fa ارائه مدلی بین مدول دینامیکی و استاتیکی سنگ آهک در سازند آسماری براساس آزمون‌های آزمایشگاهی و برجا ژئوتکنیک (مکانیک خاک و سنگ) Geotecnic مطالعه موردی Case-Study <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">آگاهی از مدول تغییرشکل سنگ برای طراحی سازه‌های ژئوتکنیکی و مدل‌سازی مخازن نفتی اهمیت زیادی دارد. در حالت کلی برای تعیین مدول تغییرشکل‌پذیری سنگ دو روش مخرب یا استاتیکی و غیرمخرب یا دینامیکی وجود دارد، لیکن باتوجه به زمان‌بر بودن و هزینۀ زیاد روش‌های مخرب نسبت به افزایش عمق، استفاده از روش‌های غیرمخرب متداول‌تر است. از آن‌جاکه سازند آسماری به‌طور گسترده‌ای در بخش چشم‌گیری از غرب و جنوب‌غرب کشور رخنمون داشته و پروژه‌های مهندسی زیادی در این سازند اجرا و در دست بررسی است، بررسی خصوصیات ژئومکانیکی آن اهمیت خاصی دارد. ارائۀ عمده روابط تجربی در زمینۀ ارتباط مدول‌های استاتیکی و دینامیکی با توجه به پژوهش‌های انجام شده در مناطق دیگر جهان و پراکندگی و مستقل بودن پژوهش‌های انجام شده بر سازند آسماری به‌دلیل وسعت زیاد آن از یک طرف و اهمیت سازند مذکور از نظر پروژه‌های نفتی و عمرانی از طرف دیگر، لزوم ارائه معیاری فراگیر حاصل از تمامی بررسی‌های انجام شده روی سازند آسماری که بتواند بیان‌کننده ارتباط بین مدول‌های استاتیکی و دینامیکی در آن باشد را نمایان‌تر کرده است. در این راستا در مقالۀ حاضر با استفاده از مدول‌های به‌دست آمده از روش ژئوفیزیکی درون گمانه‌ای و مدول‌های استاتیکی به‌دست آمده از نتایج آزمایشگاهی سنگ سالم در تونل قلاجه واقع در سازند آسماری در استان ایلام، ارتباط بین مدول‌های دینامیکی و استاتیکی ساختگاه تعیین و سپس با بررسی تحقیقات و معیارهای ارائۀ شده قبلی در این سازند، رابطه‌ای فراگیر برای بیان ارتباط بین مدول‌های استاتیکی و دینامیکی ارائه شد.&nbsp;</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></span> <strong>Introduction</strong><br> It is very important to have knowledge on the rock deformation modulus when designing geotechnical &lrm;structures and modeling oil reservoirs. In general, there are two destructive or static and non-&lrm;destructive or dynamic methods for determining the rock deformation modulus, but considering the &lrm;time and cost of destructive methods proportionate to the depth, it is more common to make use of &lrm;non-destructive approaches. The outcrops of Asmari Formation are widely spread in the west and &lrm;southwest of Iran, and many engineering projects have been constructed or are being studied &lrm;on this formation. Therefore, it is of great importance to study on the geomechanical characteristics of this &lrm;formation. Presentation of empirical relations regarding the relationship between static and dynamic &lrm;moduli, with respect to the studies carried out in other parts of the world and the dispersion and &lrm;independence of studies done on Asmari Formation due to its large extent on one hand and the &lrm;importance of this formation in terms of oil and development civil projects on the other hand, necessitate &lrm;presenting a comprehensive criterion resulted from all studies carried out on Asmari Formation which &lrm;can express the relationship between the static and dynamic moduli. This paper represents the &lrm;relationship between the dynamic and static moduli of the site using the moduli obtained by the &lrm;down-hole geophysical method and the static moduli obtained by the intact rock test results of &lrm;Ghalajeh tunnel located in Asmari Formation in Ilam province. Then, a comprehensive relation is &lrm;presented to express the relationship between static and dynamic modulus by studying the previous &lrm;researches and criteria on this formation.<br> <strong>Material and methods</strong><br> Two sets of tests were conducted to determine the relationship between static and dynamic moduli in the Ghalajeh tunnel. First, a uniaxial compression strength test was performed on 13 cores taken from three boreholes to compute the elasticity modulus in accordance with ISRM standard. Then, down-hole test was conducted on two boreholes such that to determine the dynamic modulus using compressive and shear wave velocities. Seismographic apparatus of ABEM RAS 24 as well as three-component down-hole geophones were utilized in order to plot the seismic profile. After the performing the tests, the dynamic modulus of deformation was calculated using the velocity of P-waves and the density of the host rock.<br> <strong>Discussion and Conclusions</strong><br> By conducting in-situ static and dynamic laboratory tests on Ghalajeh Tunnel project and determining the values ​​of the static and dynamic deformation moduli, a relation was presented between them. Then, taking into consideration the previous models studied in Asmari Formation, a comprehensive criterion was presented for wider use in the mentioned formation. Given the root mean square error (<em>RMSE</em>) and variance account for (<em>VAF</em>), the values predicted using the proposed comprehensive model have acceptable accuracy. In the interim, the correction factor between dynamic and static moduli in Asmari Formation was between 0.8 and 2.4. The results show that, in general, the relationship between static and dynamic moduli is linear up to a certain range (static modulus of 100 <em>MPa</em>) and then it has a power trend<a href="./files/site1/files/124/4darai%DA%86%DA%A9%DB%8C%D8%AF%D9%87.pdf">./files/site1/files/124/4darai%DA%86%DA%A9%DB%8C%D8%AF%D9%87.pdf</a> مدول استاتیکی, مدول دینامیکی, سازند آسماری, تونل قلاجه Static modulus, Dynamic modulus, Asmari formation, Ghalajeh tunnel 617 634 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-13-1396-1&slc_lang=fa&sid=1 Ako Daraei آکو دارای daraii2004@yaoo.com 10031947532846004632 10031947532846004632 Yes . Civil Engineering Department, Soran University, Erbil 44008, Iraq دانشگاه سوران، دانشکدۀ مهندسی عمران، کردستان، عراق Shokrollah Zare شکراله زارع Zare@shahroodut.ac.ir 10031947532846004633 10031947532846004633 No School of Mining, Petroleum & Geophysics Engineering, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشکدۀ مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک