Cognitive Psychology Journal

fa مقایسه اثربخشی درمان فراشناختی و درمان چشم انداز زمان بر خودکارآمدی ترک افراد وابسته به مواد مخدر Comparing of the Effectiveness of Metacognitive Therapy and Time Perspective Therapy on Self-Efficacy Self-efficacy in Substance-Dependent Individuals روانشناسی Psychology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">پژوهش حاضر باهدف مقایسه اثربخشی درمان فراشناختی و درمان چشمان داز زمان بر خودکارآمدی ترک افراد وابسته به مواد مخدر انجام شد. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی، همراه با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه افراد وابسته به مواد مخدر مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر کرمانشاه در سال 1403 بودند که بر اساس ملاکهای ورود و خروج 60 نفر واجد شرایط ورود به مطالعه به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی به سه گروه 20 نفری (دو آزمایش و یک کنترل) گمارده شدند. آزمودنی ها با استفاده از پرسشنامه خودکارآمدیترک (برامسون، 1999) در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده ها با روش تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح معناداری 0/05 به کمک نرم افزار SPSS-26 تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج نشان داد که تفاوت معناداری بین گروه کنترل با درمان فراشناختی و درمان چشم انداز زمان در خودکارآمدیترک افراد وابسته به مواد مخدر وجود دارد و درمان فراشناختی و درمان چشم انداز زمان منجر به افزایش خودکارآمدیترک در افراد وابسته به مواد مخدر شده است، و این اثرات مثبت در دوره پیگیری پایدار ماند. همچنین درمان فراشناختی مؤثرتر از درمان چشم انداز زمان در افزایش خودکارآمدیترک است. بر اساس نتایج، به نظر میرسد اگرچه هر دو درمان مذکور میتوانند در افزایش خودکارآمدیترک این افراد مورد استفاده قرار گیرند، اما درمان فراشناختی به دلیل اثربخشی بیشتر می‌تواند برای روانشناسان و روان‌پزشکان دارای تلویحات کاربردی تری باشد.  </div> <div style="text-align: justify;">The present study aimed to compare the effectiveness of Metacognitive Therapy (MCT) and Time Perspective Therapy (TPT) self-Efficacy of quitting in individuals with substance dependence. This quasi-experimental research employed a pre-test, post-test, and two-month follow-up design. The statistical population included all individuals with substance dependence who referred to addiction treatment centers in Kermanshah in 2024. Based on inclusion and exclusion criteria, 60 eligible participants were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups (two experimental and one control), each consisting of 20 individuals. The Self-Efficacy of Quitting Scale (Bramson, 1999) was administered during the pre-test, post-test, and follow-up phases. Data were analyzed using repeated measures and Bonferroni post-hoc tests at a significance level of 0.05 via <st1:stockticker w:st="on">SPSS</st1:stockticker>-26. The findings revealed a significant difference between the control group and both treatment groups regarding self-Efficacy of quitting. Both metacognitive therapy and time perspective therapy significantly increased self-Efficacy of quitting, and these effects remained stable during the follow-up phase. Furthermore, metacognitive therapy proved to be more effective than time perspective therapy in enhancing self-Efficacy of quitting. Based on these results, although both treatments can be used to improve self-Efficacy of quitting in individuals with substance dependence, metacognitive therapy may offer greater practical implications for psychologists and psychiatrists due to its superior effectiveness.</div> درمان فراشناختی, درمان چشم انداز زمان, خودکارآمدی ترک, وابستگی به مواد مخدر. Metacognitive Therapy, Time Perspective Therapy, Self-efficacy for Drug Addicts, Substance Dependence. 85 98 http://jcp.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2115-1&slc_lang=fa&sid=1 Hadis Valizadeh حدیث ولی زاده Valizadeh_h69@yahoo.com 10031947532846009455 10031947532846009455 Yes Ph.D. Student, Department of Psychology, Ilam branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران Shahram Mami شهرام مامی Shahram.mami@yahoo.com 10031947532846009456 10031947532846009456 No Assistant Professor, Department of Psychology, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran استادیار گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران Homeira Soleimannejad حمیرا سلیمان نژاد soleimannejadh@yahoo.com 10031947532846009457 10031947532846009457 No Assistant Professor, Department of Psychology, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran استادیار گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران Zeinab Mihandoost زینب میهن دوست mihandost@ilam-iau.ac.ir 10031947532846009458 10031947532846009458 No Assistant Professor, Department of Psychology, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran استادیار گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران