fa آیا حل مسئله سریع‌تر دقت را بهبود می‌بخشد؟ بررسی پیش‌بینی‌کننده‌های شناختی در تعامل سرعت-دقت روانشناسی شناختی psychology of human behavior پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">حل مسئله یک فرآیند شناختی هدف‌محور است که شامل ارزیابی مشکل و ایجاد راه‌حل‌ها جهت دستیابی به نتایج مطلوب می‌شود. این مهارت تحت تأثیر تنظیم زمان‌مندی بهینه و خودکنترلی قرار دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش متغیرهای زمان کل، زمان تأخیر، درجۀ دشواری، زمان واکنش و خودکنترلی در تعامل سرعت-دقت بود.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نمونه پژوهش حاضر شامل </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۵۴</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> دانش‌آموز دختر </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۱۰</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> تا </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۱۱</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> ساله بدون سابقه بیماری بود که به‌صورت در دسترس از مدارس غیرانتفاعی مشهد در سال تحصیلی </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۱۴۰۱-۱۴۰۲</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> انتخاب شدند. از تکلیف برج لندن برای ارزیابی متغیرهای دقت عملکرد در حل مسئله، زمان تاخیر، زمان کل، درجۀ سختی و از تکلیف فلنکر برای متغیرهای خودکنترلی و زمان واکنش استفاده شد. به منظور پیش‌بینی متغیرهای مذکور در دقت عملکرد حل مسئله، داده‌ها از طریق تحلیل‌های آماری رگرسیون چندگانه و تحلیل میانجی در</span></span> SPSS-26 <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بررسی شدند.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها نشان دادند که متغیرهای زمان کل(769/0- = </span></span>&beta;<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، زمان تاخیر (574/0 = </span></span>&beta;<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، درجه دشواری (388/0= </span></span>&beta;<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و زمان واکنش (160/0- = </span></span>&beta;<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) به طور معناداری عملکرد حل مسئله را پیش‌بینی می‌کنند. به این صورت که افزایش زمان کل برای حل مسئله منجر به کاهش دقت شد، در حالی که افزایش زمان تأخیر در آغاز حل مسئله باعث افزایش دقت گردید. اگرچه نقش تعدیل‌کنندگی خودکنترلی در رابطه بین زمان تاخیر و زمان کل با دقت معنادار نبود (05/0</span></span>p><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، اما رگرسیون گام به گام حاکی از پیش بینی معنادار متغیر خودکنترلی در دقت عملکرد بود (157/0 = </span></span>&beta;<span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">).</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بنابراین زمان‌بندی نقش مهمی در دقت عملکرد دارد. به طوری که صرف زمان کافی برای پردازش شناختی قبل از پاسخ‌دهی می‌تواند عملکرد را بهبود بخشد و طولانی شدن فرآیند حل مسئله، به جهت افزایش بار شناختی یا استراتژی‌های ناکارآمد، می‌تواند دقت را کاهش دهد. اگرچه نقش درجۀ دشواری و ماهیت تکلیف در این رابطه مهم است. عدم اثر معنادار تعدیلی خودکنترلی بر تنظیم این رابطه می‌تواند به ارتباط گستردۀ این متغیر با دیگر ابعاد شناختی شرکت کنندگان مرتبط باشد.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Problem-solving is a goal-directed cognitive process that involves evaluating a problem and generating solutions to achieve desired outcomes. This skill is influenced by optimal timing regulation and self-control. The present study aimed to examine the role of total time, delay time, task difficulty, reaction time, and self-control in the speed-accuracy trade-off.</span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The sample consisted of 54 female students aged 10 to 11 years, with no history of illness, who were selected through convenience sampling from non-profit schools in Mashhad during the 2022&ndash;2023 academic year. The Tower of London task was used to assess accuracy in problem-solving, delay time, total time, and task difficulty, while the Flanker task was employed to measure self-control and reaction time. Multiple regression and mediation analyses were conducted in SPSS-26 to predict the influence of these variables on problem-solving accuracy.</span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results indicated that total time (&beta; = -0.769), delay time (&beta; = 0.574), task difficulty (&beta; = 0.388), and reaction time (&beta; = -0.160) significantly predicted problem-solving accuracy. Specifically, an increase in total time led to decreased accuracy, whereas a longer delay before initiating problem-solving improved accuracy. Although the moderating role of self-control in the relationship between delay time, total time, and accuracy was not significant (p > 0.05), stepwise regression revealed that self-control was a significant predictor of accuracy (&beta; = 0.157).</span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Thus, timing plays a crucial role in problem-solving accuracy. Allocating sufficient time for cognitive processing before responding can enhance performance, whereas prolonged problem-solving may reduce accuracy due to increased cognitive load or inefficient strategies. However, task difficulty and the nature of the task are also key factors in this relationship. The non-significant moderating effect of self-control may be attributed to its broader connections with other cognitive dimensions in participants.</span></span></span></div> کلید واژه: حل مسئله؛ تعامل سرعت و دقت؛ خودکنترلی؛ زمان تأخیر Problem-Solving, Speed-Accuracy Tradeoff ,Self-Control, Delay Time 55 67 http://jcp.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1942-2&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mohammad Saeid Sahaf سید محمد سعید صحاف sahhafms4022@mums.ac.ir 10031947532846009497 10031947532846009497 Yes Neuroscience Research Center, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran مرکز تحقیقات علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران