fa تعیین مقاومت تراکمی تک محوری سنگ آهک میکرایتی با استفاده از آزمایش بارگذاری بر خرده ذرات مجزا زمین شناسی مهندسی Engineering Geology مقاله پژوهشی Original Research تعیین مقاومت تک‌محوره محصور نشده (UCS) به‌عنوان یکی از پارامترهای مکانیکی برای ارزیابی مقاومت سنگ در بسیاری از پروژه­های مهندسی لازم است. در برخی از پروژه­های مهندسی نظیر حفر چاه برای استخراج مواد هیدروکربوری به­دلیل عمق زیاد حفاری، محدودیت­هایی برای اخذ نمونۀ مناسب برای تعیین مقاومت فشاری تک‌محوری وجود دارد. از طرفی تعیین این پارامتر به‌منظور آنالیز پایداری جدار چاه و برنامه­های توسعۀ چاه لازم و ضروری است. بدین‌منظور ایدۀ استفاده از خرده‌های حفاری برای تعیین این پارامتر مطرح شده است. در این مقاله به‌منظور توسعۀ روابط تجربی بین مقاومت فشاری تک‌محوری سنگ و مقاومت خرده ذرات، تعداد 7 نمونه سنگ آهک میکرایتی از رخ‌نمون­های سازند آسماری تهیه شده و پس از انجام آزمایش فشاری تک‌محوری و تعیین مقادیر UCS آن‌ها، نمونه­های مذکور خرد شد و 420 نمونه به‌عنوان خرده­های حفاری آماده­سازی شده است. با استفاده از دستگاه بارگذاری بر خرده ذرات مجزا، مقاومت فشاری تک‌ذره (SCS) خرده­های حفاری تعیین شده است. با توجه به تأثیر شکل خرده­ها بر مقاومت آن‌ها، همۀ خرده­های بررسی شده به شکل کروی در آمده است و به‌منظور بررسی اثر اندازۀ خرده بر مقاومت آن‌ها پژوهش بر روی خرده­ها، با قطرهای 2، 3 و 4 میلی‌متر انجام شده است. با تعریف متغیرهای مقاومت و اندازه، نمودارهایی برای تعیین مقاومت خرده ذرات پشنهاد شده که در آن‌ها اثر اندازۀ دانه در آزمایش بارگذاری بر ذرات مجزا حذف شده است. ضریب هم‌بستگی بین UCS و SCS در حالت­های مختلف بیش‌تر از 91/0 است که نشان‌دهندۀ هم‌بستگی قابل قبول این دو پارامتر با هم است. Determination of uniaxial compressive strength (UCS) of intact rock is an important mechanical parameter required for many engineering projects. In some engineering projects, for example, well drilling has been accomplished for petroleum. The requirement of deep well to take samples to obtain rock core sample for determination of UCS is a difficult task. On the other hand, determination of this parameter is essential in order to analyze well wall stability and well development program. Therefore, the idea of using drilling cuttings is proposed for determination of UCS. In this paper, in order to develop relationship between UCS and single compressive strength (SCS) 7 block sample of microcrystalline limestone from Asmari formation were used. Then UCS test was performed and uniaxial compressive strength was determined. Next, these samples were crushed and 420 single particles were prepared. Then SCS for each particle was determined. Since the shape of particles affects particle strength, shape of particles was modified.  The total particles used for determination of SCS were spherical. In order to study the effect size of particle, particles with diameters 2, 3 and 4 millimeters were prepared and the SCS for each particle has been determined. With the increase of diameter of particles, the SCS has been increased too. In order to eliminate the effect of size of particles, it is defined variable size and strength and proposed chart between them. Coefficient of correlation between SCS and UCS is more than 0.91 which indicates a high correlation between them. مقاومت تک‌محوره محصور نشده , خرده حفاری , سنگ آهک میکرایتی , سازند آسماری , آزمایش بارگذاری بر خرده ذرات مجزا , Unconfined uniaxial strength , Drilling cuttings , Microcrystalline limestone , Asmari formation , Single compressive strength , 1351 1372 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-269-3&slc_lang=fa&sid=1 Akbar Cheshomi اکبر چشمی a.cheshomi@ut.ac.ir 1003194753284600101 1003194753284600101 Yes استادیار بخش زمین شناسی مهندسی دانشگاه تهران Ebrahim Ahamadi sheshde ابراهیم احمدی ششده ahmadi_sheshde@ut.ac.ir 1003194753284600102 1003194753284600102 No دانشجوی کارشناسی ارشد