fa ارزیابی میزان مناسب فشار جبهه کار تونل‌های مکانیزه حفاری شده در آبرفت‌های دانه‌ای مترو تبریز ژئوتکنیک (مکانیک خاک و سنگ) Geotecnic مطالعه موردی Case-Study <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">کنترل جابه‌جایی&shy;های ناشی از حفاری تونل در محیط&shy;های شهری اهمیت ویژه‌ای دارد. یکـی از دلایـل اساسـی افزایش جابه‌جایی&shy;ها، عدم اعمال فشار مناسب در جبهه کار تونل است. این پارامتر به‌ویژه در مواردی که تونل در محیط&shy;های شهری حفر می&shy;شود اهمیت بیش‌تری پیدا می&shy;کند. تعیین مقدار این فشار برای جلوگیری از تخریب جبهۀ کار و نشست زمین از یک سو و ممانعت از بالازدگی زمین از سوی دیگر بسیار مهم است. به‌طورکلی روش&shy;های تعیین فشار جبهه کار به سه دستۀ تجربی، تحلیلی و عددی تقسیم می&shy;شوند. فشار نگه‌داری جبهۀ کار تونل به عوامل متعددی نظیـر نوع و مشخصات مهندسی خاک از جمله مدول الاستیسیته، چسبندگی و زاویۀ اصطکاک داخلی، شرایط آب زیرزمینی، میزان روباره و سطح مقطع تونل وابسته است که در تحقیق حاضر، با کاربرد نرم‌افزار المان محدود </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">ABAQUS</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> به بررسی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">تأثیر برخی از این پارامترها بر میزان</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">مناسب فشار جبهه کار تونل&shy;های مکانیزه می‌پردازیم. با تحلیل مدل&shy;های سه‌بعدی و اندازه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">گیری مقادیر جابه‌جایی&shy;های جبهه کار تونل به‌ازای مقادیر متفاوت فشار جبهه کار و پارامترهای بررسی شده، مقدار مناسب فشار نگه‌دارنده تخمین زده شده است<span style="color:black;">. صحت‌سنجی روند مدل&shy;سازی بر اساس نتایج ابزار‌بندی پروژۀ خط 2 مترو تبریز انجام یافته است. نتایج حاصل نشان&shy;دهندۀ تأثیر چشم‌گیر مدول الاستیسیته خاک در مقدار فشار جبهه کار است و به‌عنوان الگوی کلی، با افزایش مدول الاستیسیته فشار مناسب جبهه کار کاهش می&shy;یابد. هم‌چنین، مقادیر مناسب فشار جبهه کار به‌دست آمده با روش&shy;های </span>تحلیلی جانکسز-استاینر، آنگونستا-کواری و روش تجربی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">COB</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> مقایسه شده است که بیش&shy;ترین تطابق با روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;COB</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">مشاهده شده است. لازم به ذکر است با پایین رفتن تراز آب زیرزمینی و در مدول&shy;های الاستیسیته کم (کم&shy;تر از 20 مگاپاسکال در پژوهش انجام شده)، رابطۀ </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">COB</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> فشار جبهه کار کم&shy;تری نسبت به حالت مناسب ارائه می‌دهد که باید در محاسبات فشار جبهه کار در نظر گرفته شود.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span> فشار جبهه کار, تونل‌سازی مکانیزه, مدول الاستیسیته, خاک‌های دانه‌ای, مدل‌سازی عددی 79 104 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1610-1&slc_lang=fa&sid=1 سعید بابائی rezaei.ah@azaruniv.ac.ir 10031947532846004254 10031947532846004254 No دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشکدۀ مهندسی عمران، امیرحسین رضایی s.babaei@email.kntu.ac.ir 10031947532846004255 10031947532846004255 Yes دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، دانشکدۀ فنی و مهندسی، هوشنگ کاتبی katebi@tabrizu.ac.ir 10031947532846004256 10031947532846004256 No دانشگاه تبریز، دانشکدۀ مهندسی عمران