fa بهسازی خاک رسی آلوده به دی ‌متیل ‌فتالات با افزودنی‌های منیزیم اکسید و آهک هیدراته ژئوتکنیک (مکانیک خاک و سنگ) Geotecnic مقاله پژوهشی Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span dir="RTL" lang="FA">در این تحقیق اثر آلاینده دی‌متیل‌فتالات بر خواص فیزیکی و مکانیکی خاک رسی و امکان بهسازی آن با استفاده از دو ماده افزودنی آهک هیدراته و منیزیم ‌اکسید با انجام آزمایشات آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. خاک رسی به صورت مصنوعی با ماده دی‌متیل‌فتالات در آزمایشگاه آلوده گردید. مواد افزودنی آهک و منیزیم‌اکسید با درصد‌های وزنی 5%، 10% و 15% به خاک طبیعی و خاک آلوده اضافه و مخلوط گردید. آزمایش‌های انجام شده به منظور بررسی خواص فیزیکی و مکانیکی خاک رسی آلوده شده به دی‌متیل‌فتالات در این تحقیق شامل حدود اتربرگ، تراکم، مقاومت فشاری تک محوری و میکروسکوپ الکترونی روبشی&nbsp; (SEM)&nbsp;</span><span dir="RTL" lang="FA">&nbsp;روی نمونه‌های مختلف می‌باشد. نمونه‌های مقاومتی به روش تراکم استاتیکی تهیه شدند و آزمایشات مقاومتی در زمان‌های عمل‌آوری 7، 14 و 28 روزه صوررت گرفت. نتایج نشان داد که افزودن دی‌متیل‌فتالات به منجر کاهش مقادیر حدود اتبرگ، پارامتر‌های تراکمی (وزن واحد حجم خشک ماکزیمم و رطوبت بهینه) و مقاومت فشاری خاک در مقایسه با خاک طبیعی می‌شود. نتایج مقاومت فشاری نشان داد افزودن 10% از آهک و یا منیزیم‌اکسید سبب کاهش مقاومت نمونه‌ها می‌شود به عنوان مثال در زمان عمل‌آوری 14 روز برای 10% از آهک و منیزیم‌اکسید سبب کاهش مقاومت نمونه‌های خاک آلوده به ترتیب به میزان 43/4%&nbsp; و 63/8% نسبت به 5% از این مواد افزودنی می‌گردد. علاوه بر این، مقایسه نتایج نمونه‌های بهسازی شده با یکدیگر نشان داد که برای درصد‌های بالای افزودنی منیزیم‌اکسید و یا آهک سبب بهسازی خاک آلوده می‌گردد و همچنین مقادیر E₅₀&nbsp;&nbsp;</span><span dir="RTL" lang="FA">برای آزمایش‌های مقاومتی در حالات مختلف محاسبه گردید. نتایج </span><span lang="EN-GB">SEM</span><span dir="RTL" lang="FA"> هم نشان‌دهنده آن است که واکنش‌های شیمیایی بین ماده افزودنی و خاک صورت گرفته است.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000000;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;">This research study investigated the impact of dimethyl phthalate (DMP) on the physical and mechanical properties of clay soil through experimental testing. Additionally, the impact of hydrated lime and magnesium oxide on improving the properties of clay soil was investigated. The contaminated soil was artificially produced in the laboratory. Natural and contaminated soils were mixed with the above agents at percentages of 5.0%, 10.0% and 15.0%, respectively. The experimental test programme for this study comprised: Atterberg limits, compaction, uniaxial compression tests (UCS) and scanning electron microscopy (SEM). Samples for the UCS tests, both with and without additives, were prepared using the static compaction method and tested at curing times of 7, 14 and 28 days. The results showed that, in general, the Atterberg limit, compaction parameter (maximum dry unit weight) and UCS values for the contaminated soil were lower than for the natural soil. The results also indicated a reduction in UCS values for a mixture of contaminated soil and 10% hydrated lime or magnesium oxide. A comparison of the final strength values of samples made from a mixture of contaminated soil and 10% hydrated lime or magnesium oxide showed that the strength was 34.4% and 63.8% lower than that of a mixture with 5% of these additives at the same curing time. The E50 values were calculated from the stress-strain curves of the different tests. Additionally, the SEM results showed that changes in the properties of the mixture prepared from these agents and natural or contaminated soil were due to a chemical reaction between the soil and the additives.</span></span></span></span></div> آهک, خاک آلوده, خاک رسی, دی متیل فتالات, منیزیم اکسید. Clay soil, Contaminated soil, Dimethyl phthalate, Lime, Magnesium oxide. 430 461 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1607-2&slc_lang=fa&sid=1 Soroush Mahdavian سروش مهدویان mahdaviansoroush@ut.ac.ir 10031947532846007245 10031947532846007245 No University of Tehran دانشگاه تهران Ali Raeesi Estabragh علی رئیسی استبرق raeesi@ut.ac.ir 10031947532846007246 10031947532846007246 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Shima Azadeh Ranjbar شیما آزاده رنجبر Shima.azadeh.ran@ut.ac.ir 10031947532846007247 10031947532846007247 No University of Tehran دانشگاه تهران