fa سرعت و استهلاک امواج فشاری در محیط زمین ساختی با الگوی‏ اشباع تکه‏ای زمین شناسی مهندسی Engineering Geology مطالعه موردی Case-Study از ویژگی‏های بسیار مهم امواج تنش منتشر شده در محیط زمین‌ساختی، سرعت و استهلاک امواج است. با استفاده از این ویژگی‏ها می‏توان اطلاعات بسیار مفیدی راجع به خصوصیات مواد زمین‌ساختی متخلخل مانند سنگ و خاک و هم‌چنین سیال موجود در حفرات به‌دست آورد. نکته حایز اهمیت در به‌دست آوردن این اطلاعات، برقراری ارتباط دقیق میان ویژگی‏های امواج به‌دست آمده از پژوهش‌های محلی با خصوصیات فیزیکی اسکلت محیط متخلخل و سیال‏های اشباع کننده حفره‌ها است. سیال‏های موجود در حفره‌ها و هم‌چنین ناهمگنی ایجاد شده به‌سبب نحوۀ توزیع سیال‏های اشباع کنندۀ محیط از جمله موارد تأثیرگذار بر سرعت و استهلاک امواج هستند. تکه‏ای بودن الگوی اشباع‏شدگی که در مقیاسی بزرگ‌تر از اندازۀ دانه‏ها اما کوچک‌تر از طول موج اتفاق می‏افتد، از مواردی است که سبب به‌وجود آمدن ناهمگنی در توزیع سیال درون محیط متخلخل می‏شود که اثر آن برروی تغییرات سرعت و استهلاک امواج فشاری در تحقیق حاضر بررسی می‌شود. لازم به ذکر است که به‌منظور بررسی هرچه دقیق‏تر استهلاک امواج از دو سازوکار  استهلاک شامل استهلاک ناشی از حرکت نسبی سیال حفره‏ای با فاز جامد و استهلاک ناشی از تماس بین دانه‏های محیط متخلخل بهره برده می‏شود. نتایج تحقیق حاضر نشان می‏دهد در فرکانس‏های بالا استهلاک ناشی از جریان سیال بیش‌تر از استهلاک حاصل از تماس بین‏دانه‏‏ای است. Wave velocity and attenuation are among the most important attributes of stress waves that propagate through geomaterials. Utilizing these attributes, it is possible to acquire useful information about porous geomaterials such as soil and rock and also the fluids that saturate the pores of geomaterials. The key point in order to gain this information is to establish an accurate link between field measurements of wave attributes and physical properties of geomaterials’ skeleton and pore fluid. The pore fluids and their inhomogeneous distribution fluid are among factors that affect wave velocity and attenuation to a considerable extent. Patchy saturation of pores which occurs on the scale larger than grains size but smaller than wavelength is one of the reasons that causes inhomogeneity in pore fluid distribution. The influence of such inhomogeneity is studied in present paper. Two different attenuation mechanisms including relative movement of fluid with respect to solid phase and also attenuation caused by grain to grain contact are implemented to fully assess wave attenuation. It is observed that the former attenuation is more dominant at higher frequencies compared to the latter attenuation. امواج فشاری , استهلاک , سرعت , اشباع تکه‏ای , ناهمگنی , محیط متخلخل , Compressional waves , Attenuation , Velocity , Patchy saturation , Inhomogenity , Porous media , 1691 1706 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-106-14&slc_lang=fa&sid=1 h gh حسن قاسم زاده ghasemzadeh@kntu.ac.ir 1003194753284600254 1003194753284600254 Yes دانشگاه خواجه نصیرالدین H Sadeghi امیرعلی ابونوری sadeghi@um.ac.ir 1003194753284600255 1003194753284600255 No دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی