مهندس مجید طارمی، دکتر عباس افتخاری، دکتر جعفر خادمی حمیدی، مهندس مهدی سعیدی،
جلد 19، شماره 3 - ( 9-1404 )
چکیده
سامانه انتقال آب سبزکوه به عنوان یک طرح انتقال آب بین حوضهای در منطقه سبزکوه استان چهارمحال و بختیاری و از سرشاخههای رود کارون برنامهریزی شد. این طرح در ابتدا شامل بند انحرافی، کانال روباز و تونل بود. در مطالعات امکانسنجی و اولیه به مخاطرات زیست محیطی ناشی از اجرای طرح بر تالاب چغاخور، اکوسیستم و منابع آب زیرزمینی منطقه، به قدر کفایت اهمیت داده نشد. تنها به دلیل مشکلات تملک زمین در منطقه جنگلی چارطاق، مسیر تونل تغییر کرد و کانال نیز حذف شد. در این راستا، کلیات طرح به بند انحرافی و تونل به طول 11 کیلومتر افزایش پیدا کرد. این در حالیست که در انتخاب مسیر نهایی نیز مخاطرات زمینشناسی و زیست محیطی محدوده طرح به طور کامل بررسی نشد. پس از 484 متر حفاری، برخورد به گسل سولقان و هجوم یکباره آب با دبی 100 لیتر بر ثانیه و روان شدگی جبهه کار حفاری، موجب گیرکردن ماشین حفاری شد. در ادامه، زهکشی آب موجب خشک شدن چشمه آلوقره و کم آب شدن چشمه شیرکشته و تبعات زیست محیطی و اجتماعی منفی در منطقه شد. در این راستا، آزادسازی TBM با ساخت دو گالری کناری و تزریق و زهکشی انجام شد. در نهایت با توجه به مشکلات به وجود آمده عملیات حفاری تونل متوقف شد. چالشهای به وجود آمده در این پروژه، لزوم بررسی جامع و برنامهریزی در انتخاب مسیر و TBM همچنین ارزیابی زیستمحیطی در تمام مراحل و بررسی اندرکنش آنها با یکدیگر را نشان میدهد.
