fa ارزیابی ریسک محیط زیستی سد پاوه‌رود زنجان در مرحله ساختمانی با استفاده از تلفیق روش های TOPSIS و RAM-D مهندسی محیط زیست Engineering Ecosystem مطالعه موردی Case-Study <p dir="RTL" style="margin-right: 1cm; text-align: justify; ">هدف از انجام این تحقیق، شناخت، بررسی و ارزیابی ریسک سد پاوه‌رود در مرحلۀ ساختمانی است. پس از جمع‌آوری و بررسی اطلاعات مربوط به شرایط محیط‌زیست منطقۀ بررسی شده و شرایط فنی ساخت سد، لیستی از عوامل احتمالی ریسک به‌صورت پرسش‌نامه تهیه و برای بررسی صحت آن‌ها، در اختیار گروهی متخصص شامل نخبگان و اساتید در رشته‌های مرتبط با محیط زیست و عمران سد قرارگرفت. تعداد پرسش‌نامه‌ها بر اساس فرمول کوکران تعیین شد. بدین‌صورت که ابتدا، به‌منظور تحلیل پرسش‌نامه‌های به‌دست آمده و ریسک‌های موجود در منطقه در قالب طیف لیکرت، از گروه کارشناسی در تحقیق خواسته شد تا امتیازدهی کنند. پس از تجزیه و تحلیل امتیازات داده شده با استفاده از یافته‌های روش ¹<span dir="LTR">PHA</span>، از روش ²<span dir="LTR">TOPSIS</span> به‌منظور اولویت‌بندی ریسک‌های شناسایی شدۀ سد پاوه‌رود استفاده شد. نتایج به‌دست آمده از این روش نشان داد که از بین 36 عامل ریسک، فرسایش در اولویت اول قرار گرفت.&nbsp;پس از اولویت‌بندی بین عوامل ریسک، ارزیابی ریسک با استفاده از روش ¹<span dir="LTR">RAM-D</span> صورت گرفت که تأثیر بر منطقه حفاظت شده سرخ‌آباد با امتیاز 9، فرسایش با امتیاز 6 و کار در ارتفاع با امتیاز 3 مهم‌ترین ریسک‌های سد پاوه‌رود شناخته شدند. به‌منظور کاهش اثرات ریسک‌های سد در فاز ساختمانی برنامه مدیریت محیط‌زیستی ضروری است و بدین‌منظور برای رویارویی با ریسک‌های شناسایی شده، در انتها گزینه‌های کاهش ریسک پیشنهاد شد.</p> <p dir="ltr">Objective of the present research is to identify, analyze, and assess risk of Paveroud Dam during construction phase. Following collection and analysis of the information related to environmental conditions of the area of study and technical specifications of dam construction, a list of probable risk factors was prepared in the form of a questionnaire, and for verification, the questionnaires were provided to a group of specialists consisting of elites and professors specialized at the disciplines relevant to environment and civil engineering. Number of questionnaires was determined based on Cochran&rsquo;s formula. In the first step, the expert group in the research was asked to score in Likert scale format so as to analyze the acquired responses and the risks present in the region. Having analyzed the scores using the findings of PHA method, TOPSIS technique was applied to prioritize the identified risks of Paveroud Dam. The results indicated that erosion had the highest priority among 36 risk factors. After prioritization among the risk factors, risk was also assessed using RAM-D technique in which &ldquo;impact on Sorkhabad Protected Zone with 9 scores, &ldquo;erosion&rdquo; with 6 scores, and &ldquo;work at high elevation&rdquo; with 3 scores were recognized as three major risks of Paveroud Dam. In order to mitigate the effects of dam risks during construction phase, environmental management planning is crucial, and for this purpose, risk mitigation choices were recommended at the end aimed at coping with the identified risks.</p> ارزیابی ریسک محیط زیستی , سد , روش TOPSIS , روشRAM-D , ارزیابی مقدماتی ریسک , Environmental risk Assessment , Dam , TOPSIS method , RAM-D method , PHA method , 3445 3464 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1036-1&slc_lang=fa&sid=1 sahar rezaian سحر رضائیان s_rezaian@yahoo.com 10031947532846003529 10031947532846003529 Yes دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده فنی و مهندسی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود، دانشکده علوم‌پایه seyed ali jozi سیدعلی جوزی sajozi@yahoo.com 10031947532846003530 10031947532846003530 No Assistant Professor, Department of Environment, Faculty of Science, Islamic Azad University, Shahrood Branch, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، دانشکده فنی و مهندسی، گروه محیط زیست، sadaf ataee صدف عطائی sadaf_ataee@yahoo.com 10031947532846003531 10031947532846003531 No M.Sc. of Environmental Assessment, Islamic Azad University, science and Research Branch, Tehran, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران