fa تخمین پتانسیل واگرایی خاک و تثبیت آن با استفاده از نانو سلولز ژئوتکنیک (مکانیک خاک و سنگ) Geotecnic مطالعه موردی Case-Study <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">وجود املاح سدیم در بعضی از خاک‌های ریزدانه رسی باعث ایجاد پدیدۀ واگرایی در این خاک‌ها می‌شود. عدم شناسایی دقیق رس‌های واگرا خسارات و خرابی‌هایی را به‌دنبال دارد زیرا ذرات خاک‌های رسی واگرا تحت شرایط خاصی متفرق شده و به‌سرعت شسته می‌شوند. در این پژوهش به بررسی میزان واگرایی خاک‌های رخنمون یافته در جنوب شرق یزد پرداختیم و در نهایت اصلاح پتانسیل واگرایی خاک با استفاده از نانو سلولز بررسی ‌شد. پس از انجام یک‌سری آزمایش‌های فیزیکی، شیمیایی و مکانیکی، مشخصات خاک‌های بررسی شده تعیین شد و درجۀ واگرایی خاک‌ها با انجام آزمایش‌های شیمیایی، پین‌هول،کرامب و هیدرومتری مضاعف مشخص شد. هم‌چنین با استفاده از سیستم طبقه‌بندی، واگرایی خاک&shy;ها بررسی ‌شد. <span style="letter-spacing:-.2pt;">نهایتاً تثبیت واگرایی خاک با </span>تهیه نمونه‌های ترکیب شده با 5/0، 1 و 5/1 درصد نانو سلولز انجام شد. نتایج نشان داد که خاک‌های بررسی شده در گمانه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">A</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> دارای واگرایی متوسط و در گمانه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">B</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> واگرایی شدید تا کمی واگرا است. بنابراین می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">توان نتیجه گرفت هر چه به‌سمت مرکز دشت نزدیک‌تر شویم واگرایی بیش‌تر می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">شود. هم‌چنین نتایج آزمایش‌های تثبیت واگرایی خاک نشان داد رطوبت بهینه و وزن مخصوص خشک</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">حداکثر به‌ترتیب افزایش و کاهش می‌یابد. افزایش مقاومت تک‌محوری و عدد </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">CBR</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> نمونه‌ها نشان می‌دهد افزایش نانو سلولز تأثیر مثبت بر نمونه‌های اصلاح شده دارد و موجب اصلاح واگرایی خاک این منطقه می‌شود.</span></span> Existence of sodium elements in fine-grained of some soils causes dispersive phenomenon in them.&nbsp; Failure to accurately identify dispersive clays leads to damage because dispersive clay soil particles disperse under certain conditions and wash away quickly. This research assesses dispersive degree of outcropped soils in southeast of Yazd. Finally, the modification of soil dispersive potential was investigated by using nanocellulose.&nbsp; After performing a series of physical, chemical and mechanical tests, characterization/ specification of the studied soils were determined. Then dispersive degree was specified by conducting chemical, pin hole, crumb and double hydrometer tests. Finally, soil dispersivity stabilization was performed using sample preparation with 0.5, 1 and 1.5% nanocellulose. The results showed that the studied soils have moderate dispersive in borehole A and extreme to slightly dispersive in borehole B. Therefore, it can be concluded that the closer we get to the center of the plain, the greater the dispersibility. The results of the dispersibility stabilization soil tests indicate that the optimum moisture content and dry specific gravity increases and decreases. Uniaxial strength and CBR increases. Also, it shows that the increase in nanocellulose has a positive effect on the modified samples and improves the soil dispersibility in this area.<a href="./files/site1/files/152/%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9.pdf">./files/site1/files/152/%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9.pdf</a><br> &nbsp; جنوب شرق یزد, ویژگی­های مکانیکی, درجه واگرایی, سیستم طبقه­بندی. Southeast of Yazd, Mechanical characteristic, Dispersibility degrees, Rating system. 253 282 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-1425-3&slc_lang=fa&sid=1 Nasrin Zare Junaghani نسرین زارع جونقانی nasrinzare@stu.yazd.ac.ir 10031947532846005120 10031947532846005120 No دانشگاه یزد، دانشکدۀ مهندسی عمران Hamid Mehrnehad حمید مهرنهاد Hmehrnahad@yazd.ac.ir 10031947532846005121 10031947532846005121 Yes دانشگاه یزد، دانشکدۀ مهندسی عمران Mohammad Mehdi Khabiri محمد مهدی خبیری mkhabiri@yazd.ac.ir 10031947532846005122 10031947532846005122 No دانشگاه یزد، دانشکدۀ مهندسی عمران Sara Srfraz سارا سرفراز Sara.sarfaraz@stu.yazd.ac.ir 10031947532846005123 10031947532846005123 No دانشگاه یزد، دانشکدۀ مهندسی عمران