en شوری، هیدروشیمی و کیفیت آب زیرزمینی در دشت رباط-خرم آباد، غرب ایران مهندسی محیط زیست Engineering Ecosystem <span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">منطقه روستایی رباط در شمال شهر خرم آباد (غرب ایران) واقع شده است&shy;. منابع آب زیرزمینی موجود در منطقه برای مصارف شرب و کشاورزی استفاده قرار می&shy;شود. واحدهای لیتولوژی اصلی منطقه عمدتاً شامل آهک، شیل، ماسه سنگ، کنگلومرا و مارن همراه با گچ و نمک است. به‌‌منظور ارزیابی کیفیت آب&shy;های زیرزمینی منطقه تعداد 15 نمونه از چشمه&shy;ها و چاه&shy;های منطقه برداشت شد و برای شاخص&shy;های شیمیایی&shy;، کاتیون&shy;ها&shy;، آنیون&shy;ها و عناصر فرعی تجزیه شد. براساس نتایج تجزیه&shy;ای آب&shy;های منطقه در گروه آب&shy;های سخت تا خیلی سخت، بی مزه، لب شور تا خیلی شور قرار می&shy;گیرند و دارای ماهیت قلیایی هستند. فراوانی یون&shy;های اصلی بدین صورت است </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">Ca>Na>Mg>K</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">F</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"><</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">NO³</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"><</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">SO⁴</span></span></span></span> <span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">Cl></span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> <</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">HCO³</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">. زیاد بودن مقدار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">Na</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span></span> <span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">Cl</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">EC</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در برخی از نمونه&shy;ها در ارتباط با سازندهای گچی و نمکی و زیاد بودن مقدار نیترات در ارتباط با کودهای کشاورزی استفاده شده کشاورزان است، تعدادی از نمونه&shy;ها غلضت </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">HCO³</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">Ca</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">Mg</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> بالاتر از حد مجاز را نشان می&shy;دهند، که می&shy;تواند در ارتباط با سازندهای کربناته منطقه باشد. غالب‌ترین رخساره هیدروشیمیایی آب&shy;های زیرزمینی منطقه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;"> Ca- HCO³</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و در مرتبۀ بعدی </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;Na+ K- HCO³</span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">است. کیفیت شیمیایی آب&shy;های زیرزمینی مرتبط است با انحلال کانی&shy;ها، تبادل یونی وزمان ماندگاری آب&shy;های زیرزمین در تماس با مواد سنگی است. 85 درصد منابع آبی بررسی شده برای آشامیدن و 73 درصد برای کشاورزی کیفیت خوب تا قابل قبول دارند این دسته از آب&shy;ها از سفره&shy;های آهکی برداشت شده که دارای پوشش مارنی و ماسه سنگی هستند. به‌منظور بررسی زیست محیطی و تأثیر آب&shy;های زیرزمینی بر سلامت انسان، نمونه&shy;ها برای عناصر فرعی (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:LotusNormal;"><span style="font-size:12.0pt;">Fe-Cu- Mn-Zn- Pb- Mo-As-Hg-Sn-Ni-Cr </span></span></span></span><span style="color:#221e1f;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) مورد آنالیز قرار گرفتند، نتایج نشان داد که غلضت همه عناصر فرعی تجزیه شده کم‌تر از حد مجاز است و بدین‌ترتیب منجر به آثار سوء بر محیط زیست و سلامت انسان نمی&shy;<a name="_GoBack"></a>شوند.</span></span></span> Groundwater salinization in semiarid regions is a limiting factor of use with strategic importance. In this study, the sources of salinity, chemistry, and quality of groundwater in Robat (Khorramabad plain, Iran) were identified through the geochemical methods. Using data analysis, the concentration of cations and anions were recognized with the order of Ca²⁺>Na⁺ >Mg²⁺>K⁺ and HCO₃^-> Cl^-> SO₄²⁺> NO₃^-> F^-, respectively. The high concentration of Na⁺, Cl^-, and EC in some places is attributed to the gypsum and salty formations. In the study area, the salinization processes are identified by natural and artificial activities. The salinization mechanisms are identified by the natural dissolution of gypsum and salt from Gachsaran formation and man-made sources including boreholes drilled through Gachsaran Formation, salt mining, and agricultural activity. Also, the high concentration of nitrate is related to agricultural fertilizers and karstification effects. It is seen that the atmospheric NO₃^-. HCO₃^-, Ca²⁺, and Mg²⁺ concentration exceeded the standard limit in a few samples probably due to the calcareous formation. Besides, hydrochemical facies of the groundwater are Ca- HCO₃ and Na-K-HCO₃. Due to the presence of calcareous and salt bearing formations, 46%, 26%, and 20% of all samples show a higher concentration of Ca²⁺, Na+, and Mg²⁺, respectively, which exceed the permissible limits. Sulfate and fluoride concentrations are less than the permissible limits. However, due to the presence of calcareous formation, salt bearing formation, and use of agricultural fertilizers, 100%, 26%, and 20% of all samples show a higher concentration of HCO₃^-, Cl^-, and NO₃^- than the permissible limits. <span dir="RTL"></span> دشت رباط-خرم‌آباد, کیفیت آب‌های زیرزمینی, سازند‌های گچی و نمکی, هیدروشیمی Groundwater Resource, Gachsaran Formation, Chemical Analysis, Hydrogeology 85 112 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1640-6&slc_lang=en&sid=1 Ramin Sarikhani رامین ساریخانی sarikhanin765@lu.ac.ir 10031947532846004961 10031947532846004961 No Lorestan University دانشگاه لرستان Amin Jamshidi امین جمشیدی jamshidi.am@lu.ac.ir 10031947532846004962 10031947532846004962 Yes Lorestan University دانشگاه لرستان Artimes Ghasemi Dehnavi آرتمیس قاسمی دهنوی dehnavi.artimes90@lu.ac.ir 10031947532846004963 10031947532846004963 No Lorestan University دانشگاه لرستان