fa اثربخشی پروتکل ترکیبی آموزش شناختی و خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی بر کاهش علائم افسردگی و بهبود انعطاف‌پذیری شناختی و کنترل بازداری عمومى General پژوهشي Research <p data-end="641" data-start="188" style="text-align: justify;"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی پروتکل ترکیبی آموزش شناختی تطبیقی و خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی بر کاهش علائم افسردگی و بهبود انعطاف‌پذیری شناختی و کنترل بازداری انجام شد. در یک کارآزمایی نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری دو ماهه و گروه کنترل، </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۳۲</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نفر (</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۱۶</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نفر در هر گروه) از مراجعان سه کلینیک معتبر خانواده‌درمانی تهران که تشخیص افسردگی خفیف تا متوسط داشتند، به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش علاوه بر دریافت </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۱۲</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> جلسه خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی، </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۱۲</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> جلسه آموزش شناختی تطبیقی (با تمرکز بر تمرین‌های تعویض تکلیف، تغییر مجموعه، مهار تکانه و استروپ) دریافت کرد؛ گروه کنترل تنها خانواده‌درمانی استاندارد را دریافت نمود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه افسردگی بک-ویرایش دوم، مقیاس انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال و آزمون استروپ رنگی-کلمه (نسخه کامپیوتری) بود. تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون‌های چندمتغیره نشان داد که مداخله ترکیبی منجر به کاهش بسیار معنادار علائم افسردگی و بهبود قوی انعطاف‌پذیری شناختی و کنترل بازداری در پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه گردید ؛ اندازه اثرهای به‌دست‌آمده بسیار بزرگ بود (</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">&eta;&sup2;</span></span></span><span dir="RTL" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> از 0/586</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span majalla="" sakkal="" style="font-family:">٫</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;تا 0/923</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) </span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و بهبود کنترل بازداری تا پیگیری کاملاً پایدار ماند. افزودن آموزش شناختی تطبیقی به خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی یک پروتکل ترکیبی نسل سوم، بسیار مؤثر و بالینی معنادار برای درمان افسردگی خفیف تا متوسط است که نه تنها علائم عاطفی را کاهش می‌دهد، بلکه نقایص شناختی پایدار را به‌طور مستقیم اصلاح کرده و پتانسیل پیشگیری از عود را افزایش می‌دهد. این رویکرد به‌ویژه در فرهنگ‌های جمع‌گرا و درمان‌های سیستمی پیشنهاد می‌شود.</span></span></span></p> <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;"> <p data-end="942" data-start="380"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:">This study aimed to investigate the efficacy of a combined adaptive cognitive training and structural-systemic family therapy protocol in reducing depressive symptoms and improving cognitive flexibility and inhibitory control. In a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and two-month follow-up assessments and a control group, 32 adults (16 per group) diagnosed with mild-to-moderate depression were randomly assigned to either the experimental or control condition from three reputable family therapy clinics in Tehran. The experimental group received 12 sessions of standard structural-systemic family therapy plus 12 sessions of adaptive cognitive training focused on task-switching, set-shifting, response inhibition, and Stroop exercises; the control group received family therapy alone. Measures included the Beck Depression Inventory-II, Cognitive Flexibility Inventory, and computerized Stroop Color-Word Test. Repeated-measures multivariate analysis of variance revealed that the combined intervention produced highly significant reductions in depressive symptoms and substantial improvements in cognitive flexibility and inhibitory control at post-test and two-month follow-up (p < .001), with very large effect sizes (&eta;&sup2; ranging from 0.586 to 0.923). Improvement in inhibitory control remained fully stable at follow-up. Adding adaptive cognitive training to structural-systemic family therapy constitutes a highly effective, clinically meaningful third-generation combined protocol for treating mild-to-moderate depression that not only alleviates emotional symptoms but also directly remediates persistent cognitive deficits, thereby enhancing relapse-prevention potential. This approach is particularly recommended for collectivist cultures and systemic treatment contexts.</span></span></span></b></p> </div> افسردگی, آموزش شناختی تطبیقی, خانواده‌درمانی ساختاری-سیستمی, انعطاف‌پذیری شناختی, کنترل بازداری Depression, Adaptive cognitive training, Structural-systemic family therapy, Cognitive flexibility, Inhibitory control 0 0 http://jcp.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2285-1&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Pakari پریسا پاکاری parisapakari.pa.75@gmail.com 10031947532846009919 10031947532846009919 Yes Zahra Kavousian زهرا کاووسیان Zahrakavousian@gmail.com 10031947532846009920 10031947532846009920 No Faezeh Ziaei فائزه ضیایی faeze.ziaie56@gmail.com 10031947532846009921 10031947532846009921 No Zeinab Hassani Asl زینب حسنی اصل Zainab.hasani.asl@gmail.com 10031947532846009922 10031947532846009922 No parisa hosein zadeh yazdi پریسا حسین زاده یزدی H.bigdeli@iauet.ac.ir 10031947532846009923 10031947532846009923 No