6 نتیجه برای نخعی
محمد نخعی،
جلد 4، شماره 1 - ( بهار و تابستان 1389 )
چکیده
امروزه یکی از مهمترین مسائل جهت مدیریت سیلاب، پیش بینی جریان رودخانه ها می باشد. جلوگیری از صدمات اقتصادی و جانی ناشی از سیلاب یکی از مهمترین دستاوردهای پیش بینی صحیح جریان می باشد. فاکتورها و عوامل مختلفی بر روی دبی رودخانه تاثیر گذار است که تحلیل این پدیده را مشکل می سازند. مدلهای فیزیکی-مفهومی، رگرسیونی و سری های زمانی از معمولترین روشهای تحلیل جریان رودخانه می باشند در این تحقیق با استفاده ازداده های دبی ایستگاه قره قانلو در13 سال گذشته ، به پیش بینی دبی رودخانه سومبار از طریق مدل فصلی ضربی باکس جنکینز و با استفاده از نرم افزار Minitab پرداخته شده است. همچنین برای انتخاب بهترین مدل پیش بینی از معیار ارزیابی خطا و آزمون باقی ماندها استفاده گردید و بهترین مدل ،ARIMA(1,1,0)(2,1,1)12 در نظر گرفته شد، و برای 24 ماه آینده پیش بینی دبی رودخانه صورت گرفت
محمد نخعی،
جلد 8، شماره 4 - ( 10-1393 )
چکیده
خصوصیات هیدرولیکی، فیزیکی و حرارتی خاک به منظور پیشبینی دقیق تأثیر حرارت خاک بر چگونگی نمو دانه، نگهداشت آب در خاک، هدایت هیدرولیکی محیط غیراشباع و جریان بخار آب در خاک ضروری میباشد. در مطالعه حاضر با استفاده از مطالعات ژئوفیزیکی و حرارتسنجی به تعیین خصوصیات هیدرولیکی و حرارتی محیط متخلخل غیراشباع پرداخته شد. منطقه مورد مطالعه در 45 کیلومتری غرب تهران در پردیس دانشگاه خوارزمی در شمال غربی شهر کرج واقع شده است.از تزریق آب با دمای 50 درجه سانتیگراد و ثبت دادههای حرارتی محیط به مدت 3255 ثانیه از شروع نشت توسط 6 حسگر حرارتی برای جمعآوری دادههای مورد نیاز حل معکوس استفاده شد. از 48 داده حرارت اندازه گیری شده توسط حسگر نصب شده در عمق 50 سانتیمتری و 48 داده برداشت شده از تغییرات دمایی آب تزریقی در حلقه نفوذ برای تعیین پارامترهای هیدورلیکی و حرارتی استفاده شد. در این مطاالعه 121 سونداژ ژئوالکتریکی به روش ونر، شلومبرژه و قطبی- قطبی برداشت شد. آرایههای ونر و قطبی- قطبی برای ردیابی و به تصویر در آوردن آلودگی استفاده شد. با اطلاعات حاصل از این سونداژها نوع لیتولوژیکی و عمق، ضخامت منطقه غیراشباع تعیین گردید. بررسی و تحلیل منحنی سونداژهای به دست آمده از این سونداژها نشان داد که عمق سطح ایستابی در 75 متری میباشد. لایه بالای (منطقه غیراشباع) از نوع آبرفتی بوده که خود از سه بافت تشکیل شده است. در این مطالعه از آّب نمک با غلضت 20 میلیگرم بر لیتر بعنوان منبع آلودگی برای بررسی توزیع و پخش شدگی آن در منطقه غیراشباع
خانم معصومه نیکبخت، پروفسور محمد نخعی، پروفسور عطا شاکری، دکتر وهاب امیری،
جلد 16، شماره 4 - ( زمستان 1401 )
چکیده
در این مطالعه، وضعیت هیدروشیمیایی و کیفیت منابع آب زیرزمینی آبخوان ساحلی زرآباد در جنوب شرق ایران مورد بررسی قرار گرفته است. فراوانی کاتیونها و آنیونها به ترتیب +Na+>Ca2+>Mg2+>K و -Cl->SO42->HCO3 است. متوسط غلظت EC و TDS به ترتیب بین 922 تا 7140 µS/cm و 545 تا 6426 mg/L است. تیپ آب اکثر نمونهها Na-Cl (78 درصد) است و دومین تیپ غالب نیز Ca-Mg-Cl (22 درصد) است. تیپ آب، شاخص Chloro-alkaline، نسبتهای یونی و موقعیت نمونهها بر روی نمودار گیبس نشان میدهد که تبادل کاتیونی (مستقیم و معکوس)، هوازدگی سیلیکاتها، تبخیریها و نفوذ آب شور فرایندهای اصلی کنترل کننده شیمی آب زیرزمینی هستند. نسبتهای یونی -SO42-/Cl-، B/Cl- و Na+/Cl نشان میدهد که نفوذ آب شور با فاصله گرفتن از رودخانه رابچ بویژه در قسمتهای شمال غربی و جنوب شرقی افزایش مییابد. این میتواند منجر به کاهش کیفیت منابع آب شود. علاوه بر این کیفیت آب برای مصارف کشاورزی بر اساس برخی شاخصها مانندEC ، درصد سدیم (Na%)، نسبت جذب سدیم (SAR)، کربنات سدیم باقیمانده (RSC)، نسبت جذب منیزیم (MAR)، شاخص نفوذپذیری (PI)، نسبت کلی (KR)، نمودار USSL و Wilcox مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان دادند که حدود 60 درصد نمونهها دارای کیفیت نامناسب برای آبیاری و در قسمت شمال غربی و جنوب شرقی دشت واقع شدند. حدود 40 درصد نمونهها نیز دارای کیفیت مناسب برای آبیاری و در مجاورت رودخانه رابچ واقع شده است.
پروفسور محمد نخعی، دکتر امین محبی تفرشی، دکتر توفیق سعدی،
جلد 17، شماره 4 - ( زمستان 1402 )
چکیده
افت شدید سطح آبهای زیرزمینی در اثر استخراج بیرویه در درازمدت باعث خشکشدن جریانهای آب زیرزمینی میشود که به آن پدیده خشکسالی آبهای زیرزمینی میگویند. بر این مبنا هدف این تحقیق بررسی روند تغییرات و کاهش سطح آبهای زیرزمینی است که با پدیده خشکسالی آبهای زیرزمینی مشخص میشود. در این راستا از شاخص منبع آب زیرزمینی (GRI) برای ارزیابی شرایط خشکسالی آبهای زیرزمینی و همچنین تجزیهوتحلیل الگوهای مکانی و زمانی آن بر مبنای دادههای سطح آب زیرزمینی ۲۱ چاه مشاهدهای در بازه سالهای ۱۹۹۳ تا ۲۰۱۹ استفاده شد. جهت تولید نقشههای پهنهبندی، نرمافزار ArcGIS مورداستفاده قرار گرفت. یافتههای تحقیق خشکسالی متوسط تا شدید را در مناطق خاصی از منطقه موردمطالعه از سال ۲۰۰۱ نشان میدهد. علاوه بر این، همانطور که توسط نقشههای پهنهبندی GRI نشان داده شد، مناطق جنوبی و جنوب شرقی آبخوان حساسیت بیشتری نسبت به خشکسالی در مقایسه با سایر بخشهای آن در طول بازه زمانی تعریف شده از خود نشان دادند. الگوی تغییرات مکانی - زمانی خشکسالی آبهای زیرزمینی در آبخوان نشان میدهد به دنبال یک دوره خشکسالی متوسط از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳، وضعیت آبخوان بهبود جزئی داشت و بهطورکلی از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ شرایط پایداری برقرار شد، اما از سال ۲۰۱۱، وقوع خشکسالی تشدید شد و آبخوان در شرایط خشکسالی شدید تا بسیار شدید قرار گرفت. این شرایط نیاز به توجه دقیق و اجرای اقدامات مدیریتی را برجسته میکند. یکی از توصیههای این مطالعه استفاده از دادههای ماهوارهای سطح آبهای زیرزمینی برای ارزیابی پیشرفت خشکسالی و مقایسه آن با یافتههای این تحقیق است.
یونس موسوی، محمد نخعی، غلامحسین کرمی،
جلد 19، شماره 4 - ( زمستان 1404 )
چکیده
برنامهریزی جهت مدیریت و بهینهسازی مصرف منابع آب زیرزمینی، بهعنوان تأمینکننده بخش عمدهای از آب شرب کشور، از زیرساختهای حیاتی در مدیریت منابع آب محسوب میشود. مؤلفه کلیدی در این برنامهریزی، محاسبه دقیق بیلان آب است که مستلزم تعیین پارامترهای هیدرودینامیکی آبخوان شامل قابلیت انتقال (T) و هدایت هیدرولیکی (K) میباشد. در این تحقیق، این پارامترها با استفاده از دادههای آزمون پمپاژ افت پلهای در سیستم تکچاهی در نقاط مختلف آبخوان دشت هشتگرد (با مساحت ۴۱۱ کیلومترمربع و تیپ آزاد) توسط نرمافزار Aquifer win32 تحلیل و محاسبه شدند. نتایج نشان میدهد که توزیع قابلیت انتقال در سطح دشت متغیر بوده؛ بهطوریکه کمترین میزان آن در بخشهای جنوبی (شهرک کوروش) و جنوب غربی (نجمآباد) و بیشترین مقدار آن در مخروط افکنه کردان و اراضی اطراف آن مشاهده شده است. بر اساس یافتههای پژوهش، حداکثر قابلیت انتقال ۳۶۸۲ مترمربع در روز و میانگین آن ۴۴۰ مترمربع در روز برآورد گردید. همچنین میزان هدایت هیدرولیکی با تلفیق نتایج مطالعات ژئوالکتریک (جهت تعیین ضخامت اشباع) و مقادیر قابلیت انتقال محاسبه شد. نتایج نهایی نشان داد که نرخ هدایت هیدرولیکی بین حداقل 0/2 متر در روز در نواحی جنوبی و حداکثر 7/9 متر در روز در مرکز آبخوان و پاییندست رودخانه کردان متغیر است.
دکتر علی قنبری، دکتر محمد نخعی، دکتر سعید کلانی، دکتر حمیدرضا عزیزی،
جلد 19، شماره 6 - ( مقالات آماده انتشار 1404 )
چکیده
فرونشست زمین بهعنوان یکی از مخاطرات پیچیده ژئوتکنیکی، تهدیدی جدی برای امنیت طبیعی، اجتماعی و اقتصادی استان البرز محسوب میشود. در این مقاله، با استناد به شواهد میدانی گردآوریشده در دشتهای هشتگرد، اشتهارد و کرج طی فصول بهار و تابستان سال ۱۴۰۴، علائم صحرایی فرونشست مورد ارزیابی قرار گرفته است. علائمی نظیر ترکهای کششی و فشاری در سطح زمین، نشست موضعی در سازهها، جابجایی دهانه چاهها، شکافهای سطحی عمیق، و تغییر در سطح آبهای زیرزمینی بهعنوان نشانههای کلیدی فرونشست شناسایی شدهاند. نتایج حاصل نشان میدهد که دشت هشتگرد، بهویژه در مناطق سعیدآباد، سپهر، و نجمآباد، دارای بیشترین شواهد صحرایی از جمله نشستهای پیوسته، شکافهای سطحی و لایههای ناپایدار سطحی است. در دشت اشتهارد نیز شواهد متعددی از ترکخوردگی در ساختمان مدارس، شکاف در سطح زمین و در اطراف دکلهای برق، و دیوارههای سازهای مشاهده شده است. همچنین شکافهای عمیقی در منطقه فتحآباد (حدفاصل اشتهارد و بویین زهرا) به وقوع پیوست است. با این حال، در بخشهایی از دشت کرج، علیرغم برداشت قابلتوجه از منابع آب زیرزمینی، علائم صحرایی مشهودی از فرونشست دیده نشده است. بررسیها حاکی از آن است که توزیع مکانی و شدت فرونشست رابطه مستقیمی با ویژگیهای زمینشناسی، بهرهبرداری غیرمجاز از آبهای زیرزمینی، و عدم تجهیز چاهها به کنتور هوشمند دارد. این مطالعه ضمن ارائه تصویری عینی از وضعیت فرونشست در استان البرز، بر لزوم پایش مستمر، تدوین راهکارهای مدیریتی تلفیقی، و استفاده از فناوریهای سنجش از دور برای کنترل و پیشگیری از گسترش این پدیده تأکید میکند.
