fa ارزیابی هیدروشیمی آب زیرزمینی در آبخوان زرآباد (استان سیستان و بلوچستان) با هدف تعیین کیفیت آب برای مصرف کشاورزی هیدروژئولوژی (آب های زیرزمینی) Hydrogeology مقاله پژوهشی Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA">در این مطالعه، وضعیت هیدروشیمیایی و کیفیت منابع آب زیرزمینی آبخوان ساحلی زرآباد در جنوب شرق ایران مورد بررسی قرار گرفته است. فراوانی کاتیون‌&shy;ها و آنیون&shy;‌ها به ترتیب </span>⁺Na⁺>Ca²⁺>Mg²⁺>K<span lang="FA"> و </span>^-Cl^->SO₄^2->HCO₃<span lang="FA">&nbsp;است. متوسط غلظت </span>EC<span lang="FA"> و </span>TDS<span lang="FA"> به ترتیب بین </span><span lang="FA">922 تا 7140 </span>&micro;S/cm&nbsp;<span lang="FA">و </span>&nbsp;<span lang="FA">545 تا 6426&nbsp;</span>mg/L<span lang="FA"> است. تیپ آب اکثر نمونه‌&shy;ها </span>Na-Cl<span lang="FA"> (</span><span lang="AR-SA">78 درصد) است </span><span lang="FA">و دومین تیپ غالب نیز </span>Ca-Mg-Cl (22 درصد) است. تیپ آب، شاخص Chloro-alkaline<span lang="FA">، نسبت‌&shy;های یونی و موقعیت نمونه‌&shy;ها بر روی نمودار گیبس نشان می‌&shy;دهد که تبادل کاتیونی (مستقیم و معکوس)، هوازدگی سیلیکات‌&shy;ها، تبخیری&shy;‌ها و نفوذ آب شور فرایندهای اصلی کنترل کننده شیمی آب زیرزمینی هستند. نسبت‌&shy;های یونی </span>^-SO₄^2-/Cl^-<span lang="FA">، </span>B/Cl^-<span lang="FA"> و </span>Na⁺/Cl<span lang="FA"> نشان می&shy;‌دهد که نفوذ آب شور با فاصله گرفتن از رودخانه رابچ بویژه در قسمت&shy;‌های شمال غربی و جنوب شرقی افزایش می&shy;‌یابد. این می‌&shy;تواند منجر به کاهش کیفیت منابع آب شود. علاوه بر این کیفیت آب برای مصارف کشاورزی بر اساس برخی شاخص&shy;‌ها مانند</span>EC <span lang="FA">، درصد سدیم &nbsp;</span>(Na%)<span lang="FA">، نسبت جذب سدیم </span>(SAR)<span lang="FA">، کربنات سدیم باقیمانده </span>(RSC)<span lang="FA">، نسبت جذب منیزیم </span>(MAR)<span lang="FA">، شاخص نفوذ&shy;پذیری </span>(PI)<span lang="FA">، نسبت کلی </span>(KR)<span lang="FA">، نمودار </span>USSL<span lang="FA"> و </span>Wilcox<span lang="FA"> مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان دادند که حدود 60 درصد نمونه‌&shy;ها دارای کیفیت نامناسب برای آبیاری و در قسمت شمال غربی و جنوب شرقی دشت واقع شدند. حدود 40 درصد نمونه‌&shy;ها نیز دارای کیفیت مناسب برای آبیاری و در مجاورت رودخانه رابچ واقع شده است.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="color:#000000;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;">In this study, the hydrogeochemical and qualitative status of groundwater resources of the Zarabad coastal aquifer in southeast Iran has been investigated. The decreasing order of cations and anions is Na⁺>Ca²⁺>Mg²⁺>K⁺ and Cl^->SO₄^2->HCO₃^-, respectively. The two most water type are Na-Cl (78%) and Ca-Mg-Cl (22%). The water type, chlorine-alkalinity index, ion ratios, and position of the samples on the Gibbs diagram show that cation exchange (direct and reverse), weathering of silicates and evaporites, and seawater intrusion are the main controlling processes of water chemistry. The ionic ratios of SO₄^2-/Cl^-, B/Cl^-, and Na⁺/Cl^- indicate that saltwater infiltration increases as the distance from the Rabach River increases, particularly in the northwest and southeast regions. This can lead to a decrease in the quality of water resources. Moreover, the water quality for agricultural use is assessed based on some indices, including electrical conductivity (EC), sodium percentage (Na%), sodium absorption ratio (SAR), residual sodium carbonate (RSC), magnesium absorption ratio (MAR), permeability index (PI), Kelly&rsquo;s ratio (KR), and USSL and Wilcox diagrams. The results showed that about 60% of the samples had unsuitable quality for irrigation. These samples were located in the northwestern and southeastern parts of the plain. About 40% of the samples have suitable quality for irrigation and are located in the vicinity of the Rabach River.</span></span></span></span><br> &nbsp;</div> کیفیت آب زیرزمینی , نسبت یونی, شوری, آبخوان ساحلی, آبیاری Groundwater quality, Ionic ratios, Salinization, Coastal aquifer, Irrigation 1 36 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1922-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Nikbakht معصومه نیکبخت nikbakht.ms@gmail.com 10031947532846006230 10031947532846006230 Yes Kharazmi university دانشگاه خوارزمی Mohammad Nakhaei محمد نخعی nakhaei@khu.ac.ir 10031947532846006231 10031947532846006231 No Kharazmi university دانشگاه خوارزمی Ata Shakeri عطا شاکری atashakeri@khu.ac.ir 10031947532846006232 10031947532846006232 No Kharazmi university دانشگاه خوارزمی Vahab Amiri وهاب امیری v.amiri@yazd.ac.ir 10031947532846006233 10031947532846006233 No Yazd university دانشگاه یزد