fa راستی سنجی داده های ژئوتکنیکی تونل راه آهن قزوین ـ رشت با استفاده از تحلیل برگشتی داده های ابزار بندی زمین شناسی مهندسی Engineering Geology مقاله پژوهشی Original Research انواع مختلفی از تحلیل­های عددی مانند روش عناصر محدود، روش عناصر مرزی و روش عناصر مجزا در مکانیک سنگ و در کارهای مهندسی برای طراحی سازه‌های سنگی مانند تونل‌ها، حفریات زیرزمینی، شیب‌ها، فونداسیون سد و ... استفاده می‌شوند. در این مقاله، نتایج حاصل از تحلیل برگشتی تونل کوهین واقع در قطعۀ اول راه آهن قزوین ـ رشت ارائه شده است. هدف اصلی این پژوهش اجرای تحلیل برگشتی تونل یادشده با استفاده از مدل‌های عددی است. برای مدل­سازی تونل 2 مقطع مختلف با استفاده از نرم‌افزار Flac 2D تحلیل شده است، که شامل مقاطع 150+30 و 900+30 هستند. برای انجام تحلیل برگشتی، بازۀ مناسب برای پارامترهای ژئومکانیکی با توجه به آزمایش­های انجام شده بر روی مغزه­ها، تعیین شد. با استفاده از روش مستقیم تحلیل برگشتی، خطاهای به‌دست آمده از مدل­ها در چندین مرحله تصحیح و در نهایت پارامترهای ژئومکانیکی کنترلی در ایستگاه اندازه­گیری 150+30 به‌صورتE = 0.3 GPa  (مدول الاستیسیته)، C = 0.21 MPa (مقاومت چسبندگی) و &phi = 34̊ (زاویۀ اصطکاک داخلی) و در ایستگاه اندازه­گیری 900+30 به‌صورت E= 0.3 GPa (مدول الاستیسیته)،C= 0.21 MPa  (مقاومت چسبندگی) و &phi = 35̊ (زاویۀ اصطکاک داخلی) به‌دست آمده است. پارامترهای ژئومکانیکی به‌دست آمده از تحلیل برگشتی، کاملاً در بازۀ در نظر گرفته شده قرار گرفته است و با نتایج حاصل از آزمایش­های انجام شده بر روی مغزه­ها، مطابقت دارند. بر این اساس و با توجه به تطابق پارامترهای ژئومکانیکی به‌دست آمده از تحلیل برگشتی با پارامترهای استفاده شده در طراحی تونل، طراحی تونل و روش ساخت آن تأیید شد. Various types of numerical analyses such as   Finite Element Method, Boundary Element Method and Distinct Element Method, are used in rock mechanics and in engineering practices for designing rock structures such as tunnels, underground caverns, slopes, dam foundations and so on. In this paper, the results of back analysis of Koohin tunnel which is located in the first section of Qazvin-Rasht railway have been presented. The main purpose of this paper is to perform the back analysis of the mentioned tunnel with the use of numerical models. For modeling the tunnel, two different sections of 30+150 km and 30+900 km are analyzed with FLAC 2D software.  To perform back analysis the suitable interval of geomechanical parameters according to the tests which were performed on the core drillings has been determined. With the use of direct method in back analysis, the errors of models have been corrected in several steps and finally the geomechanical parameters in 30+150 km station (Elastic Modulus = 0.3 GPa, Cohesion = 0.21 MPa and Internal Angle of Friction = 34^°) and in 30+900 km station (Elastic Modulus = 0.3 GPa, Cohesion = 0.21 MPa and Internal Angle of Friction = 35°) have been achieved. The geomechanical parameters which obtained from back analysis are completely in the chosen interval and compliance with the results of tests which performed on core drillings. On the basis of  geomechanical parameters obtained from back analysis with the parameters which used in the design of the tunnel, the tunnel design and the structure method were confirmed.   تحلیل برگشتی , تونل راه آهن قزوین ـ رشت , ابزار نگاری , نرم افزار Flac 2D , پارامترهای ژئومکانیکی , Back analysis , Qazvin – Rasht railway tunnel , Instrumentation , Flac2D software , Geomechanical parameters , 1725 1742 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-196-1&slc_lang=fa&sid=1 Kambiz Hedayatnasab کامبیز هدایت نسب kambiz.zzzz@gmail.com 1003194753284600326 1003194753284600326 Yes Msc of mining engineering کارشناس ارشد استخراج ahmad adib احمد ادیب Adib@azad.ac.ir 1003194753284600327 1003194753284600327 No استادیار استخراج معدن/ دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب کامران گشتاسبی goshtasbi@tmu.ac.ir 1003194753284600328 1003194753284600328 No دانشیار گروه مکانیک سنگ/ دانشگاه تربیت مدرس مسعود منجزی monjezi@tmu.ac.ir 1003194753284600329 1003194753284600329 No دانشیار استخراج معدن/ دانشگاه تربیت مدرس