود. شرایط زمین­شناسی و خصوصیات ژئومکانیکی توده­سنگ از جمله مهم‌ترین پارامترهایی است که همواره اجرای تونل­ها را تحت‌الشعاع قرار داده و می‌تواند در انتخاب نوع TBM مناسب، نقش به‌سزایی داشته باشد. در این تحقیق با تعیین مهم‌ترین خواص ژئومکانیکی و شرایط زمین­شناسی توده­سنگ منطقۀ بررسی شده، و تفسیر نتایج حاصل از گمانه‌های ژئوتکنیکی، آزمایش­های آزمایشگاهی و صحرایی و تدقیق آن‌ها با مشاهدات و برداشت­های صحرایی، توده­سنگی مسیر تونل به‌وسیلۀ سه سیستم طبقه­بندی مهندسی RMR، Q و GSI به سه زون ژئوتکنیکی تفکیک شد. سپس عمل‌کرد انواع TBM­های باز، تک­سپری و دوسپری برای حفاری در سنگ، بر اساس مقاومت ماده‌سنگ، خصوصیات کمی و کیفی درزه‌ها، عرض نواحی برشی و گسله، سطح آب زیرزمینی و نیز شدت مچاله‌شوندگی توده‌های سنگی در هر زون بررسی شد و در نهایت TBM دو سپری به‌عنوان مناسب‌ترین دستگاه برای حفاری تونل سبزکوه پیشنهاد شد. The Sabzkouh water conveyance tunnel, with a length of approximately 11 Km to transferred 90 million cubic meters of water per year from the Sabzkouh area to Choghakhor Dam, about 80 Km south of Shahrekord in Chahar Mahal-e Bakhtiari province is under study. Because of the long length of this tunnel and also low rate excavation by traditional tunneling methods, the Tunnel Boring Machine has been a priority. Due to limitations of TBMs in complex and unfavorable geological conditions, based on the  precise study performed, the machine was selected. The geological features and the geomechanical properties of rock masses play an important role to selection of proper TBM. In this paper, by estimation of the most important geomechanical properties and geological conditions of the rock masses, with the interpretations of geotechnical logs and the laboratory test results combined with field observations, the rock mass of the Sabzkouh tunnel, based on the three common engineering systems of RMR, Q and GSI was classified. According to classification systems, the rock masses are divided into three geotechnical zones. Based on the uniaxial strength of intact rock, the properties of discontinuities, fault thickness and shear zones, the underground water level and the squeezing intensity the performance of hard rock TBMs was performed. Finally, double shield TBM for the excavation of Sabzkouh tunnel is proposed واژه‌های کلیدی انتخاب TBM , تونل انتقال آب , عوامل زمین شناسی , خصوصیات ژئومکانیکی , TBM Selection , Water Conveyance Tunnel , Geological Features , Geomechanical Properties , 2169 2198 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-106-16&slc_lang=fa&sid=1 M Karami مرتضی کرمی karamim@gmail.com 1003194753284600262 1003194753284600262 No دانشگاه صنعتی اصفهان R Bagherpur راحب باقرپور bagherpour@cc.iut.ac.ir 1003194753284600263 1003194753284600263 No دانشگاه صنعتی اصفهان D Raisi Gahrooee داراب رئیسی گهرویی 1003194753284600264 1003194753284600264 No شرکت آبدان فراز L Faramarzi لهراسب فرامرزی lohrasb.faramarzi@gmail.com 1003194753284600265 1003194753284600265 Yes دانشگاه صنعتی اصفهان