fa اثربخشی توانبخشی شناختی مبتنی بر بازی‌های رایانه‌ای بر عملکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/فزون‌کنشی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">درمان اختلال نقص توجه/ فزون</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">کنشی به عنوان شایع</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">ترین اختلالات عصبی-رشدی به دلیل تخریب گسترده و نیاز به درمان زودهنگام و قطعی به سمت استفاده از تکنولوژی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">های مبتنی بر رایانه گرایش پیدا کرده است. بر همین اساس هدف پژوهش بررسی اثربخشی توانبخشی شناختی مبتنی بر بازی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">های رایانه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">ای بر کارکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/ فزون</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">کنشی بود. پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون پس آزمون و پیگیری 45 روزه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">آموزان مبتلا به اختلال نقص توجه/ فزون</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">کنشی مقطع ابتدایی شهرستان شیراز در زمستان سال 97 بودند که 32 دانش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">آموز مبتلا به صورت در دسترس به عنوان نمونه انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">آزمون برج لندن</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:14.0pt;">(Tower of London)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">، آزمون</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">استروپ</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:14.0pt;">(Stroop Test)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">وآزمون</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">کـارت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">هـای ویسکانسـین</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:14.0pt;">(Wisconsin Card Sorting Test) </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">استفاده شد. گروه آزمایش توانبخشی شناختی مبتنی بر بازی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">های رایانه</span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:14.0pt;"> ا</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">ی به صورت سه بار در هفته(15 دقیقه برای هر بازی جمعا30 دقیقه) و به مدت یک ماه دریافت و گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفتند. داده</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">ها به کمک نرم افزار</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:14.0pt;"> SPSS-24</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">و به روش تحلیل کواریانس با اندازه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">گیری تکراری تحلیل شدند. نتایج نشان داد توانبخشی مبتنی بر بازی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">های رایانه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">ای بر کارکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/فزون کنشی تاثیر معنادار دارد. درگروه آزمایش در متغیرهای برنامه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">ریزی و سازماندهی، بازداری و انعطاف-پذیری شناختی پس از مداخله بهبود درعملکرد شناختی مشاهده شد و پس از 45 روز از پایان مداخله همچنان اثرات درمان در گروه آزمایش قابل مشاهده بود. بنابراین می</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">توان گفت توانبخشی شناختی مبتنی بر بازی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">های رایانه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">ای درمانی مؤثر و پایدار است</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:14.0pt;">.</span></span><br> &nbsp; Treatment of attention deficit / hyperactivity disorder as the most common neurodevelopmental disorder has tended toward the use of computer-based technologies. The purpose of this study was to investigate the effectiveness of computer-based cognitive rehabilitation on the executive functions of children with attention deficit / hyperactivity disorder. The study was a quasi-experimental with pretest posttest and 45 days follow up with control group. The statistical population consisted of all students with attention deficit / hyperactivity disorder in Shiraz elementary school in winter of 2019. 32 students were selected as available sample and replaced in experimental and control groups. The Tower of London test, the Stroop test, and the Wisconsin Card Sorting Test were used. The experimental group received cognitive rehabilitation based on computer games three times a week (15 minutes per game for a total of 30 minutes) and the control group was placed on the waiting list. Data were analyzed by SPSS-24 software using repeated measures analysis of covariance (ANOVA). The results showed that computer-based rehabilitation had a significant effect on the executive functions of children with attention deficit / hyperactivity disorder (Sig <0.05). Experimental group showed improvement in cognitive function after intervention and planning, organization, inhibition and cognitive flexibility variables were observed after 45 days of intervention. Therefore, it can be said that cognitive rehabilitation is based on effective and sustained therapeutic computer games.<br> <br> &nbsp;<br> &nbsp; اختلال نقص توجه/ فزون‌کنشی, توانبخشی شناختی مبتنی بر بازی‌های رایانه‌ای, کارکردهای اجرایی Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Cognitive Rehabilitation Based on Computer Games, Executive Functions 121 130 http://jcp.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1225-1&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Oryadi پریسا اوریادی oryadi.parisa@gmail.com 10031947532846006208 10031947532846006208 No سازمان مربوطه Habib Hadianfard حبیب هادیان فرد hadianfd@shirazu.ac.ir 10031947532846006209 10031947532846006209 No دانشگاه شیراز دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی گروه روان شناسی Nezamaddin Ghasemi نظام الدین قاسمی nezamghasemi@ yahoo.com 10031947532846006210 10031947532846006210 Yes دانشگاه سلمان فارسی