fa اثربخشی بازی‌های شناختی- رفتاری در بهبود ادراک روابط فضایی و عملکرد ریاضی در دانش‌آموزانِ با ناتوانی یادگیری ریاضی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دانش‌آموزانِ با ناتوانی یادگیری ریاضی به علت کژکارکردهای شناختی و رفتاری، نقص‌هایی در جهت‌یابی و پردازش دیداری- فضایی دارند که به ضعف در ادراک روابط فضایی و مهارت‌های پایه‌ای محاسبات منجر می‌شود. هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی بازی‌های شناختی- رفتاری در بهبود ادراک روابط فضایی و عملکرد ریاضی دانش‌آموزان با ناتوانی یادگیری ریاضی</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بود. روش پژوهش </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌‌آزمون-پس‌‌آزمون با گروه گواه و یک پیگیری دو ماهه بود. </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">30 </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هدفمند</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در مرکز آموزش ویژه ناتوانی یادگیری در شهرستان زرندیه-ساوه</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">انتخاب </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و در گروه‌های 15 نفره آزمایش و </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گواه</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> جایگزین شدند. </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ابزارهای پژوهش آزمون‌های ریاضیات کی مت </span>کنولی (1988) و ادراکی-دیداری </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">فراستیک (1963) بودند که در سه مرحله بر روی هر دو گروه </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و برنامه</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> بازی‌های شناختی- رفتاری شاوفر و همکاران (2002) </span>در 9 جلسه یک ساعته </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برای گروه آزمایش اجرا شدند و داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند. نتایج نشان داد که</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> بازی‌های شناختی- رفتاری بر بهبود عملکرد ریاضی &nbsp;و ادراک روابط فضایی دانش‌آموزان </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تأثیر داشته و</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> این </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تأثیر در مرحلۀ پیگیری </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پایدار مانده است. از آن جایی که بازی‌های شناختی- رفتاری احتمالاً منجر به تقویت مهارت‌های پایه‌ای ریاضی، آگاهی فضایی، ادراک دیداری- فضایی، ادراک فاصله، حرکت و جهت‌یابی دانش‌آموزانِ با ناتوانی یادگیری ریاضی می‌شود، می‌توان از این روش روانی- آموزشی که به کارگیری آن کم‌هزینه و مؤثر است، برای بهبود کودکان با ناتوانی یادگیری ریاضی استفاده کرد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Students with mathematics learning disability, because cognitive- behavioral dysfunctions, have defects in orientation and visual- spatial processing, which leads to defect in perception the spatial relationships and basic skills of mathematics. The purpose of present study was to determine the effectiveness of cognitive- behavioral plays on improve mathematics performance and perception the spatial relationships in students with mathematics learning disability. A quasi-experimental design with pre-test, post-test and a two months follow- up with control group was used. through purposeful sampling method, 30 participants who met the inclusion criteria were selected in the center of specific training of leaning disability in Zarandiyeh- Saveh and randomly assigned to two groups of cognitive- behavioral play therapy or control, n₁=n₂=15. Research tools were the tests of conoli&rsquo;s Key math (1988) and Farastick&rsquo;s perpetual- visual (1963) which were administered in three stages for two groups and the protocol of Schaefer& et al&rsquo;s cognitive- behavioral play to the experimental group during nine weekly, 60- minute sessions and data were analyzed using mixed model repeated measures analysis variance. Finding showed that cognitive- behavioral play therapy had a significant effect on math performance and perception the spatial relationships of students with mathematics learning disability and this effect remained stable at follow-up. Since cognitive- behavioral play therapy likely leads to improve basic skills of mathematics, spatial awareness, visual- spatial perception, space perception, motor and orientation in students with mathematics learning disability, effect on math performance and perception the spatial relationships. Hence, it can be used as a low- cost and effective psycho educational method for improving students with mathematics learning disability.</div> بازی‌درمانی, روابط فضایی, عملکرد ریاضی, ناتوانی یادگیری ریاضی play therapy, spatial relationships, math performance, mathematics learning disability 74 89 http://jcp.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-675-3&slc_lang=fa&sid=1 Asghar Jafari اصغر جعفری As_Jafari@sbu.ac.ir 10031947532846004945 10031947532846004945 Yes University of Kashan دانشگاه کاشان مهسا احتشامی Drasgharjafari@yahoo.com 10031947532846004946 10031947532846004946 No دانشگاه کاشان