en شاخص آلودگی مخاطره آمیز، راه‌کاری یک‌پارچه به‌سوی تعیین مخاطره آلودگی فلزی در رسوبات مهندسی محیط زیست Engineering Ecosystem مقاله پژوهشی Original Research <p>بر خلاف شاخص‌های فاکتور جابه‌جایی MF و کد ارزیابی ریسک RAC که آن‌ها نیز نقش پیوندهای فلزی را در تفسیر آلودگی لحاظ می‌کنند، در شاخص جدید مستقیماً سهمی از مخاطره به فازهای احیا شونده و اکسید شونده داده شده است که این مسئله در هیچ یک از دو شاخص مذکور دیده نشده است. به‌بیان دیگر در شاخص جدید پیوندهای فلزی که به‌شکل بالقوه قابلیت رهاسازی فلز در محیط را دارند نیز با تخصیص وزن‌های جداگانه در تفسیر مخاطره آلودگی موجود دخالت دارند. این مشخصه شاخص جدید امکان تفسیر واقعی آلودگی موجود فلزی به‌ویژه هنگامی که بخش چشم‌گیری از غلظت همۀ فلز در فازهای احیا شونده و اکسیدشونده جمع شده است را ممکن می‌سازد. وابستگی نبودن سطح مخاطره به غلظت کل در شاخص جدید سبب می‌شود تفسیری از مخاطره در سطوح مختلف غلظت کل ارائه شود. علاوه بر این توانایی شاخص در تفسیر مخاطره آلودگی فلزی فارغ از منبع تولید اعم از انسان‌ساخت و طبیعی نداشتن قطعیت‌های ناشی از تفکیک این دو نوع آلودگی را نیز کاهش می‌دهد.</p> In contrast with Mobility Factor (MF) and Risk Assessment Code (RAC) indices, I_R attributes a risk share to metal species bound to reducible and oxidizable phases which are totally neglected in both of the two above-mentioned indices. In other words, besides the absolutely mobile fractions, the potentially mobile ones are also regarded in risk evaluation process elaborated by I_R. The different structure of the newly-developed index may prevent risk level underestimation especially in case where a remarkable percent of bulk concentration is accumulated within reducible and oxidizable phases. The independency of the index value to the bulk concentration makes it possible to discuss the potential risk in different levels of bulk concentration. Furthermore, the index capability in indication of risky pollution, regardless of the pollution source type, may prevent the probable misleading caused by distinct separation of bulk concentration into geopogenic and anthropogenic portion شاخص آلودگی مخاطره آمیز IR , رسوب , فلز , استخراج متوالی , Bioavailability , Risky pollution index (IR) , sediment , metal , sequential extraction , 2841 2868 http://jeg.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-697-1&slc_lang=en&sid=1 T Nasrabadi تورج نصرآبادی tnasrabadi@gmail.com 10031947532846001140 10031947532846001140 Yes دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران